Nghề muối ở Hòn Khói – Ninh Hòa

Nem, bánh ướt, bún cá, thịt vịt .v.v. chỉ là những sản phẩm ăn chơi, nổi tiếng theo thời, đóng vai trò tô điểm, thứ yếu của Ninh Hoà. Muối mới là phẩm vật thiết yếu của con người, đã xuất hiện và nổi tiếng từ rất lâu, như là một thương hiệu đường bệ, đặc hữu, có tầm vóc, vững bền của Ninh Hoà. Món quà được thiên nhiên ban tặng đến từ Biển Đông, thông qua sức lao động cần mẫn của người dân quê ta.

Diêm là muối. Ninh Diêm chính là cái tên mang ý nghĩa của nơi khởi sinh ra nghề làm muối ở Ninh Hoà. Đó là một vùng ven biển, đất rộng, bằng phẳng, thích hợp cho việc canh tác muối. Những cánh đồng muối mênh mông của cả vùng Hòn Khói đã nuôi sống diêm dân bao đời nay, đóng góp một sản lượng muối không nhỏ cho sử dụng trong nước và xuất khẩu.

Hình ảnh con người, sinh hoạt nghề muối và sự “hoành tráng” của những cánh đồng, tạo một nét đặc thù, cũng góp phần duyên dáng cho cảnh quan của vùng đất ven biển này.

Người lữ khách Quang Toại đi ngang qua Ninh Hoà, bị những cánh đồng muối hấp dẫn, chinh phục, đã làm một phóng sự ảnh đáng giá …(Dương Ninh)

Suốt chiều dài bờ biển Việt Nam, đâu đâu cũng có những cánh đồng muối, Hình thành từ Bà Mẹ Biển cả xanh biếc cùng với tia nắng vàng ấm của Người Cha Mặt trời, những hạt muối trắng tinh khiết, mặn nồng là gia vị không thể thiếu của Con người.
Tuy nhiên đời sống của những người làm muối – diêm dân – rất cực khổ, dậy ra làm đồng từ rất sớm, 4h30 đã bắt đầu công việc (cũng giống như nông dân làm ruộng lúa, nhưng khi thu hoạch lúa, nhà nông đã yên tâm là có cái ăn no bụng, còn hầu hết diêm dân, không ai có ruộng riêng cho mình, đa phần đều làm thuê hoặc hợp tác xã).

5h21 phút sáng, trăng tối 16 vẫn còn lơ lửng trên cao chưa lặn. Diêm dân đã bắt đầu làm việc từ trước đó nửa tiếng rồi

Việc đầu tiên của khai thác muối là sủi muối kết tinh ở đáy ruộng lên (Công việc này khá nặng nên thường do các anh diêm dân làm). Điếu thuốc vẫn còn cháy đỏ trên môi!!

Sau đó là cào muối lại thành từng đống nhỏ để các chị gánh lên

Mổi ngày trung bình một người gánh muối đi khoảng 15-25km trên cánh đồng không một bóng cây.

Hầu hết các loại cây không thể sống gần ruộng muối. Do vậy mặt trời lên cao là diêm dân rất cực.

Trời sáng hẳn. Công việc của các Cô là gánh muối từ ruộng đổ lên bờ thành đống cao.

Phút giải lao giữa giờ làm việc. Công việc tuy nặng nhưng không thiếu những nụ cười

Hoàn tất - Kim tự tháp muối.

 
Ngày nay việc bốc muối lên xe tải do các xe xúc thực hiện, không còn hình ảnh một hàng người dài gánh muối theo dốc nghiêng lên xe nữa (một hình ảnh đẹp của quá khứ)

Trên đây là những ghi nhận đơn sơ, khái quát dưới góc nhìn “xem hoa” của Quang Toại để minh hoạ cho những bức ảnh đắt giá của mình.

Còn thực trạng và thăng trầm của nghề muối ở Ninh Hoà ra sao xin mời đọc:

 - Đời muối Hòn Khói - Khuê Việt Trường

- Đắng chát …đời làm muối - Lê Hoàng Triều

- Đời muối - Báo Đầu Tư