Học hàm Giáo sư và các Tiến sĩ người Ninh Hòa

Dương Ninh

Ngày trước, người thầy dạy từ bậc trung học trở lên (từ đệ thất - lớp 6 đến đại học) đều được gọi là Giáo sư. Cách gọi này không đúng. Các nước tiên tiến trước đó hoặc Việt Nam bây giờ đã phân biệt rất rõ điều này. Nói chung người thầy dạy học được gọi là giáo viên (Teacher, Master - tiếng Anh hoặc Maitre, Instituteur - tiếng Pháp) hoặc giảng viên (đại học).

Những người có học vị cao, nhiều năm giảng dạy ở các Trường Đại học, Viện Đại học, làm ở các Viện Nghiên Cứu khoa học, có trực tiếp giảng dạy đại học và trên đại học, có nhiều thành tích, công trình nghiên cứu, đạt những chuẩn mực qui định, được các tổ chức hữu trách xem xét nghiêm ngặt mới được công nhận và phong hàm Phó giáo sư hoặc Giáo sư (Professor, professeur).

Ở một số nước, hàm Giáo sư do nhà trường phong. Ở Việt Nam do Hội đồng Học hàm Nhà nước thẩm duyệt, công nhận và cấp giấy chứng nhận. Điều kiện và qui trình phong hàm Phó giáo sư, Giáo sư ở Việt Nam thường phải hội đủ những yếu tố chính như sau :

Điều Kiện

- Có thái độ trung thực khách quan trong khoa học. Có tinh thần hợp tác với đồng nghiệp trong công tác đào tạo và nghiên cứu khoa học.

- Phải có học vị Tiến sĩ hay Phó Tiến sĩ đối với các ngành khoa học, hoặc phải có bằng Thạc sỹ đối với ngành biểu diễn nghệ thuật.

- Người đăng ký học hàm Giáo sư phải có học hàm Phó Giáo sư từ 3 năm trở lên, đã hướng dẫn nghiên cứu sinh, trong đó ít nhất có một nghiên cứu sinh đã bảo vệ thành công luận án.

Người đăng ký học hàm Phó Giáo sư, nếu là cán bộ giảng dạy đại học, phải có ít nhất 6 năm làm tốt nhiệm vụ giảng viên và giảng viên chính, đã tham gia công tác đào tại trên đại học; nếu là các bộ nghiên cứu ở Viên Nghiên cứu khoa học thì phải có ít nhất 6 năm làm tốt nhiệm vụ nghiên cứu viên và nghiên cứu viên chính và ít nhất có 3 năm trực tiếp tham gia đào tạo trên đại học ở Viện hoặc kiêm nhiệm giảng dạy đại học và trên đại học ở các Trường.

- Người đăng ký học hàm Giáo sư, Phó Giáo sư phải có thành tích trong hoạt động nghiên cứu khoa học và ứng dụng khoa học vào thực tế. Thành tích khoa học được đánh giá bằng số lượng và chất lượng các công trình khoa học đã công bố hoặc được ứng dụng phù hợp với ngành chuyên môn đăng ký học hàm Giáo sư, Phó Giáo sư. Yêu cầu về số lượng và chất lượng công trình khoa học đối với từng học hàm do Hội đồng Học hàm Nhà nước quy định.

- Người đăng ký học hàm Giáo sư phải sử dụng thành thạo 2 ngoại ngữ. Người đăng ký học hàm Phó Giáo sư phải sử dụng thành thạo 1 ngoại ngữ và 1 ngoại ngữ đạt trình độ học hiểu các tài liệu chuyên môn.

Qui Trình

- Người đăng ký học hàm Giáo sư hoặc Phó Giáo sư phải làm hồ sơ đăng ký theo mẫu do Hội đồng Học hàm Nhà nước quy định và gửi hồ sơ đó tới Hội đồng học hàm cơ sở tại Trường, Viện nơi mình công tác để xét. Nếu Trường, Viện không đủ điều kiện thành lập Hội đồng Học hàm cơ sơ thì người đăng ký gửi hồ sơ cá nhân lên Hội đồng Học hàm Nhà nước; Hội đồng Học hàm Nhà nước chuyển hồ sơ về một Hội đồng Học hàm cơ sở thích hợp để xét.

- Hiệu trưởng, Viện trưởng xác nhận kết quả bình xét của Hội đồng Học hàm cơ sở; lập danh sách những người có đủ điều kiện phong học hàm và gửi hồ sơ, danh sách lên Bộ chủ quản. Nếu Hiệu trưởng, Viện trưởng có ý kiến khác với Hội đồng Học hàm cơ sở thì gửi các ý kiến đó kèm theo danh sách trên.

- Bộ trưởng và Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ xác nhận danh sách và chuyển toàn bộ hồ sơ đăng ký học hàm của các Trường, Viện thuộc Bộ mình đến Hội đồng Học hàm Nhà nước. Nếu Bộ chủ quan có ý kiến khác với Trường, Viện thì gửi các ý kiến đó kèm theo hồ sơ nói trên.

Đạt đến học vị Tiến sĩ vốn đã khó. Cho nên, với những điều kiện và qui trình xét duyệt nghiêm ngặt như vậy, người đạt được hàm Phó giáo sư hoặc Giáo sư là một “nhân tài” không thể phủ nhận.

Trong danh sách 14 vị Tiến sĩ của Ninh Hoà (12 vị được sưu tập trong bài viết “Ninh Hoà có bao nhiêu vị Tiến sĩ” và 2 vị mới phát hiện) thì 3 vị có hàm Giáo sư, 1 Phó giáo sư và 1 đang chờ xét duyệt.

Chúng tôi sẽ lần lượt giới thiệu sự nghiệp của các vị Phó giáo sư, Giáo sư Tiến sĩ người Ninh Hòa :

1/ Giáo sư - Tiến sĩ HUỲNH KHÁI VINH - chuyên ngành lý luận văn học, đã từng là Trưởng Ban Lý luận phê bình văn học Báo Văn nghệ, Hiệu trưởng Đại học Văn hoá Hà nội .v.v... Đã mất.

2/ Giáo sư - Tiến sĩ NGÔ THÀNH PHONG nguyên là Trưởng Bộ môn Toán cơ, Khoa Toán -Tin học, ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐH Quốc gia TP HCM.

3/ Giáo sư - Tiến sĩ, Bác sĩ PHẠM MAI SĨ – Chuyên về phẩu thuật tim, cơ quan trong lồng ngực. Phụ trách bộ phận Tim/Phổi của Đại học Miami, Florida - USA. Được phong Phó giáo sư năm 2000 và Giáo sư năm 2002.

4/ Phó giáo sư - Tiến sĩ NGUYỄN CÔNG LÝ Ngành Ngữ văn, hiện là Giảng viên chính Bộ môn Văn Học Việt Nam Trường Đại học KHXH&NV – ĐHQG TP. HCM. Được phong hàm Phó giáo sư cuối năm 2007

5/ Tiến sĩ DƯƠNG TẤN NHỰT ngành Công Nghệ Sinh Học, hiện là Viện phó Viện Sinh Học Đà Lạt, nộp hồ sơ phong hàm năm 2007.

DN 

Về trước