Mổ xẻ nguyên nhân Việt Nam tụt hạng Olympic Toán

Theo GS Ngô Bảo Châu, Việt Nam không chưa chú trọng đầu tư cho học sinh từ cấp 1, 2. GS Dương Minh Đức lại chỉ ra khiếm khuyết khi thầy nghiêng về dạy mẹo mà không khơi dậy tình yêu Toán của học sinh.

Trước băn khoăn tại sao những năm gần đây Việt Nam không có thành tích cao trong các cuộc thi Olympic Toán quốc tế, GS Ngô Bảo Châu cho rằng, đó một phần là hệ quả của trường chuyên lớp chọn. Theo giáo sư, cái chân, nền tảng của các em là cấp 1, cấp 2 nhưng hiện chúng ta chưa chú trọng đầu tư hai giai đoạn này.

Ngoài ra, tâm lý phụ huynh cũng ảnh hưởng rất lớn. Họ cho rằng Toán học là ngành lãng mạn, thiếu thực tế nên hướng con mình đi theo ngành đảm bảo vật chất hơn. Lương giáo viên Toán cũng thấp khiến họ không hứng thú với việc giảng dạy mà tổ chức các lớp luyện thi để kiếm thêm thu nhập khiến cho tình yêu Toán học của thế hệ trẻ giảm sút.

"Để lấp những lỗ hổng này cần phải có thời gian. Chính phủ đã có chương trình Toán học trọng điểm quốc gia và Viện nghiên cứu cao cấp về Toán nằm trong chương trình đấy", GS Châu nói.

GS Dương Minh Đức (ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐH Quốc gia TP HCM) cho hay, theo quan sát của ông, những người đam mê với môn Toán vẫn còn rất nhiều. Sinh viên ngày nay so với thế hệ các ông trước đây có nhiều em rất giỏi và đam mê Toán học. Nếu chỉ xem xét từ kết quả thi Olympic năm nay và việc những thành viên đã đoạt giải quốc tế Toán sau đó không theo đuổi đến cùng mà kết luận rằng ngành Toán đang đi xuống thì chưa chính xác.

"Toán học của chúng ta đang phát triển điển hình là việc ra đời của Viện Toán cao cấp. Đây sẽ là nơi để các nhà Toán học hàng đầu đang làm việc ở khắp nơi trên thế giới kết nối hay thành lập các nhóm nghiên cứu", thầy Đức chia sẻ.

Tuy nhiên, GS Đức cũng thẳng thắn nhìn nhận, lẽ ra thầy dạy Toán cũng như thầy dạy võ, khi dạy kiến thức phải truyền đạt luôn cho các em lòng đam mê, như vậy chắc chắn sẽ đạt kết quả cao. Nhưng thực tế hiện nay các thầy ngày càng nghiêng về dạy mẹo làm Toán mà bỏ qua việc khuyến khích, khơi dậy tình yêu Toán học đối với các em.

GS Nguyễn Hữu Việt Hưng (ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐH Quốc gia Hà Nội) chia sẻ, toán học Việt Nam đang đi lên hay xuống cần phải nhận xét thận trọng bởi một câu, từ không thể chuyển tải hết được. Theo ông, không nên nhìn vào kết quả thi Olympic quốc tế, nhất là kết quả thi của một năm mà nói là toán học Việt Nam đang đi xuống.

GS Hưng cho rằng, về toán đỉnh cao thì có thể nói thời điểm này đang đạt được kết quả tốt nhất. Nhưng ông cũng cảnh báo, không nên đặt lên vai Viện Toán cao cấp tất cả những tồn đọng của nền khoa học nước nhà. "Chúng ta cũng nên tin tưởng vào giới trẻ bởi họ học Toán, không theo Toán đến cùng nhưng đang đóng góp cho xã hội rất nhiều bằng tư duy Toán học", thầy Hưng khẳng định.

GS Phan Quốc Khánh (ĐH Quốc tế, ĐH Quốc gia TP HCM) thì cho rằng thời gian qua cũng có nhiều người đam mê Toán nhưng chỉ giới hạn ở những nhóm nghiên cứu nhỏ. Theo GS Khánh, ngày xưa số người theo Toán rất đông. Ông nhớ Bộ trưởng Tạ Quang Bửu khi đó nói rằng khoa học cơ bản đi đầu là ngành Toán nên thời điểm đó học sinh miền Bắc đa số học Toán. Nhưng càng về sau, số lượng càng ít cho đến khi GS Ngô Bảo Châu đoạt giải Fields, niềm đam mê Toán mới lại được khơi dậy.

Tham dự buổi gặp mặt, ông Vũ Đình Chuẩn, Vụ trưởng Giáo dục Trung học (Bộ GD&ĐT) cho rằng, từ năm 2007, khi Olympic Toán quốc tế tổ chức ở Việt Nam mọi người quan tâm đến Toán hơn. Khi có Viện nghiên cứu về Toán, rồi GS Ngô Bảo Châu, Trần Văn Nhung đi nói chuyện với học sinh chuyên, các em càng hào hứng hơn bởi có thể nhìn thấy những tấm gương bằng xương bằng thịt.

"Chúng tôi đang nghiên cứu phương thức tuyển chọn vào trường chuyên thế nào cho tốt nhất. Đội tuyển thi Quốc tế cũng sẽ được tạo nguồn từ trước, bồi dưỡng kỹ càng và có nguồn dự bị", ông Chuẩn thông tin.

Hoàng Thùy