QUI KHUYEN HOC NINH HOA

 

HOME

 

SƯU TẦM - BIÊN KHẢO

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
Hoài niệm tình quê

Thơ viết về quê hương không hiếm trong văn chương xưa nay. Những dòng thơ về quê hương thường là những dòng thơ đầy hoài niệm, do vậy nó dễ ru lòng người, gợi sự cảm thông nơi người đọc. Tôi muốn giới thiệu với bạn đọc xa gần một vần thơ của một cây bút không chuyên quê ở Ninh Hoà, Khánh Hoà, hiện là Kiến trúc sư đang sống tại Sài Gòn, bài thơ viết về nơi chôn nhau cắt rốn của anh với lời thơ đầy hoài niệm, ăm ắp một nỗi niềm. Đó là bài Quê Nội.

 

Một màu xanh thắm, một màu xa

Một chốn hoang sơ, một nếp nhà

Vườn thưa nắng đổ sân thềm vắng

Một tiếng gà trưa gió thoảng qua

 

Hiên lặng, rêu phong nền giếng cũ

Tường loang, cửa trống chẳng then cài

Khói hương trầm mặc nhoà di ảnh

Giá gương hoài vọng dáng hình ai

                    (2003)

Mạch cảm xúc của Quê Nội là tiếng lòng của người viết đối với quê hương khi anh về thăm quê, nhìn cảnh thực trong hiện tại mà lòng hoài vọng, tưởng nhớ về một ký ức đã xa.

Bài thơ gồm hai khổ thơ bảy tiếng, phảng phất một nét buồn hoài niệm, một dạng buồn đẹp với hơi thơ mang phong vị cổ kính, có chút ảnh hưởng Đường thi, có chút tình của thơ lãng mạn thời Tiền chiến. Khổ thơ đầu là cảnh thực mà người viết chợt bắt gặp khi về thăm quê. Đứng trước sân nhà Nội ở làng Hoà Thuận xã Ninh Bình huyện Ninh Hoà, tỉnh Khánh Hoà nhìn ra xa, trước mặt là cánh đồng lúa xanh ngút ngàn chạy dài tới chân núi Hòn Lớn, một nhánh của dãy Nam Trường Sơn. Đó là đồng Gieo, đồng Nẩy, lỗ Bèo  một trong vài vựa lúa lớn của Ninh Hoà: Một màu xanh thắm, một màu xa. Điểm nhìn của chủ thể trữ tình từ xa đến gần, từ mút tầm mắt tới vị trí mình đang đứng rồi đưa mắt nhìn xung quanh, anh thấy và ghi được những gì? Một nếp nhà hoang sơ, sân thềm vắng, vườn thưa nắng đổ. Hiện thực cảnh quê được nhấn mạnh và tái hiện lại qua điệp từ một lặp 5 lần trong cả khổ thơ, nhiều nhất là hai câu đầu. Cảnh quê dường như yên ắng, vắng lặng, không một bóng người, hay có nhưng người viết muốn làm ra thế? Trong không gian tĩnh lặng ấy, bỗng vang lên một tiếng gà. Ôi, lại bắt gặp tiếng gà quen thuộc của chốn quê! Tiếng gà trưa xao xác não lòng đâu đây theo cơn gió thoảng nhẹ. Chừng ấy thôi cũng đủ gợi cái hồn của buổi trưa nơi thôn dã. Tiếng gà ấy làm tôi chợt nhớ đến bài thơ Nắng Mới đầy hoài niệm ký ức của nhà thơ tài hoa Lưu Trọng Lư :

 

Mỗi lần nắng mới hắt bên song,

Xao xác, gà trưa gáy não nùng,

Lòng rượi buồn theo thời dĩ vãng,

Chập chờn sống lại những ngày không.

Chẳng biết người viết về quê nội có sống trong trạng thái chập chờn đầy hoài niệm như  nhà thơ tài hoa họ Lưu không? Chỉ biết đó là cảnh thực. Những ai sống ở nhà quê lâu ngày cũng đều nghe và cảm nhận được tiếng gà não nùng ấy, cũng đều thấy được hình ảnh vườn thưa nắng đổ sân thềm vắng như  gợi chút xao xuyến. Nhà thơ lớn Nguyễn Đình Thi (1924-2003) mấy chục năm trước đã có câu thơ rất hay viết về nắng thu Hà Nội trong hoài niệm: Sau lưng thềm nắng lá rơi đầy. Có lẽ hình ảnh “vườn thưa nắng đổ sân thềm vắng” cũng cùng một điệu như thế.

Khổ thơ thứ hai, người viết tiếp tục tả cảnh để ngụ tình. Giọng thơ, hơi thơ trong khổ thơ này có nét cổ kính như ảnh hưởng giọng điệu của Bà huyện Thanh Quan. Cảnh ngôi nhà của Nội sao mà xưa cũ đến thế, nếu không muốn nói là dột nát, đang im lìm bất động, hoang phế dần theo thời gian, làm cho đứa con xa quê lâu ngày về thăm thoáng một nỗi buồn trăn trở, day dứt: rêu phong nền giếng cũ, tường loang, cửa trống chẳng then cài...thật là hoang vắng, dường như  chẳng có người trông nom! Rồi đứa con xa quê lần vào trong nhà, nhìn lên bàn thờ Tổ tiên, hình ảnh ông bà Nội trên giá gương thờ, theo thời gian, khói hương đã làm nhoà đi, làm cho người trở về càng ngậm ngùi hơn, nhớ lại dáng hình của ông bà ngày nào : Khói hương trầm mặc nhoà di ảnh / Giá gương hoài vọng dáng hình ai? Một cõi lòng biết ơn, nhớ tưởng thật cảm động!

Xin cám ơn anh Dương Tấn Long có mấy vần thơ cảm động viết về quê hương, nói hộ nỗi niềm cho những người xa xứ.

 

Tiến sĩ Nguyễn Công Lý

Sài Gòn tháng giêng - 2005

 

 

>> Nhựt ký ngày về - Quê Nội (kỳ 13) - Dương Tấn Long

>> Nhớ quê qua mấy vần thơ - TS Nguyễn Công Lý

 

Trong dịp ghé nhà chơi đầu năm 2005, Tiến sĩ Nguyễn Công Lý tình cờ được đọc những bài thơ của tôi và xin phép chọn 2 bài để bình, gởi đăng Tạp chí Văn Hóa Thông Tin Khánh Hòa trong chủ đề về quê hương Ninh Hòa. Đó là bài Cố Hương và bài Quê Nội. Bài Cố Hương được lồng trong Nhớ quê qua mấy vần thơ và bài Quê Nội trong Hoài Niêm Tình Quê. Do nội dung có hạn nên Tạp Chí số 4 năm 2005 chỉ chọn đăng Nhớ quê qua mấy vần thơ, còn Hoài Niêm Tình Quê thì bị lãng quên đến nay…

Dịp nhắc đến Quê Nội, tôi cũng xin được trích một kỳ trong Nhựt Ký Ngày Về - Kỳ 13 nói về quê nội của tôi là thôn Hòa Thuận xã Ninh Bình gởi đến bạn đọc… (DTL)

 

 

Về trước