QUI KHUYEN HOC NINH HOA

Trở về

MỤC LỤC SƯU TẦM BIÊN KHẢO

 

SƯU TẦM

BIÊN KHẢO

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

HÒN VỌNG PHU - BIỂU TƯỌNG VỀ LÒNG CHUNG THUỶ CỦA NGƯỜI DÂN NINH HOÀ, KHÁNH HOÀ

 

Trí Bửu Nguyễn Thừa

 

 

Trường Sơn khi chạy đến dịa đầu Khánh Hoà, dãy núi này nằm theo thế hoành sơn, chiếm một phần lớn diện tích, tựa hồ như một cánh tay mỹ nhân dang ra tới biển, để hàng ngày vỗ về làn sóng bạc nhấp nhô từ Thái Bình Dương chạy vào. Những ngọn núi liên tiếp nhau theo thế liên sơn, cao chót vót, cao nhất là Hòn Vọng Phu, còn gọi là Hòn Mẫu tử (Mẹ bồng con) cao 2051 m với hàng trăm ngọn núi bao quanh.

Núi tuy cao, nhưng sườn không dốc. Đỉnh núi có phần bằng phẳng và không cây cao. Một khối  đá hoa cương xanh lớn khổng lồ đến bảy tám người ôm và cao trên 15 mét, đứng sừng sững cao vút giữa trời, quanh năm thường có mây mù quấn quít. Đứng sát bên cạnh, một khối  đá thứ hai, thấp hơn, cao lớn bằng nửa. Xa trông hình dạng hai khối đá phảng phất giống như một người đàn bà đang đứng bồng con. Vì thế núi có tên  là Mẹ Bồng Con.


Hòn Vọng Phu khách hàn mặc gọi là Mẫu Tử Sơn và người Pháp gọi là La Mère et l’enfant,  còn người Dân tộc gọi là "T. Ý Angmtèn".  

Vọng Phu nổi bật trên hàng trăm ngọn nằm về hướng Tây Bắc của huyện Ninh Hòa, theo hướng Tây của Vạn Giã và hướng Ðông của huyện Khánh Dương. Từ Thị trấn Ninh Hòa cách xa trên 30 km nhưng vào những ngày đẹp trời chúng ta vẫn nhìn thấy hòn Vọng Phu rất rõ.

Hòn Vọng Phu tọa lạc tại 12° 41' 40'' Bắc vĩ tuyến và 106° 36' 03'' kinh tuyến Ðông, cách bờ biển Đông khoảng 30 km, cách Thị trấn M’Drak (tên cũ Khánh Dương) khoảng 18 km về phía đông - nơi giáp ranh với xã Ninh Tây, huyện Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa,

 

Trong tiếng Hán Việt và tiếng Pháp không có chữ “bồng” trong “Mẹ bồng con”. Trên thực tế “Mẹ” cũng không “bồng” mà chỉ “dắt”con. Có lẽ để cho tình mẫu tử thêm nồng nàn khắn khít, cổ nhân thêm chữ “bồng” vào để  “Mẹ bồng con” trở nên thân mật âu yếm hơn!

Chung quanh “Mẹ bồng con” còn có nhiều hòn đá to lớn nằm ngổn ngang, nhiều hòn trông rất ngoạn mục. Theo óc tưởng tượng của người xem, thì đây là “Rổ may với sợi chỉ thòng xuống đất”, kia là “cối, chày, sàng, chổi...”, nọ là “con nghĩa khuyển nằm trông con gà cồ đương luẩn quẩn bên cối xay”.... Lại có một tảng đá vuông, trên mặt nổi lên nhiều núm đá tròn tròn nho nhỏ. Đó chính là “bàn cờ tiên mới dàn quân, nhưng mất hết một con tốt”.

 

 

Dân gian kể rằng “Mẹ bồng con” xưa kia là người, và những đá chung quanh là đồ dùng và thú nuôi trong nhà.

Nguyên hai vợ chồng nhà nọ chán cảnh sống nhộn nhịp ô hợp nơi nhân gian, bèn đem nhau lên núi ở. Ở đây bốn năm, sanh được đứa con bốn tuổi. Một hôm, một người bạn cũ tu tiên đắc đạo tìm đến thăm hai vợ chồng. Chủ khách mừng rỡ. Vợ lo sửa soạn tiệc rượu đãi khách, chồng ngồi nghe bạn giảng phép tu tiên.

Khách nói:

- Muốn cầu tiên thì phải đốt trầm hương mà khấn. Hương trầm đưa lời cầu nguyện của chúng ta lên cung Tam Thanh. Chư tiên đón lấy mùi hương đưa qua mắt mũi thì biết ngay người cầu nguyện, cùng ý nguyện của người cầu.

Chủ nhân hỏi:

- Trầm hương tìm ở đâu ra?

Khách đáp:

- Ở trong vùng núi này, trong phạm vi nghìn dặm đều có. Nhưng muốn tìm trầm phải ngậm ngải mới giữ được thân.

Nói xong đưa ra một gói nhỏ và bảo:

- Gói ngải này, tôi mất nhiều năm mới luyện được. Tôi đến đây trước thăm cố nhân, sau vào thâm sơn tìm trầm để cầu Thiên Tiên truyền phép trường sinh bất lão.

Chủ nhân nghe nói, lòng ao ước được bái yết chư tiên. Và để bạn thêm vui, bèn bày bàn cờ ra đánh. Nhưng quân cờ vừa dàn xong thì trong nhà nghe tiếng gọi. Chủ vội vào nhà trong. Khách ngồi ngắm bộ cờ, tất cả đều bằng ngà sanh, duy có một con tốt bằng ngọc bích. Khách giật mình tự nhủ:

- Bộ cờ này trong thế gian có thể có. Nhưng viên ngọc bích là vật hi hữu nơi trần gian.

Đoạn cầm lên ngắm nghía và khen thầm:

- Không có mảy may tì vết. Nếu đem dâng cho Lão Tổ thì mình ắc được ban thưởng.

Liền giấu con cờ vào trong tay áo.

Vừa lúc ấy tiệc rượu bưng ra. Cuộc cờ tạm gác lại, chủ khách cùng nâng chén chung vui.

Khách vốn chay lạt lâu ngày, gặp rượu thịt thì hứng khẩu. Hết chung cạn đến chung đầy, và say lúc nào không biết, khách ngã xuống chiếu ngủ, tiếng ngáy như sấm. Chủ ngồi nhìn khách chợt nhớ đến câu chuyện trường sinh. Thấy khách ngủ say, bèn thò tay vào bọc khách lấy gói ngải, rồi lẳng lặng ra đi..

Khách ngủ vùi đến hai ngày đêm mới tỉnh dậy. Rờ vào bọc không còn thấy gói ngải. Nhìn khắp nơi lại không thấy chủ nhân. Hỏi, người vợ đáp rằng chồng bỏ đi đã hai hôm. Khách thất kinh vội băng ngàn, lội suối tìm kiếm.

Khách nhảy từ đầu núi này sang đầu núi nọ, phóng tầm mắt tìm khắp bốn phương. Núi non trùng điệp, tuyệt nhiên không một bóng người! Lòng vừa giận vừa lo, bồi hồi hoảng hốt, khách bỗng sẩy chân rơi xuống núi Tịnh Sơn vùng Sơn Hòa (Phú Yên), bỏ mạng.

Con tốt trong túi khách văng ra thành đá, và xương thịt khách biến thành những cây cổ thụ đứng che hòn đá Con Cờ.

Còn người chồng ra đi, ngậm ngải tìm trầm. Nhưng trầm không tìm thấy mà tháng ngày chỉ thấy rừng núi thâm u. Lòng muốn trở về, song không biết đường lui mà chỉ thấy đường tới. Năm này sang năm khác, ngải ngậm nơi miệng lần lần tan hết, và toàn thân mọc đầy cả lông. Rồi một hôm hóa thành con cọp xám, gầm lên mấy tiếng, quay đầu chạy về chốn cũ tìm vợ con.

Nhưng khi về đến nơi thì cảnh cũ còn đó nhưng người xưa đâu còn nữa!

Vợ con ở nhà trông chồng, trông cha mỗi ngày một vắng! Lệ thảm tuôn thành suối khe và thân dầu dãi nắng mưa lâu ngày hóa thành đá. Những vật dùng, vật nuôi cảm tình với chủ cũng hóa đá theo hai mẹ con.

Đối cảnh thương tâm, hổ đau xót gầm thét vang cả rừng núi. Và để vơi bớt nỗi lòng, phá gãy hết những cây cổ thụ trên đầu núi. Đoạn bỏ đi vào rừng sâu…

Những dòng khe dòng suối do “nước mắt đau thương” tạo thành là nguồn của một số sông ngòi trong tỉnh và các tỉnh lân cận. Trong đó có một dòng suối, gọi là Suối Tiên (thuộc huyện Diên Khánh), nước trong xanh, mát rượi và không bao giờ cạn. Hiện nay là một điểm du lịch sinh thái sơn thuỷ rất hữu tình của tỉnh Khánh Hoà.

Nghe đồn nơi suối có đôi bạch nga bơi lội.

Truyền rằng đó là cặp ngỗng của người khách đem đến biếu hai vợ chồng người bạn. Vì đối với hai mẹ con chủ nhân, tình cảm chưa sâu, nên hai con ngỗng không hóa đá. Nhưng vẫn cảm lòng thiết thạch của người tiết phụ chung thuỷ với chồng , ngỗng đắm mình trong dòng lệ tương tư.

Quách Tấn tác giả Xứ Trầm Hương đã gọi hòn Mẫu Tử là "Cảnh lạ trong đời như ngọn Khuông Lư của Thánh Thán".

ơng truyền rằng có hai vợ chồng trẻ sinh được một đứa con gái 4 tuổi, một hôm người chồng bàn với vợ rằng ở trên núi cao có cây dó là đất đai của Bà Thiên Y A Na rất linh thiêng, chàng muốn lên đó để tìm của kỳ nam mang về bán làm chút vốn làm ăn hầu thay đổi cuộc sống lam lũ hiện tại. Ðược vợ đồng ý chàng sửa soạn hành lý, trên lưng địu một gùi lương khô, tay cầm rìu, rựa, miệng ngậm ngải từ biệt vợ con ra đi. Nhưng ngày qua tháng lại... chẳng thấy chàng trở về, hai mẹ con chiều chiều dắt nhau lên đầu núi ngóng trông rồi hóa đá thành Hòn Mẫu Tử (Vọng Phu).

Một câu chuyện khác lại nói rằng, ngày xưa có hai vợ chồng tiều phu hiếm muộn đã đi cầu tự khắp các đền chùa, cuối cùng sinh được một cô gái dễ thương và qua năm sau sinh tiếp một cậu trai kháu khỉnh.

Một ngày nọ, hai chị em róc mía ăn và tranh giành với nhau, đứa em lỡ tay làm trúng một dao lên đầu chị máu ra lai láng... vì sợ quá nên bỏ nhà trốn biệt. Cha mẹ tìm mãi vẫn không thấy con đâu, buồn khổ rồi qua đời, bỏ lại cô con gái chỉ có một mình bơ vơ nên cũng bỏ xứ ra đi. Ðứa em trai từ lúc bỏ chạy tới mé biển gặp một chiếc thuyền buôn, xin theo và sống rày đây mai đó... về sau trở thành một thương nhân khá giả. Một hôm chạnh lòng nhớ cố hương mới tìm đường trở về quê cũ, nhưng chẳng còn ai nên cũng bỏ ra đi. Ði đến một thung lũng chàng gặp một cô gái, hai người thương nhau rồi kết thành vợ chồng sanh được một bé gái xinh đẹp, gia đình sống rất đầm ấm hạnh phúc. Một hôm người vợ ngồi gội đầu... người chồng nhìn thấy một vết sẹo trên đầu vợ mới hỏi nguyên do, nàng thành thật kể lại đầu đuôi câu chuyện... Chàng chết điếng khi biết người đầu ấp tay gối bấy lâu nay chính là chị ruột của mình nên đau khổ bỏ đi. Nàng chẳng hiểu vì sao... mới nhờ người tìm kiếm khắp nơi nhưng chẳng thấy tăm hơi, cuối cùng bồng con lên núi ngóng trông mỏi mòn rồi hóa đá thành Hòn Vọng Phu (Mẹ Bồng Con).

Một huyền thoại khác kể rằng, ngày xưa có một "chàng tuồi trẻ vốn dòng hào kiệt " yêu một cô gái nết na, xinh đẹp nhất vùng. Họ kết duyên với nhau và sống quấn quít bên nhau rất hạnh phúc, nàng dệt cửi quay tơ, chàng dùi mài kinh sử chờ ngày ra Kinh Ðô ứng thí. Khi nàng sanh được một đứa con gái xinh xắn thì quân giặc tràn đến xâm lấn cõi bờ.

Chàng tuổi trẻ đành xếp bút nghiên, từ giả người vợ trẻ lên đường ra biên ải rồi hy sinh ngoài chiến địa. Ở quê nhà nàng chinh phụ ôm con đợi chờ rồi hóa đá thành hòn Vọng Phu, những giọt lệ của nàng rơi xuống hóa thành sông, có tên là sông Cái chảy vào sông Dinh (Ninh Hoà) để chảy ra biển.

Người cô phụ là tảng đá cao, và đứa con gái là tảng đá thấp, nhưng ở Ninh Hoà quê tôi có người nói rằng, vì đợi chờ quá lâu nên cô gái nay đã cao hơn mẹ, còn người mẹ thì vì tuổi đã già lưng khòm tóc bạc: "Người mẹ chính là tảng đá to và thấp còn cô gái là tảng đá nhỏ và cao."

Quả là:

Nắng chiều soi đá ra vàng

Trên non còn một mình nàng chơ vơ

Ẵm con nhìn cõi mịt mờ

Mong chồng biết đến bao giờ mới thôi

 (Phạm Ðình Tân)

 

Rõ ràng Hòn Vong Phu là "một biểu tượng của lòng chung thủy mà Trời đã ban tặng cho xứ Ninh " cũng giống như tấm lòng chân chất người dân Ninh Hoà muôn đời mãi mãi vẫn sống  thuỷ chung với nhau, trước sau như một.

 

Trí Bửu Nguyễn Thừa

Nhớ về quê Mẹ, T9.2010

 

Bài cùng tác giả

 

>> Chữ Hiếu thời hội nhập

>> Chùa Quang Long , Đại Tập - Ninh Thân

>> Đạo Phật trong đời sống dân tộc

>> Chiếu dời Đô

>> Lễ Khánh tạ Lạc thành chùa Linh Phong, Tiên Du - Ninh Phú

>> Trần Nhân Tông, Đức vua - Phật Hoàng của dân tộc VN

>> Hòa Thượng Thích Hạnh Hải

>> Chùa Thanh Lương, xã Ninh Thân - Ninh Hòa

>> Văn Hóa chữ "Hiếu"

 

Mọi thông tin về Website xin gởi đến: webmaster@ninhhoatoday.net

ninhhoatoday@yahoo.com