QUI KHUYEN HOC NINH HOA

Trở về

MỤC LỤC SƯU TẦM BIÊN KHẢO

 

S Ư U T Ầ M

BIÊN  KHẢO

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Năm Rồng nói chuyện Long

Dương Ninh

Nhân ba ngày Tết, DN góp nhặt, kể lại mớ chữ nghĩa bình dân. Đề tài không mới, nhưng gặp năm Thìn nên chuyện về Long lại hợp thời, đắt địa. Vì nội dung hơi tầm phào, mong độc giả xem qua : cười mỉm rồi quên đi...

*  *  *

Rồng chữ Hán gọi là Long, con vật đứng đầu trong tứ linh: Long, Lân, Quy, Phụng - Linh vật tối thượng, tiêu biểu cho quyền uy tột đỉnh của muôn loài. Vì vậy, trong các chế độ phong kiến, chịu ảnh hưởng văn hóa Trung Hoa, Rồng được lấy làm biểu tượng cho các vì vua. Cái gì liên quan đến vua thì người ta thường dùng chữ “Long” để gán vào.

Những Nho sĩ hoặc những người hay chữ thời trước, thường rất am tường cách dùng chữ theo lối gán ghép này. Một số từ chính thống còn truyền đến thời nay, chúng ta thường nghe biết như:


- Long ân : ơn vua ban tặng
- Long bào : áo của vua

- Long điện : nơi vua ở

- Long đình : sân rồng

- Long ngai : nơi làm việc của vua

- Long mã : ngựa của vua cưỡi
- Long nhan : chân dung vua

- Long sàng : giường của vua

- Long thể : thân thể vua

- Long trượng : gậy vua ban tặng

- Long xa, Long giá : xe vua đi

-...v.v..

 

Đó là chữ nghĩa của những người Hán rộng, xoay quanh một số từ ngữ đặc quyền, nơi thâm cung bí sử... Trong khi kẻ bần dân, người Hán hẹp xem đó là chốn cao xa bí hiểm. Nên gặp lúc trà dư tửu hậu, thường mượn chữ nghĩa cõi trên, chén tạc chén thù, đem ra thách đố, hù dọa bắt bí nhau... Cùng tắc biến! Thế là một thế giới chữ nghĩa cõi dưới sản sinh thiên hình vạn trạng được mở ra, phát triển không ngừng. Nhất là trong đám đệ tử của Lưu Linh thời nay.

 

Nếu từ ngữ chính thống dùng quy luật ghép chữ Long với một một danh từ Hán Việt có nghĩa cụ thể, sẽ trở thành một từ ghép tương ứng, liên quan đến vua, thì cách chơi chữ dân gian lại hư thực khôn lường, nhiều quy tắc biến hóa, khó suy đoán. Dĩ nhiên kiểu gì thì kiểu, chữ được chơi vẫn phải luôn đi liền với chữ Long.

 

Chuyện đối đáp rằng :

 

- Quê của vua : Long Xuyên

- Quê vợ của vua : Long Bình (địa danh thuộc tỉnh Đồng Nai)

- Lúc vua lận đận, chưa gặp thời : Long đong (có người gọi là cái cân của vua)

- Vua hay đi đó đây : Long nhong

- Vua ăn uống bừa bải, đau bụng : Long đàu (đau lòng)

- Vua bị tiêu chảy : Long tiểu (tiêu lỏng), hoặc : Long phẩn (phân lỏng)

- Vua ở dơ nên bị nấm lác: Long mác (lác mông)

- Vua hay tắm truồng nên : Long mạnh (lạnh mông)

- Món khoái khẩu vua nhậu : Long huyền (lòng)

- Món trái cây vua ưa thích : Long nhãn (tên một loại nhãn)

- Loại trà vua uống : Long típ (Lipton - trà nổi tiếng của Anh)

- Chiếc dù của vua : Long nặng (lọng)

- Đồng hồ đeo tay của vua hiệu : Longines (một loại đồng hồ nổi tiếng của Thụy sĩ)

- Nước hoa của vua : Long não (băng phiến. Có người cho là vua đau đầu)

- Kim cương, hột xoàn của vua : Long lanh

- Nhẫn của vua : Long đền (miếng lót bulon, tròn giống chiếc nhẫn, từ tiếng Pháp- rondelle.

  Có người cho là vua lên đồng)

- Vua nhổ răng :  Răng Long

- Thỉnh thoảng vua làm vườn, chăm sóc cây cảnh : Long đạo (lao động)

- Bãi biển trong nước dành cho vua tắm : Long Hải (địa danh thuộc tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu)

- Bãi biển ngoài nước vua hay đến : Long Beach (California, Mỹ)

- Vua tậu được hòn đảo : Long Island (New York, Mỹ)

- Vua kính nể ai : Long trọng

- Vua tức giận : Long sòng sọc

- Nơi vua đi vệ sinh : Long Biên (cầu nổi tiếng bắc qua sông Hồng)

 

  * * *

- Vua đi đánh bài : Long sền (lên sòng)

- Vua uống rượu : Long tu

- Vua thường giao du tào lao : Long lểu (lêu lỏng)

- Vua khiêu vũ, nhảy disco : Long mắc (lắc mông)

- Vua đi uống bia ôm : Long phền (lên phòng)

- Vua bị kỳ nữ dụ dỗ : Long xiều (xiêu lòng)

- Vua ngoại tình : Long hài (hai lòng)

- Vua sung độ, lúc nào cũng... : Long nền (lên nòng)

- Vua ăn chơi về khuya, hoàng hậu không cho vào nhà, đành phải : Long kẻo (leo cổng)

- Nhiều lúc hoàng hậu cấm ngủ chung, vua chỉ còn cách : Long vễnh (lên võng)

- Vua bị hoàng hậu đánh ghen, quậy tưng bừng : Long trời lở đất

- Hoàng hậu chưởi tan nát : Long tóc gáy

- Vua chịu đời không thấu : Long óc

- Lâu dần bị huyết áp cao : Long tăng xên (lên tăng xông, hypertension, cao máu)

- Lòng dạ tơi bời, mắc tương tư  : Long tề (tê lòng)

- Hậu quả của trác táng, vua thoái hóa khớp : Long chẩn (chân lỏng)

- Bị vô sinh đi xét nghiệm : Long tỉnh (tinh lỏng)

- Và trở nên bất lực, uống sâm Alipas liên tục vẫn yếu xìu... : Long củ (c... lỏng)

...v.v..

 

Nhiều thứ hệ trọng của con người mà bị "lỏng" như thế thì đời vua xem như đi đứt. Nhưng chuyện dài về Long không bao giờ chấm dứt. Hẹn năm Giáp Thìn sẽ kể tiếp...

 

 

Dương Ninh

 

Bài liên quan

  • "Anh ơi có nghe lời người từ phố biển..."

  • Hương Trà hát Chú Ếch Con gây xôn xao...

  • Sưu tập về nhạc sĩ Trịnh Công Sơn

  • Nghe La Maritza... mơ tưởng về sông Dinh - Ninh Hòa

  • Wikimapia và nhà mình ở đâu

  • Ninh Hòa có bao nhiêu vị Tiến sĩ

  • Danh ngôn Giáo dục

  • Học hàm Giáo sư và các Tiến sĩ Ninh Hòa

  •