QUI KHUYEN HOC NINH HOA

Trở về

MỤC LỤC SƯU TẦM BIÊN KHẢO

 

S Ư U T Ầ M

BIÊN  KHẢO

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Lễ hội Am Chúa Diên Khánh – Khánh Hòa

Trí Bửu

 

 

Sáng ngày mùng 1-3-Nhâm Thìn, (22-3-2012) Ban Quản lý Am Chúa đã long trọng tổ chức Lễ hội Thiên Y Thánh Mẫu  một vị phúc thần rất được kính trọng ở Khánh Hòa tại Am Chúa, núi Ðại An (núi Dưa),  xã Diên Điền, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa.

Đến dự có các quan chức, ban, ngành đoàn thể tỉnh, huyện và địa phương cùng khoảng hai ngàn đồng bào, Phật tử thập phương khắp nơi trong cả nước.

Đọc diễn văn khai hội Ông Đinh Văn Thiệu- Phó Chủ tịch UBND huyện Diên Khánh cho biết theo sự tích được ghi lại trong một tấm bia đá từ năm 1856 ở Tháp Bà, Am Chúa  là nơi phát tích của Bà Po Nagar lúc ấu thơ sống với cha mẹ nuôi.

Ngay từ đầu triều Nguyễn, Thiên Y Ana đã được sắc phong là Hồng Nhơn Phổ Tế Linh Ứng Thượng Ðẳng Thần và tại Am Chúa mỗi khi tế lễ thường được tổ chức theo nghi lễ quốc gia do quan đầu tỉnh làm chủ tế

Lễ hội Am Chúa sẽ diễn ra trong 3 ngày  mùng 1,  2, và 3 tháng 3 âm lịch (22,23,24/3.2012) tại Am Chúa theo nghi thức lễ hội cổ truyền của người Việt ở Khánh Hòa.

Tính đến sáng mùng 1 đã có trên 100 đoàn gồm các chùa, các đạo tràng, các am… đăng ký  dâng lễ, niêm hương, cầu nguyện.. Các đoàn khách hành hương ngoài phần lễ còn biểu diễn nhiều màn hát chầu văn, múa bóng, múa lân, rồng… ngợi ca công đức của Thánh mẫu Thiên Y A Na cho mọi người cùng thưởng thức. Nội dung thể hiện ước mơ bình dị muôn đời của người nông dân là  cầu quốc thái, dân an, mưa thuận gió hoà và mùa màng bội thu. Dịp này, Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh cũng biểu diễn dân ca phục vụ bà con trong hai đêm mùng 1 và 2 âm lịch.

Am Chúa nằm trên lưng chừng núi Đại An (còn gọi là núi Dưa), thuộc thôn Đại Điền Trung, xã Diên Điền, huyện Diên Khánh. Am Chúa là nơi thờ Thánh Mẫu Thiên Y A Na - Bà Mẹ xứ sở đã khai sáng và truyền dạy cho dân chúng cách làm ăn, sinh sống, cày cấy, trồng dâu, nuôi tằm, dệt vải…. Tín ngưỡng thờ Bà Thiên Y A Na được bắt nguồn từ tục thờ Bà Ponagar của người Chăm. Hay nói đúng hơn, những người Việt đến định cư ở đất này đã Việt hoá tục thờ Bà Mẹ xứ sở của người Chăm bằng truyền thuyết về Bà Thiên Y A Na giáng trần tại núi Đại An và hiển thánh ở Tháp Bà - Nha Trang. Đến nay, ở Khánh Hoà vẫn lưu truyền câu nói: “Am Chúa hiển nhân, Tháp Bà hiển thánh” như một lời khẳng định về sự nối liền giữa di tích Am Chúa với Tháp Bà Ponagar.

Am Chúa  trải qua nhiều lần trùng tu, hiện nay am đã là một nơi thờ phụng trang nghiêm, tôn vinh huyền sử về Thánh Mẫu Thiên Y A Na. Đường lên Am Chúa với hơn 100 bậc tam cấp đã được lát đá hoa cương. Sau khi qua cổng tam quan, du khách sẽ đến Am Chúa. Cấu trúc của Am Chúa có bái đường và chính điện. Trên nóc bái đường và chính điện đều có đắp nổi hình tứ linh “Long, Lân, Quy, Phụng”. Ở gian bái đường còn đắp nổi đôi câu đối bằng chữ Hán ghi lại sự tích Bà Thiên Y A Na. Giữa chính điện là khám thờ Bà Thiên Y A Na, 2 bên thờ tả, hữu ban liệt vị. Tại Am Chúa vẫn còn giữ được nhiều sắc phong của triều đình nhà Nguyễn, trong đó có sắc phong của vua Tự Đức cho phép thờ phụng Bà Thiên Y A Na là “Hồng Nhơn phổ tế linh cảm diệu thông, Mặc tướng trang huy thượng đẳng thần”. Điều đó  cho thấy giá trị văn hoá của Am Chúa đã được khẳng định từ xưa.

Am Chúa là một di tích lịch sử văn hoá lâu đời của xứ Trầm Hương, gắn liền với tục thờ Thánh Mẫu Thiên Y A Na. Cùng với truyền thuyết về Thiên Y Thánh Mẫu, di tích Am Chúa đã thể hiện rõ nét sự giao lưu văn hoá Việt - Chăm. Với nhiều giá trị văn hoá và lịch sử, năm 1999 Am Chúa đã được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia.

Trí Bửu

 

Bài cùng tác giả