QUI KHUYEN HOC NINH HOA

Trở về

MỤC LỤC SƯU TẦM BIÊN KHẢO

 

S Ư U T Ầ M

BIÊN  KHẢO

 

 

 

 

 

Từ... chuyện BÁO đến... chuyện BÁO

 Ngô Văn Ban

 

BÁO là từ Hán Việt. Chữ BÁO theo Hán Việt Từ điển của Đào Duy Anh được giải thích nhiều nghĩa : Đáp trả lại – Nói cho biết – Kết quả - Tin tức – Giấy nhật trình. Giấy nhật trình”, trong từ điển còn có nghĩa là báo chương, báo chỉ (journal), là nói về tờ báo in hiện nay. Từ điển Hán Việt của Thiều Chửu giải nghĩa chữ BÁO, về nghĩa thứ 3, có ghi : “báo rõ, vì thế nên tờ nhật trình gọi là báo chỉ 報紙 ; tin dây thép gọi là điện báo 電報 v.v..”. Người ta thường nói thuần nôm là BÁO CHÍ, nhưng từ gốc Hán là BÁO CHỈ, Chỉ có nghĩa là giấy. Khi con người tạo ra được giấy, báo chí được in trên giấy, tức là tờ nhật trình mà dân ta thường gọi từ thuở có những tờ báo xuất hiện trên nước ta.

Như chúng ta đã biết, tờ báo tiếng Việt đầu tiên ra đời ở nước ta là tờ Gia Định báo, số đầu tiên được phát hành vào ngày 15-4-1865, do Trương Vĩnh Ký khởi xướng và làm chủ nhiệm, cùng có sự cộng tác của các ông Huình Tịnh Của, Trương Minh Ký, Tôn Thọ Tường ... Đó là tờ báo viết và in trên giấy.

Đến ngày nay, không những ta đọc, xem tờ báo viết in trên giấy mà còn có nhiều loại báo chí khác : Báo nói, báo hình, báo điện tử.

Báo viết xuất hiện và có thời gian lâu dài nhất. Báo được in và có hình ảnh đăng kèm. Ngày trước thì in bằng cách sắp chữ đúc bằng chì, còn ngày nay thì sử dụng vi tính, máy in hiện đại hơn. Ngày trước thì in một màu đen, hay thêm hai ba màu. Ngày nay thì báo rực rỡ sắc màu. Báo viết được phổ biến đến nhiều người hơn, phát hành được những nơi xa xôi như miền núi, hải đảo, vùng sâu... Báo viết phát hành theo định kỳ, do đó có tên : phát hành hàng ngày (nhật báo), mỗi tuần một số (tuần san hay tuần báo), mỗi tháng một số (nguyệt san), ba tháng một số (quý san), hai tháng một số (bán nguyệt san), mỗi năm một số (niên san) ... Người đọc có thể sưu tập, lưu trữ các loại báo viết để tra cứu, tham khảo ... Nhưng báo viết thì tin tức đến người đọc chậm, muốn trao đổi với tòa soạn thì phải gửi thư mất vài ngày.

Khi có máy thu thanh (radio), thông tin đến người nghe bằng tiếng nói, bằng âm nhạc ... , ta có báo nói. Người nghe thông tin bằng radio để ở nhà hay mang theo, hay nghe bằng những loa phóng thanh được gắn một số nơi trong phố phường, xã thôn. Thông tin đến người nghe thì có nhanh, đi trước cả báo viết, nhưng không thể thực hiện được phóng sự, tin tức cần hình ảnh minh họa.

Từ khi công nghệ truyền hình được phát triển, báo hình ra đời. Thông tin được phát từ đài truyền hình và người nhận bằng máy thu hình, nôm na là xem ti-vi. Xem ti-vi thì không những nghe tiếng  mà còn xem được hình ảnh. Trước đây chỉ xem được ti-vi đen trắng, sau này được xem ti-vi màu. Trước đây chưa có vệ tinh mang sóng truyền hình đi khắp nơi, ti-vi chỉ bắt được sóng đài gần nhất, nơi sóng không bị núi non ngăn cách. Còn bắt được đài xa thì phải qua hệ thống thu bằng chảo thu sóng, bằng cột truyền hình cao ngất trời, đài địa phương thu và phát lại cho người dân xem. Thông tin, hình ảnh báo hình được phát nhanh, người nghe xem nhận được kịp thời hơn báo viết, có khi được trực tiếp nghe, xem. Càng ngày, đa số người dân đều có ti-vi trong nhà, có nhà hai ba cái, nên loại báo hình này được phổ biến sâu rộng hơn. Tuy nhiên, cũng giống như báo viết, sự giao lưu giữa hai chiều, người xem và đài phát phải mất một thời gian.

Internet ra đời, ta có loại báo điện tử. Các tòa soạn báo dùng giao diện website truyền tải thông tin, âm thanh, hình ảnh, và có khi chuyển những hình ảnh âm thanh sống động bằng video clip. Những thông tin của báo điện tử cập nhật rất nhanh, nhanh hơn báo hình. Và có ưu điểm là người xem có thể có ý kiến hay góp tin bài về tòa soạn rất nhanh và được tòa soạn báo lại kịp thời. Tuy nhiên không phải nhà nào cũng có máy vi tính, lại không phải nhà nào có vi tính nối kết internet. Các người mắt kém, bệnh về mắt thì không thể xem được. Do đó, báo điện tử không được phổ biến rộng. Hiện nay với công nghệ mới, người ta có thể mở website trên điện thoại di động.

Các loại hình báo chí kể trên loại nào cũng có những ưu điểm và thiếu sót của nó. Nhưng việc mở rộng các loại hình báo chí như hiện nay, việc truyền thông, tuyên truyền, phổ biến kiến thức nhiều mặt trong đời sống, những chương trình giải trí, thư giãn, giúp người xem, người nghe ... tất cả đã có những tác động đến nhiều tầng lớp trong xã hội. Bên cạnh đó, dịch vụ quảng cáo trong các ngành kinh doanh có đất để làm nổi bật thương hiệu của mình. Sức mạnh của báo chí có thể thay đổi được một quan điểm, một hành động tiêu cực trong đời sống kinh tế - xã hội, hướng dẫn dư luận xã hội, hướng xã hội đến cuộc sống tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, các loại hình báo chí cũng không tránh khỏi những sơ xuất, những bất cập và tiêu cực. Không hiểu sao lại có câu : Nhà báo nói láo ăn tiền (?).

Sống trong một xã hội đầy thông tin qua các loại hình báo chí nêu trên, người dân có cơ hội tiếp cận với những sinh hoạt và đời sống xã hội trong nước cũng như trên toàn thế giới. Từ đó, con người mới nhận rõ những điều tốt xấu, đâu là thiện đâu là ác trong cuộc sống quanh ta. Và cũng để từ đó, con người có những lựa chọn đúng đắn hơn cho cuộc sống của mình, cải tạo và góp phần xây dựng cho cuộc sống cộng đồng tốt đẹp hơn. Theo tôi, tác dụng giáo dục tích cực của báo chí là thế. Mong rằng những người làm báo, viết báo với lương tâm nhà báo của mình, sẽ có những bài báo tốt, hay, phản ánh chân thật cuộc sống, tố cáo, phê phán, đấu tranh những tiêu cực xuất hiện trong sinh hoạt, đời sống các mặt xã hội, góp phần xây dựng một xã hội lành mạnh, văn minh, tiến bộ và giàu mạnh.

N V B

Bài cùng tác giả

>> Hợp chất vửa vôi trong việc xây dựng ở vùng đất Khánh Hòa xưa - NVB & VTD

>> Những điều kiêng kỵ của ngư dân vùng biển đảo Khánh Hòa

>> Lấy mật ong rừng

>> Tưởng niệm về một người Thầy - Nhà văn, Nhà giáo Võ Hồng

>> Món Rắn năm Tỵ

>> Chuyện Rắn năm Tỵ

>> Tết Việt xưa và nay trong đời sống dân tộc Việt

>> Người xưa chơi xuân qua tranh khắc của Henri Oger đầu thế kỷ 20

>> Ký ức bến đò quê hương

>> Nghề nông cổ truyền vùng đất Khánh Hòa xưa (kỳ 7)

>> Nghề nông cổ truyền vùng đất Khánh Hòa xưa (kỳ 6)

>> Nghề nông cổ truyền vùng đất Khánh Hòa xưa (kỳ 5)

>> Nghề nông cổ truyền vùng đất Khánh Hòa xưa (kỳ 4)

>> Nghề nông cổ truyền vùng đất Khánh Hòa xưa (kỳ 3)

>> Nghề nông cổ truyền vùng đất Khánh Hòa xưa (kỳ 2)

>> Nghề nông cổ truyền vùng đất Khánh Hòa xưa (kỳ 1)

>> Hình ảnh rồng trong đời sống dân tộc Việt

>> Cá vượt vũ môn hóa rồng

>> Tết của một thời ấu thơ

>> Vè Các Lái ngang qua huyện Ninh Hòa

>> Miếu và miễu ở Khánh Hòa (kỳ 2)

>> Miếu và miễu ở Khánh Hoà (kỳ 1)

>> Dinh Trấn Biên Nha Trang dưới thời các chúa Nguyễn ở Đàng Trong có hay không ?

>> Việc giáo dục chữ Lễ trong gia đình và nhà trường

>> Các trạm dịch trong tỉnh Khánh Hòa từ Bắc tới Nam (kỳ 2)

>> Các trạm dịch trong tỉnh Khánh Hòa từ bắc tới nam (kỳ 1)

>> Thịt mèo

>> Chuyện mèo năm Mão qua câu ca tiếng nói người Việt

>> Tìm về Nha Trang xưa (kỳ 2)

>> Tìm về Nha Trang xưa (kỳ 1)

>> Những trường học tại Nha Trang xưa và nay

>> Chất biển trong con cá vịnh Nha Trang

>> Con cọp qua cái nhìn dân gian Việt Nam

>> Món cọp năm Dần

>> Về Diên Khánh ăn bánh ướt

>> Cọp Khánh Hòa

>> Thầy Đồ Cóc

>> Đất Khánh người Hòa

>> Món ngon Năm Sửu

>> Con trâu trong văn học các dân tộc VN

>> Món ngon năm chuột

>> Chuyện chuột năm Tý

>> Xung quanh chuyện kỳ nam, trầm hương ở Khánh Hòa

>> Vịt lội Ninh Hòa

*** Nghề làm bánh tráng ở Xóm Rượu Ninh Hòa:

>> Kỳ 1, kỳ 2, Kỳ 3

*** Sổ tay từ ngữ phong tục tập quán về việc sinh, việc cưới, việc tang,

     việc giỗ của người Việt:

>> Kỳ 1, Kỳ 2, Kỳ 3, Kỳ 4, Kỳ 5, Kỳ 6, Kỳ 7, Kỳ 8, Kỳ 9, Kỳ 10, kỳ 11, kỳ 12