QUI KHUYEN HOC NINH HOA

Trở về

MỤC LỤC SƯU TẦM BIÊN KHẢO

 

S Ư U T Ầ M

BIÊN  KHẢO

 

 

 

 

NGƯỜI CỔ KHÁNH HÒA LÀM ĐẸP

 

Ngày lễ ngày Tết, người phụ nữ ngày nay tha thướt với vạt áo dài, trên tay trên cổ lấp lánh những đồ trang sức. Người nữ làm đẹp không những thời nay mà qua những di chỉ khảo cổ học phát hiện ở ven vùng biển Khánh Hòa, chúng ta thấy được phụ nữ miền biển của một thời xa xưa cách đây mấy ngàn năm vẫn  biết làm đẹp bằng những đồ trang sức tự làm, với những vật liệu có sẵn trong tự nhiên. Bằng những vật liệu tự nhiên, cư dân cổ Khánh Hòa đã biết chế tạo ra những công cụ lao động phục vụ nhu cầu sản xuất, những vật dụng thường ngày, đồng thời cũng dùng những vật liệu đó chế tạo ra nhiều sản phẩm đeo vào người để làm đẹp. Những đồ trang sức đó đã được chế tác bằng chất liệu từ những loại đá quý màu xanh đen, từ vàng, đồng, thủy tinh, thạch anh, mã não, hạt cườm, gốm, ốc tai tượng, ốc mặt trăng, xương động vật ... thành những khuyên tai, vòng tai, hạt chuỗi ... với màu sắc rất phong phú: xanh lá cây, xanh thẫm, xanh ngọc, màu vàng, đỏ trắng, đen ...

Tuy những đồ trang sức còn thô sơ, nhưng với điều kiện chế tác hạn chế, ta thấy cư dân hồi đó đã có một trình độ thẩm mỹ và óc tưởng tượng cao. Họ đã quan tâm tới nhiều vấn đề làm đẹp cho thân thể và qua những đồ trang sức mà những nhà khảo cổ thu lượm được hôm nay, đã thể hiện được bàn tay khéo léo, cần cù lao động của những con người sống cách đây hai ba ngàn năm.

Tại di chỉ Xóm Cồn (phường Cam Linh, thành phố Cam Ranh), có 12 tiêu bản đồ trang sức được tìm thấy, gồm những đồ nguyên hoàn chỉnh và một số tiêu bản đang trong quá trình chế tác. Qua thống kê gồm có : 3 khuyên tai chưa khoan lỗ, 1 khuyên tai đã khoan lỗ, 6 lõi vòng, và 2 mảnh vòng. Ngoài những tiêu bản kể trên, còn có 4 mảnh vòng đá khác thu được trong các lần khảo sát. Các mảnh vòng có mặt cắt hình tam giác, nguyên liệu chế tác từ đá màu xanh đen hạt mịn có niên đại cách nay trên dưới 4000 năm [1] . Tại di chỉ Hòa Diêm (thôn Hòa Diêm, xã Cam Thịnh Đông, thành phố Cam Ranh) phát hiện những đồ trang sức với các chất liệu như đá quý, vàng, đồng, thủy tinh, vỏ nhuyễn thể ...có niên đại cách nay trên dưới 2000 năm [2] . Tại di chỉ Văn Tứ Đông (thôn Văn Tứ Đông, xã Cam Hòa, huyện Cam Lâm), đồ trang sức ở đây không được nhiều, có 15 mảnh vòng chế tác bằng đá, khoan lỗ ở giữa. Ngoài ra còn phát hiện những mảnh vòng bằng đất nung. Đồ trang sức phát hiện trong di chỉ này ước đoán trên dưới 3000 năm cách đây [3] . Tại di chỉ Vĩnh Yên (thôn Vĩnh Yên, xã Vạn Thạnh, huyện Vạn Ninh), đồ trang sức phát hiện không nhiều, gồm những mảnh vòng, hạt chuỗi, khuyên tai, viên thạch anh hình lục lăng...có niên đại trên dưới 2000 năm [4] .

Ngày nay người phụ nữ dân chài, người giàu có thường sắm dây chuyền, bông tai, nhẫn đeo tay bằng vàng, bằng bạc ... Những đồ trang sức của một thời xa xưa chỉ có trong các di chỉ. 

CỤM ẢNH ĐỒ TRANG SỨC CỦA CƯ DÂN CỔ KHÁNH HÒA

Vòng trang sức bằng đá ở di chỉ Vĩnh Yên (Ảnh Bảo tàng KH)

 

Tinh thể và hiện vật làm từ thạch anh tại di chỉ Vĩnh Yên (Ảnh Bảo tàng KH)

 

Vòng trang sức bằng đá tại di chỉ Xóm Cồn (Ảnh Bảo tàng KH) 

 

Đồ trang sức hoa tai tại di chỉ Hòa Diêm (Ảnh Bảo tàng KH)

 

Ngô Văn Ban

 

[1] Bảo tàng Khánh Hòa, Sđd, tr.9.

[2] Bảo tàng Khánh Hòa, Sđd, tr. 23.

[3] Bảo tàng Khánh Hòa, Sđd, tr. 43.

[4] Bảo tàng Khánh Hòa, Sđd, tr. 70.

 

Bài cùng tác giả

>> Người cổ Khánh Hòa làm đẹp

>> Tản mạn... chuyện báo xuân

>> Dùng từ trong báo chí

>> Từ... chuyện BÁO đến... chuyện BÁO

>> Hợp chất vửa vôi trong việc xây dựng ở vùng đất Khánh Hòa xưa - NVB & VTD

>> Những điều kiêng kỵ của ngư dân vùng biển đảo Khánh Hòa

>> Lấy mật ong rừng

>> Tưởng niệm về một người Thầy - Nhà văn, Nhà giáo Võ Hồng

>> Món Rắn năm Tỵ

>> Chuyện Rắn năm Tỵ

>> Tết Việt xưa và nay trong đời sống dân tộc Việt

>> Người xưa chơi xuân qua tranh khắc của Henri Oger đầu thế kỷ 20

>> Ký ức bến đò quê hương

>> Nghề nông cổ truyền vùng đất Khánh Hòa xưa (kỳ 7)

>> Nghề nông cổ truyền vùng đất Khánh Hòa xưa (kỳ 6)

>> Nghề nông cổ truyền vùng đất Khánh Hòa xưa (kỳ 5)

>> Nghề nông cổ truyền vùng đất Khánh Hòa xưa (kỳ 4)

>> Nghề nông cổ truyền vùng đất Khánh Hòa xưa (kỳ 3)

>> Nghề nông cổ truyền vùng đất Khánh Hòa xưa (kỳ 2)

>> Nghề nông cổ truyền vùng đất Khánh Hòa xưa (kỳ 1)

>> Hình ảnh rồng trong đời sống dân tộc Việt

>> Cá vượt vũ môn hóa rồng

>> Tết của một thời ấu thơ

>> Vè Các Lái ngang qua huyện Ninh Hòa

>> Miếu và miễu ở Khánh Hòa (kỳ 2)

>> Miếu và miễu ở Khánh Hoà (kỳ 1)

>> Dinh Trấn Biên Nha Trang dưới thời các chúa Nguyễn ở Đàng Trong có hay không ?

>> Việc giáo dục chữ Lễ trong gia đình và nhà trường

>> Các trạm dịch trong tỉnh Khánh Hòa từ Bắc tới Nam (kỳ 2)

>> Các trạm dịch trong tỉnh Khánh Hòa từ bắc tới nam (kỳ 1)

>> Thịt mèo

>> Chuyện mèo năm Mão qua câu ca tiếng nói người Việt

>> Tìm về Nha Trang xưa (kỳ 2)

>> Tìm về Nha Trang xưa (kỳ 1)

>> Những trường học tại Nha Trang xưa và nay

>> Chất biển trong con cá vịnh Nha Trang

>> Con cọp qua cái nhìn dân gian Việt Nam

>> Món cọp năm Dần

>> Về Diên Khánh ăn bánh ướt

>> Cọp Khánh Hòa

>> Thầy Đồ Cóc

>> Đất Khánh người Hòa

>> Món ngon Năm Sửu

>> Con trâu trong văn học các dân tộc VN

>> Món ngon năm chuột

>> Chuyện chuột năm Tý

>> Xung quanh chuyện kỳ nam, trầm hương ở Khánh Hòa

>> Vịt lội Ninh Hòa

*** Nghề làm bánh tráng ở Xóm Rượu Ninh Hòa:

>> Kỳ 1, kỳ 2, Kỳ 3

*** Sổ tay từ ngữ phong tục tập quán về việc sinh, việc cưới, việc tang,

     việc giỗ của người Việt:

>> Kỳ 1, Kỳ 2, Kỳ 3, Kỳ 4, Kỳ 5, Kỳ 6, Kỳ 7, Kỳ 8, Kỳ 9, Kỳ 10, kỳ 11, kỳ 12