QUI KHUYEN HOC NINH HOA

Trở về

MỤC LỤC SƯU TẦM BIÊN KHẢO

 

S Ư U T Ầ M

BIÊN  KHẢO

 

 

 

Thương hiệu nước mắm Nha Trang: Đừng để mai một!

 

Không quảng bá rầm rộ, quy mô như nhiều loại nước mắm hay nước chấm công nghiệp khác, nước mắm Nha Trang- Cửa Bé vẫn luôn là món không thể thiếu trong các bữa cơm của các gia đình Việt Nam và nhiều kiều bào ở nước ngoài.

 

CôngThương - Top 10 đặc sản nước chấm và gia vị Việt Nam

Sau môt thời gian bình chọn, tham vấn, tiếp nhận ý kiến phản hồi từ Hiệp hội Du lịch, các đơn vị lữ hành, các cơ quan truyền thông báo chí, mới đây, Trung tâm Sách kỷ lục Việt Nam công bố nước mắm Nha Trang (Khánh Hòa) nằm trong top 10 đặc sản nước chấm và gia vị nổi tiếng Việt Nam. Đặc biệt, trong số 10 sản phẩm được bình chọn, nước mắm Nha Trang có 6 đơn vị được cấp giấy chứng nhận của Trung tâm Sách kỷ lục Việt Nam gồm: Công ty CP thủy sản 584 Nha Trang, Doanh nghiệp (DN) tư nhân Châu Sơn, DN tư nhân Chín Tuy, Công ty TNHH Ngọc Hà, Công ty TNHH Hương Lan và Công ty TNHH Mỹ Thuận. Đây là những hãng nước mắm nổi tiếng ở Nha Trang, chuyên làm ra loại nước mắm thơm, ngon theo phương pháp truyền thống…

Nhu cầu tiêu thụ nước mắm thô trong và ngoài nước quá lớn, nguồn nguyên liệu cá cơm lại thiếu hụt, nguy cơ thương hiệu nước mắm Nha Trang bị mai một hoặc mất dần là điều đáng tiếc có thể xảy ra.

Bình Tân, Cửa Bé (Phường Vĩnh Trường, TP. Nha Trang, Khánh Hòa) là nơi có hàng trăm hộ gia đình sống sung túc bằng nghề sản xuất- kinh doanh nước mắm qua nhiều thế hệ, theo phương thức cha truyền con nối. Sở dĩ nước mắm Nha Trang có hương vị thơm, ngon đặc biệt là do có bí quyết làm nước mắm được tích lũy hàng trăm năm, được kết hợp hài hòa với sự chắt lọc tinh túy của con cá cơm- nguồn nguyên liệu chất lượng cao có nhiều trên ngư trường Khánh Hòa.

Mặc dù, đến ngày 4/10/2004 nhãn hiệu “Nước mắm Nha Trang” mới thống nhất đăng ký nhãn hiệu tập thể tại Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam, nhưng thực tế, thương hiệu “Nước mắm Nha Trang, Nước mắm Cửa Bé” đã ra đời từ rất lâu và có thể có tuổi thọ gần bằng với tuổi thọ của địa danh Khánh Hòa.

Thị trường nước mắm tại Việt Nam đang có tính cạnh tranh gay gắt. Trong vô số sản phẩm nước mắm, nước chấm công nghiệp đang đua chen trên thị trường, một trong những tên tuổi nổi nhất hiện nay của nước mắm Nha Trang là Nước mắm 584 Nha Trang. Bên cạnh thị trường nội địa, công ty cũng đã có chiến lược xuất khẩu nước mắm mang thương hiệu Nha Trang (584 là địa chỉ của công ty tại Bình Tân, Vĩnh Trường) sang các thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc, Hồng Kông, Campuchia, Lào… Thương hiệu nước mắm 584 Nha Trang có 7 năm liền đạt danh hiệu Hàng Việt Nam chất lượng cao, nhiều năm liền đạt giải thưởng Sao Vàng Đất Việt và chứng nhận An toàn vệ sinh thực phẩm cấp quốc tế, tiếp tục hướng đến thị trường châu Âu.         

Theo ông Hồ Hữu Việt - Giám đốc Công ty CP thủy sản 584 Nha Trang, “hương vị thơm ngon của nước mắm Nha Trang phụ thuộc rất lớn vào nguồn nguyên liệu và nó mang ý nghĩa sống còn của DN. Do vậy, để ổn định sản xuất và đảm bảo tăng trưởng, công ty đã cho xây dựng xưởng sản xuất nước mắm nằm ngay tại nguồn nguyên liệu để đáp ứng nguồn nguyên liệu sản xuất, đảm bảo chất lượng của sản phẩm. Trong xu thế hiện nay, việc sản xuất - kinh doanh không thể đơn thương độc mã. Nếu kết bè lớn, chúng ta sẽ ra được biển khơi. Các DN phải tham gia Hiệp hội Sản xuất nước mắm để bảo vệ quyền lợi của chính mình và sự phát triển bền vững của thương hiệu nước mắm Nha Trang. Với thói quen, tập quán nhỏ lẻ và vì lợi ích trước mắt, đã làm cho sự liên kết của các hộ sản xuất- kinh doanh nước mắm bị yếu đi. Điều này vô tình đã tạo cơ hội cho các đối thủ cạnh tranh...”.

Trăn trở bảo tồn thương hiệu

Nước mắm Nha Trang có uy tín, có hiệp hội, có thương hiệu, nhưng hiện nay 90% sản lượng nước mắm Nha Trang là mắm nguyên liệu cho nhiều thương hiệu nước mắm khác ở trong và ngoài nước. Đây không chỉ là trăn trở và nỗi buồn của những người tâm huyết, các bậc tiền bối, lão làng trong ngành nghề nước mắm mà nó còn gây tổn hại, tổn thất lớn cho chính người dân địa phương.

Một trong những thương hiệu mạnh của nước mắm Nha Trang như Chín Tuy cũng “lực bất đồng tâm”. Nhà ông Chín Tuy có 3 đời làm nước mắm, từ khi còn bán nhỏ, lẻ (chum, vại), gánh đi bán dạo quanh vùng. Đến nay, ông đã có một xưởng nước mắm khang trang, nhiều năm liền xuất khẩu sang Nhật, Úc hàng chục ngàn chai (sản phẩm thô). Tuy nhiên, theo ông, hiện nay để thương hiệu nước mắm Nha Trang không bị mai một, phát huy mạnh hơn nữa, tập thể Hiệp hội Nước mắm Nha Trang đoàn kết, chính quyền quan tâm hỗ trợ nhiều hơn nữa…

Cuối năm 2007, Công ty Liên doanh chế biến thực phẩm VITECFOOD (thương hiệu Chinsu) cùng nhiều công ty chế biến kinh doanh nước chấm công nghiệp khác đổ bộ tiếp cận từng nhà thùng ở Nha Trang ký hợp đồng thu mua mắm nguyên liệu. Họ đã dùng nhiều chiêu thức để mua bằng được nước mắm Nha Trang nhưng lại không để nhãn mác Nha Trang (nước mắm thô) như: Thu mua với giá tốt, phương thức bao tiêu sản phẩm, thưởng sản lượng bán ra cho nhà thùng…

Bán sản phẩm thô cho các hãng trên, nhiều nhà thùng ở Khánh Hòa đã được nhận những giải thưởng quà tặng có giá trị vài chục ngàn USD. Chỉ sau một thời gian ngắn, hầu hết các nhà thùng lớn đều bắt tay làm nước mắm nguyên liệu cho họ. Khi lượng cung dồi dào, Chinsu bắt đầu dựng thêm nhiều rào cản kỹ thuật để ép cấp, ép giá... Thấy họ thu lợi quá nhiều từ sản phẩm của mình sau khi pha loãng, đóng chai, phân phối, quảng bá thương hiệu... Nhiều nhà làm mắm lâu năm ở Nha Trang cũng xót xa lắm, nhưng sức hút lợi ích cá nhân vẫn cuốn họ đi…

Trong khi tỉnh Khánh hòa chưa có quy hoạch vùng cho sản xuất nước mắm, các hộ sản xuất nước mắm tại Nha Trang vừa sản xuất vừa chờ đợi sự hỗ trợ của nhà nước. Hiện nay, nhu cầu tiêu thụ nước mắm thô trong và ngoài nước quá lớn, nguồn nguyên liệu cá cơm thiếu hụt, nguy cơ thương hiệu nước mắm Nha Trang bị mai một hoặc mất dần là điều đáng tiếc có thể xảy ra. Vì vậy, hơn lúc nào hết, tỉnh Khánh Hòa cần quan tâm chú trọng, sớm có sách lược bảo trợ, đồng hành cùng các DN sản xuất, kinh doanh giữ gìn và phát triển thương hiệu nước mắm Nha Trang xứng đáng với uy tín chất lượng và bề dày lich sử của món đặc sản này.

Quỳnh Mỹ