QUI KHUYEN HOC NINH HOA

Trở về

MỤC LỤC SƯU TẦM BIÊN KHẢO

 

S Ư U T Ầ M

BIÊN  KHẢO

 

 

 

 

Linh thiêng mộ Phụ Quốc Thượng tướng Quân Tống Văn Khôi

Từ thành phố biển Nha Tráng, hướng theo quốc lộ 1 từ Băc vào Nam, Nha Trang đi Cam Ranh, đi khoảng hơn 60 km, khi qua khỏi trụ km 1513 tổ dân phố Trà Long 2, phường Ba Ngòi, thành phố Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa, chúng ta  sẽ gặp ba cây cầu, cầu này cách cầu kia không xa, cùng năm trên quốc lộ 1 đó là cầu Trà Long, cầu Suối giữa (Trà Long 2) và cầu Suối Hinh (Trà Long 3).

Toàn cảnh lối vào mặt tiền

Từ cầu Trà Long, nhìn từ rất xa đã trông thây ngôi mộ Ông Tướng nằm ở phía Tây sát đường quốc lộ 1 với cây bồ đề cổ thụ um tùm, rễ cây bao phủ cả ngôi mộ.

Đọc tấm bia mộ viết bằng chữ Hán, chính giữa bia ghi : “勅 故 明 義 功 神 特 進 輔 囯 上 将 軍 錦 衣 衛 掌 衛 亊 掌 奇 宋 貴  侯  之 墓" (Sắc cố Minh Nghĩa Công thần Đặc tấn Phụ Quốc Thượng tướng  quân Cẩm Y vệ Chưởng cơ Tống Quý hầu chi mộ). Nghĩa là Mộ của người tài giỏi họ Tống có công nghĩa lớn đối với đất nước được sắc phong chức Thượng Tướng quân Cẩm Y vệ Chưởng cơ. Bên tay phải dòng chữ Hán ghi ngày tháng khắc bia 甲 子 年 仲 秋 月 刻 “Giáp Tý niên, trọng thu nguyệt khắc". Nghĩa là bia khắc vào tháng thứ hai (tháng 8) mùa thu năm Giáp Tý. Tìm hiểu về năm Giáp Tý khắc bia. Căn cứ Đại Nam Liệt truyện Ông Tướng Tống Văn Khôi tử trận năm Ất Mùi (1775). Theo âm lịch cứ 60 năm là đến một năm Giáp Tý. Từ năm Ất Mùi (1974) năm Ông Tướng Tống Văn Khôi tử trận về sau, có các năm Giáp Tý tương ứng với các năm dương lịch như sau: Giáp Tý (1804), Giáp Tý ( 1864), Giáp Tý (1924) Theo Lê Quang Định, tác giả Hoàng Việt Nhất Thống chí viết: năm 1806 đã có lăng mộ tại địa điểm Mộ Ông Tướng, như vậy năm khắc bia là năm Giáp Tý (1804).

Mặt tiền

 

Án phong

Căn cứ bia mộ và Gia phả họ Tống từ Thanh Hóa gửi vào cho Ông Nguyễn Ngọ- Trưởng Ban phụng tự Mộ Ông Tướng, tại Trà Long (Ba Ngòi) người chăm sóc và hương khói  mộ Ông Tướng hiện nay. Sau khi nghiên cứu Gia phả, hồ sơ, hình ảnh chụp, có thể khẳng định:

Tống Văn Khôi (?-1775). Trong gia phả họ Tống Phước ghi thân phụ của ông là Tả Chưởng Dinh Tống Phước Đạo. Thuở nhỏ ông có tên là Tống Phước Bình, sau này đổi thành Tống Phước Khôi, rồi Tống Văn Khôi. Chữ lót Phước đổi thành Văn xảy ra trong lần ông bị giáng tội vì trể nãi tiếp viện Mạc Thiên Tứ tại Hà Tiên.

Ông Tướng là một võ tướng tài giỏi và gan dạ làm quan dưới triều Duệ Tông – tức chúa Nguyễn Phước Thuần. Ông được thăng chức đến Khâm Sai Thống Suất Điều Khiển Ngũ Dinh Gia Định. Vào năm 1775, trong lần đi đánh trận ở Khánh Hòa cứu viện cho quân của Tống Phước Hiệp, quân của ông bị trúng phải mai phục tại Ba Ngòi (Cam Ranh). Ông bị trọng thương do bị chém ngang cổ, nhưng ông vẫn ngồi vững trên yên ngựa, hai tay vịn giữ không cho đầu của mình rơi xuống. Sau đó, ngựa chạy đưa ông đi được một quãng thì người và ngựa đều tử nạn, tại nơi này dân địa phương đã chôn cất cả người và ngựa và lập thành nơi thờ tự tôn nghiêm. Sau khi ông mất, vua đã phong cho ông chức Đặc Tiến Phụ Quốc Thượng Tướng Quân và khắc hàng chữ này lên bia mộ.

Bia mộ

Đại Nam Liệt Truyện (Tập 1) ghi:

Tống Văn Khôi Tiên tổ người Quý huyện tỉnh Thanh Hóa, sau dời vào ở huyện Bình Dương, tỉnh Gia Định. Khôi là người can đảm, quả quyết làm quan dưới triều Duệ Tông, dần thăng đến Thống suất Điều khiển Ngũ doanh tướng sĩ Gia Định, sau vì tội liên lụy phải giáng làm Cai đội. Năm Ất Mùi (1775), giặc Tây Sơn lấn cướp vùng Phú Yên – Khánh Hòa. Khôi đem quân từ Gia Định tiến ra Khánh Hòa, đánh nhau với giặc ở Ba Ngòi. Khôi bị chết trận…Khôi có hai con trai là Phước Thạnh.

Tân mão, năm thứ 6 [1771], mùa thu, tháng 8, Mạc Thiên Tứ được tin nước Xiêm La kiểm duyệt binh giáp, định ngày đến lấn, bèn chạy hịch xin viện ở Gia Định. Điều khiển Nguyễn Cửu Khôi (Tống Văn Khôi) cho rằng năm trước Hà Tiên đã báo hão tin biên cấp, chỉ làm mệt cho quan quân, nên không cho binh đến cứu…

Tháng 11, Nguyễn Cửu Khôi (Tống Văn Khôi) và Nguyễn Thừa Mân gửi giấy mời Thiên Tứ đến dinh để hỏi thăm yên ủi. Thiên Tứ trình bày duyên do thất thủ và dâng thư xin chờ tội. Chúa ban thư rộng miễn, lại cấp thêm lương…

Tháng 2, chúa cho rằng Điều khiển Gia Định giữ quân không đến cứu viện nên thành Hà Tiên bị hãm, bèn giáng Nguyễn Cửu Khôi (Tống Văn Khôi) làm Cai đội và triệu Nguyễn Thừa Mân về. Sai Chưởng cơ Nguyễn Cửu Đàm (con Nguyễn Cửu Vân) làm Khâm sai chánh thống suất đốc chiến, Cai bạ dinh Quảng Nam là Trần Phước Thành làm Khâm sai tham tán, lĩnh 10.000 quân thủy và bộ thuộc hai dinh Bình Khang và Bình Thuận và 20 chiếc thuyền chiến để hành việc điều khiển.

Trên trang Cổng thông tin điện tử thành phố Cam Ranh có bài viết “Khái quát về một số di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn thành phố” đã giới thiệu “Mộ Ông Tướng: ngôi mộ ẩn mình dưới bóng cây cổ thụ bồ đề quanh năm xanh tốt bên vệ đường quốc lộ 1A thuộc phường Ba Ngòi (có 3 cửa sông chảy ra biển nên gọi Ba Ngòi). Về thân thế và lai lịch của Ngài đang được các cơ quan nhà nước chức năng nghiên cứu song không biết tự bao giờ mộ Ông Tướng được nhân dân trong làng tín ngưỡng thờ cúng và trở thành nơi linh thiêng của người dân trong tỉnh và ngoài tỉnh. Hàng năm, nơi đây vào dịp tết cũng như xuân kỳ thu tế nhân dân trong làng tổ chức lễ hội cầu an và các ngày đầu năm mới nhân dân trong vùng thường đến đây hái lộc, cầu nguyện. Đây sẽ là một trong những điểm du lịch tâm linh thu hút đông đảo du khách.”

Ôi ! thật là kỷ diệu thay, Ông Tướng mất vào năm Ất Mùi (1775) và kẻ hậu học hôm nay được viếng mộ Ông Tướng cũng đúng vào năm Ất Mùi (2015) – Sau 240 năm với 4 lần Ất Mùi đã qua.

Mộ

Mộ Ông Tướng sở dĩ được khang trang như hiện nay là thường xuyên được Ban phụng tự chăm sóc, tu bổ. Năm 2004, hai Ông bà Trần Xuân Bạch và Phạm Thị Lê An ở tiểu bang Texas (Hoa Kỳ) về quê đã tự nguyện ủng hộ kinh phí trùng tu toàn bộ khuôn viên ngôi mộ Ông Tướng. Chung quanh tường, nền và chân đế mộ được ốp gạch men. Theo Ông Nguyễn Ngọ- Trưởng Ban phụng tự, ngày xưa trên các trụ có các câu chữ Hán, nhưng do thời gian làm bào mòn, theo quy luật thành trụ hoại không, các câu chữ Hán không còn nữa và hiện nay, trước án phong được thay thế bằng hai câu quốc ngữ:

Phước tại vạn dân công tại thế

Sanh vi quốc trụ hiển vi thần

 

Mộ bên gốc cây bồ đề cổ thụ

Viếng mộ Ông Tướng điều rất tự hào là đã gần ba thế kỷ, thế nhưng người dân Trà Long (Cam Ranh) sẵn lòng tự nguyện, lớp Tiền hiền nằm xuống là có người khác kế tiếp, đến nay đã qua 6 vị tiền bối chăm nom hương khói, tam ngươn, tứ quý, sóc vọng lúc nào cũng được hương khói, đăng chúc huy hoàng, mộ Ông Tướng sạch sẽ khang trang. Thật ấn tượng với tấm lòng của những người  “Uống nước nhớ nguồn – Tri ân báo ân”.

6 vị tiền hiền đã tham gia quản lý, hương khói mộ Ông Tướng:

1.- Trần Đắc Tường ( 1922-1995)

2.- Nguyễn Mỹ Xảo (1910-1997)

3.- Võ Kiệu (1934-1999)

4.- Trương Công Quận (1953-2008)

5.- Huỳnh Hương (1919-2009)

6.- Võ Đình Quynh (1925-2009)

Và người Trưởng Ban phụng tự từ năm 2009 đến nay là Ông Nguyễn Ngọ, ở thôn Trà Long 2, phường Ba Ngòi, thành phố Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa.  

Đúng như hai câu thấm đẩm chất nhân văn được ghi tại án phong ngôi mộ:

“Phước tại vạn dân công tại thế

Sanh vi quốc trụ hiển vi thần”

Nghĩa là:

Phước ở  muôn dân, công ở đời

Sống làm Tướng giỏi, hiển thành Thần.

* * *

Tưởng niệm 240 năm ngày Phụ Quốc Thượng tướng Quân Tống Văn Khôi tạ thế (25-2 - Ất Mùi)

 

Trí Bửu

 

Bài cùng tác giả