QUI KHUYEN HOC NINH HOA

THỂ LOẠI KHÁC

Đêm ở Tiếng Xưa

Dương Tấn Long

Đọc 2 chữ “tiếng xưa”, có lẽ nhiều người sẽ liên tưởng đến bài hát nổi tiếng của nhạc sĩ Dương Thiệu Tước. Cái từ kép “Tiếng xưa” tuy không hoa mỹ nhưng có hiệu ứng cao trong quảng bá văn hóa, vì có họ hàng với âm nhạc và dễ gây hoài niệm. Đó là tên một phòng trà ca - vũ - nhạc - kịch ở số 442 Cao Thắng, gần nhà hàng Đông Hồ, quận 10 - Sài Gòn. Chủ nhân khéo dùng cái thương hiệu ấy là anh Vũ Xuân Hùng - một người đã từng sống và học ở trường tiểu học Pháp-Việt Ninh Hòa trong những năm đầu thập niên 60. Trước 1975, anh Vũ Xuân Hùng có một thời dạy ngoại ngữ ở Sài Gòn. Nhưng anh được nhiều người biết danh trong lãnh vực âm nhạc, qua chuyển ngữ một số ca khúc nước ngoài sang lời Việt. Trong đó có bài Dòng sông tuổi nhỏ nổi tiếng mà Dương Ninh đã đề cập trong bài viết Nghe La Maritza... mơ tưởng về sông Dinh Ninh Hòa, đăng trên web Quỹ Khuyến Học Ninh Hòa kỳ 42.

Vũ Xuân Hùng và album những ca khúc ngoại quốc chuyển lời Việt (ảnh : Tiếng Xưa)

Điều tôi muốn nói là anh Vũ Xuân Hùng đã mời Dương Tấn Sơn tham gia, thực hiện một show nhạc ở phòng trà Tiếng Xưa tối 17-6-2011 vừa qua. Đêm ở Tiếng Xưa cho tôi ghi nhận và suy ngẫm đôi điều...

* * *

Dõi theo những bước đi vào "nghiệp cầm ca" của Tấn Sơn - từ cậu học sinh ca hát nơi học đường, trong phong trào văn nghệ thiếu nhi Ninh Hòa, đến khi học ĐH Sài Gòn, tham dự và vào sâu cuộc thi Tiếng hát Truyền hình, rồi nhiều lần sánh vai cùng các ca sĩ tên tuổi trình diễn ở HQ Hội Ngộ trong những đêm nhạc TCS, rồi giao lưu với SV một số trường ĐH, ở chương trình doanh nhân hát, xuất hiện trên truyền thanh báo chí .v.v. Dù đã đạt đẳng cấp và thành tích ca hát đáng kể như thế, tôi vẫn chưa bao giờ xem Tấn Sơn là ca sĩ chuyên nghiệp. Trong chuyện "cơm áo", Tấn Sơn cũng rất bận rộn, đã trải qua nhiều chức danh không nhỏ bên một sự nghiệp kinh tế gia đình vững vàng. Đó là một cuộc sống sinh động, có sự cân đối hài hòa giữa vật chất và tinh thần... Có thể gọi Tấn Sơn là một "doanh nhân chuyên nghiệp" và một "ca sĩ tài tử". Nhưng tôi thấy lối làm văn nghệ tài tử ấy đã tốn nhiều tiền bạc, thời gian và công sức không thua gì ca sĩ chuyên nghiệp...

Vài năm gần đây, Tấn Sơn thực hiện liên tiếp những album nhạc, với từng chủ đề riêng của những nhạc sĩ nổi tiếng. Khi các CD nhạc của Tấn Sơn do nhà xuất bản Phương Nam phát hành, có mặt trên kệ đĩa ở nhiều cửa hàng văn hóa phẩm, tôi lại băn khoăn - Có phải Sơn đang muốn vượt qua lằn ranh "tài tử"?...

Tấn Sơn là em út. Tôi không chỉ là anh cả trong gia đình mà còn là người đồng điệu và thường có những chia sẻ với Tấn Sơn trong lãnh vực nghệ thuật. Phần nào gu nhạc "già" của Tấn Sơn có ảnh hưởng từ tôi, dù Sơn nhỏ hơn vài thế hệ và trưởng thành trong môi trường âm nhạc khác. Khi có chương trình hoặc sự kiện văn nghệ nào hệ trọng, Tấn Sơn thường a-lô đến tôi.

Nghe Sơn thông báo chương trình ở phòng trà Tiếng Xưa, tôi chưa rõ nội dung chi tiết thế nào, nhưng cách mời của Tấn Sơn và hai tiếng "phòng trà" cho tôi cảm nhận khác thường. Có lẽ nhiều người cũng biết phòng trà là chốn "kiếm cơm" của ca sĩ chuyên nghiệp. Nhạc sĩ Minh Kỳ 40 năm trước đã cám cảnh - "khi biết em mang kiếp cầm ca, đêm đêm phòng trà dâng tiếng hát cho người đời, bỏ tiền mua vui....Em xin bằng lòng nghe tiếng trách chê của đời". Ở góc nhìn nào đó hoặc quan niệm một thời, người đời đã không đặt ca sĩ phòng trà ở vị trí trân trọng! Một lần nữa tôi băn khoăn với cú sải chân của em mình...tuy vậy, vẫn nghĩ Tấn Sơn mượn sân khấu chuyên nghiệp để thể hiện mình là chính, một sự thể hiện có tính toán và ngã giá...Tôi xem đây là sự kiện trọng đại hoặc bước ngoặc trong đời ca hát của ca sĩ tài tử Tấn Sơn nhà tôi!

affiche quảng cáo trước PT Tiếng Xưa trong đêm diễn của ca sĩ Tấn Sơn

Tuy vị trí, quy mô của phòng trà Tiếng Xưa khiêm tốn, nhưng kiến trúc xinh xắn và rất Tiếng Xưa!. Điều đáng nói là nhiều ca sĩ VN nổi tiếng trước 1975 đang ở hải ngoại về nước, đã biểu diễn ở Tiếng Xưa như : Lệ Thu, Tuấn Ngọc, Ý Lan, Trịnh Nam Sơn, Lê Uyên, Từ Công Phụng, Elvis Phương, Bạch Yến, Thái Hiền, Thanh Tuyền, Phương Dung,v.v. hoặc lớp sau như Mạnh Đình, Tuấn Vũ, Nhật Hạ, Phi Nhung, Trần Thu Hà...Tấn Sơn đã biết chọn đến một nơi "danh giá"!

Mặt tiền PT Tiếng Xưa đường Cao Thắng Q.10 (ảnh : Tiếng Xưa)

Tối 17-6-2011, Sài Gòn mưa nhẹ. Tôi đến Tiếng Xưa khá sớm với ý định tiếp xúc anh Vũ Xuân Hùng. Quên rằng không có "passport" nên đành đứng ngoài chờ Tấn Sơn. Liên lạc tới hai bạn KTS yêu văn nghệ của tôi mời - đều bận!?... rãi rác xuất hiện khán giả. Có lẽ tối thứ sáu và thời tiết không tốt làm chùn chân người đi nghe nhạc. Phòng trà không là nơi đến của khách đại chúng, giá vé vào cửa từ hai đến ba trăm ngàn, tùy đẳng cấp danh tiếng ca sĩ, nên khán giả có chọn lọc. Tôi lo ngại hiệu quả đêm diễn. Bất ngờ Bích Ngà cùng vài người bạn từ chiếc taxi "đổ bộ" xuống gần nơi đứng và mời tôi vào cùng... Bên trong Tiếng Xưa nhiều đèn màu nhưng hơi tối, không gian gần gũi ấm áp đặc trưng của phòng trà. Đã có một số khán giả vào trước. Tôi chọn ngồi ở vị trí "dựa cột" rất vừa ý. Bên cạnh là NS Hoàng Song Nhy (một thời dạy SP Quy Nhơn, bố của NS Hoàng Công Luận), ca sĩ Bích Ngà (hát chung với Tấn Sơn ở HQ Hội Ngộ). Đi nghe nhạc có ca sĩ, nhạc sĩ bên cạnh còn gì lý thú bằng, nhưng khán phòng không "tĩnh", khó chuyện trò nhiều. Phút 89, xuất hiện nhiều khán giả quen biết - gia đình, bè bạn, đồng hương, bất ngờ sum họp chào hỏi vui vẻ, tất cả từ Tấn Sơn... Tôi còn thấy ông Nguyễn Văn Vinh - Giám đốc kỹ thuật đội bóng Hoàng Anh Gia Lai ngồi với vài bạn già bên góc trái sân khấu!. Khán phòng đã có gần 2 phần 3 khán giả, đa số là người lớn tuổi, trên 40...

Khởi đầu chương trình là những tiết mục "đặc sản" của Tiếng Xưa với các ca sĩ thường trực. Tuy không xuất sắc như các ngôi sao, nhưng mỗi tiết mục, mỗi ca sĩ có những nét lạ, được dàn dựng phối âm riêng, cũng gây bất ngờ thích thú. Thậm chí có vài giọng độc đáo tôi chưa từng nghe, có lẽ chỉ xuất hiện ở phòng trà. Sân khấu rất gần khán giả nên có cảm giác sống động, chan hòa...Đặc biệt trước mỗi bài hát là lời giới thiệu, minh họa nội dung bởi giọng trầm ấm, tình tứ của MC Vũ Xuân Hùng và mỗi lần như thế anh luôn nhắc đến chủ đề chính - "đêm nhạc của ca sĩ Tấn Sơn"...Tôi càng nôn nóng.

một tiết mục dân ca

Ngọc Thy với danh hiệu “Susan Boyle Viêt Nam" - Lam Giang, chất giọng như Duy Khánh

Khúc dạo đầu 6 - 7 tiết mục "đặc sản" không đến nỗi tệ, nhưng rồi cũng qua đi để nhường sân khấu cho ca sĩ chính của đêm. Khi tiếng nhạc trổi lên, tôi im lặng, bỗng quên người nhạc sĩ già, quên luôn cô ca sĩ bên cạnh. Lúc con tim bị âm nhạc lay động, tôi thường để cảm xúc dẫn dắt, suy tưởng mông lung. Đã biết bao lần chứng kiến, làm khán giả xem em mình trình diễn, nhưng lần này tôi vẫn hồi hộp đón đợi sự xuất hiện của Tấn Sơn trong tư thế ca sĩ phòng trà. Tôi lo ngại Sơn gặp vấn đề tâm lý, dù số lượng khán giả nơi đây chỉ là số lẽ, so với vài ngàn người của HQ Hội Ngộ mà Sơn đã từng đối mặt, hoặc lý do về ánh sáng, vị trí sân khấu...nhưng tôi thấy điều quan trọng là số lượng bài hát phải thể hiện trong show diễn hơn chục bài. Tôi chưa bao giờ thấy Tấn Sơn hát quá 3 bài trong một chương trình. Rất lo cho ca sĩ tài tử không đủ sức giữ tốt giọng đến phút cuối. Và... còn phải thuộc lời bài hát nữa! Điều này là cả một quá trình rèn luyện, tập dượt. Một bản lĩnh nghề nghiệp.

Ca sĩ Tấn Sơn

Tấn Sơn xuất hiện trong trang phục kiểu cách trang trọng. Vẫn phong thái chững chạc, giọng điệu khoan thai tự tin, không vấp váp... Sơn chọn một số ca khúc của 3 nhạc sĩ nổi tiếng là Phạm Duy, Trịnh Công Sơn, Trần Thiện Thanh rất phù hợp để ra mắt đêm diễn. Một số bài Sơn tự giới thiệu, một số do anh Vũ Xuân Hùng, với câu chữ nhịp nhàng vừa phải...

Tôi kềm nén cảm xúc, tập trung theo dõi từng "cử động" của Sơn, cố gắng khách quan để có thể đánh giá đúng, thẩm định được mức độ của show diễn. Ngồi như bất động, thả hồn theo những khúc hát quen thuộc một thời, trong giai điệu hoài niệm con tim cứ xôn xao theo tần số lạ. Từng bài hát đi qua trong niềm hạnh phúc của tôi.

Một đêm diễn thành công của Tấn Sơn!