QUI KHUYEN HOC NINH HOA

HOME

 

 

Bài liên quan

- Phạm Duy và bài "Kỷ Niệm" - Tấn Sơn

- Ca sĩ Ninh Hòa Tấn Sơn với album "Phạm Duy - Người từ trăm năm"

- Tấn Sơn hát "Tình Hờ" trong Album 6 của Phạm Duy

 

 

 

 

Phạm Duy nói về Phạm Thiên Thư 
 

Phạm Thiên Thư - Phạm Duy
 

Saigon 1971. Tôi gặp Phạm Thiên Thư (*) vào lúc tôi đang soạn những bài ca cho tình yêu và tuổi học trò như Trả Lại Em Yêu, Con Đường Tình Ta Đi... Tôi được vị tu sĩ vừa cởi áo nâu sồng đưa cho một bài thơ cũng nằm trong đề tài này để phổ nhạc, chỉ khác có một điểm là cô bé trong bài thơ không mang những cái tên diễm lệ như Tuyết Nhung hay Dạ Thảo, mà mang một cái tên rất bình dị là Ngọ, Hoàng Thị Ngọ. Tôi dùng một âm giai ngũ cung và một thể nhạc kể truyện để đưa ra tình khúc rất bụi đỏ đường mơ này: 

NGÀY XƯA HOÀNG THỊ
(Thơ Phạm Thiên Thư - Phạm Duy phổ nhạc)
 

Em tan trường về, đường mưa nho nhỏ

Em tan trường về, đường mưa nho nhỏ

Ôm nghiêng tập vở, tóc dài tà áo vờn bay...

Em đi dịu dàng, bờ vai em nhỏ

Chim non lề đường nằm im giấu mỏ

Anh theo Ngọ về, gót giầy lặng lẽ đường quê...

Em tan trường về, anh theo Ngọ về

Chân anh nặng nề, lòng anh nức nở

Mai vào lớp học, anh còn ngẩn ngơ, ngẩn ngơ...

Em tan trường về, mưa bay mờ mờ

Anh trao vội vàng, chùm hoa mới nở

Ép vào cuối vở muôn thuở còn thương, còn thương

Em tan trường về, anh theo Ngọ về

Em tan trường về, anh theo Ngọ về

Môi em mỉm cười mang mang sầu đời tình ơi

Bao nhiêu là ngày theo nhau đường dài

Trưa trưa chiều chiều, Thu Đông chẳng nhiều

Xuân qua rồi thì chia tay phượng nở sang Hè.

Rồi ngày qua đi, qua đi, qua đi...

Như phai nhạt mờ đường xanh nho nhỏ

Như phai nhạt mờ đường xanh nho nhỏ

Hôm nay tình cờ đi lại đuờng xưa, đường xưa

Cây xưa còn gầy nằm phơi dáng đỏ

Áo em ngày nọ phai nhạt mấy mầu

Âm vang thuở nào bước nhỏ tìm nhau, tìm nhau.

Xưa tan trường về anh theo Ngọ về

Nay trên đường này đời như sóng nổi

Xóa bỏ vết người chân người tìm nhau, tìm nhau

Ôi con đường về, ôi con đường về

Bông hoa còn đẹp lòng sao thấm mệt

Ngắt vội hoa này nhớ người tình xưa, thuở xưa

Xưa tan trường về anh theo Ngọ về

Xưa tan trường về anh theo Ngọ về

Đôi chân mịt mù theo nhau bụi đỏ đường mơ

Xưa theo Ngọ về mái tóc Ngọ dài

Hôm nay đường này cây cao hàng gầy

Đi quanh tìm hoài, ai mang bụi đỏ đi rồi?

Ai mang bụi đỏ đi rồi, ai mang bụi đỏ đi rồi?


Từ đó, tôi luôn luôn tìm đọc thơ của Phạm Thiên Thư như tập thơ Đưa Em Tìm Động Hoa Vàng hay bài thơ Gọi Em Là Đóa Hoa Sầu... để phổ thành những bài hát thanh cao nhất của thời đại. Đối với tôi lúc đó, hình ảnh Thiền, chùa, động hoa vàng thật là mát mẻ và rất cần thiết. Bài Đưa Em Tìm Động Hoa Vàng được rút ra từ mấy trăm câu thơ của thi sĩ, và ta chỉ cần có ba đoạn ca là nói lên hết được cái cảnh ngày xưa, có kẻ từ quan, lên non tìm động hoa vàng... Để làm gì? Không phải chỉ để nhớ nhau mà chính ra là để ẩn náu vậy. Lúc đó tôi tự coi mình cũng là một kẻ từ quan tìm được một nơi ẩn náu là cõi thơ Phạm Thiên Thư. 

 

ĐƯA EM TÌM ĐỘNG HOA VÀNG
(Thơ Phạm Thiên Thư - Phạm Duy phổ nhạc)

Rằng xưa có gã từ quan

Lên non tìm động hoa vàng nhớ nhau

Thôi thì thôi đừng ngại mưa mau

Đưa nhau ra tới bên cầu nước suôi

Sông này đây chảy một dòng thôi

Mây đầu sông thẫm tóc người cuối sông

Nhớ xưa em chửa theo chồng

Mùa Xuân may áo áo hồng đào rơi

Mùa Thu em mặc áo da trời

Sang Đông lại khoác lên người áo hoa.

Rằng xưa có gã từ quan

Lên non tìm động hoa vàng nhớ nhau

Thôi thì em chẳng còn yêu tôi

Leo lên cành bưởi khóc người rưng rưng

Thôi thì thôi, mộ người tà dương

Thôi thì thôi nhé, đoạn trường thế thôi

Nhớ xưa em rủ tóc thề

Nhìn trăng sao nỡ để lời thề bay

Đợi nhau tàn cuộc hoa này

Đành như cánh bướm đồi Tây lững lờ.

Rằng xưa có gã từ quan

Lên non tìm động hoa vàng ngủ say

Thôi thì thôi để mặc mây trôi

Ôm trăng đánh giấc bên đồi dạ lan

Thôi thì thôi, chỉ là phù vân

Thôi thì thôi nhé, có ngần ấy thôi

Chim ơi chết dưới cội hoa

Tiếng kêu rơi rụng giữa giang hà

Mai ta chết dưới cội đào

Khóc ta xin nhỏ lệ vào thiên thu.

 

GỌI EM LÀ ĐÓA HOA SẦU
(theo thơ Phạm Thiên Thư - Phạm Duy phổ nhạc)

Ngày xưa áo nhuộm hoàng hôn

Áo nhuộm hoàng hôn, áo nhuộm hoàng hôn

Dáng ai cắp rổ, cắp rổ lên cồn

Lên cồn hái dâu (ư...) vàng

Tiếng nàng hát vọng đôi câu

Hát vọng đôi câu, hát vọng đôi câu

Dừng tay viết mướn, ối a lòng sầu

Lòng sầu vẩn vơ, vẩn vơ sầu.

Lều tranh còn ủ trong mơ

Còn ủ trong mơ, còn ủ trong mơ

Mối tình là một bài thơ vô đề

Ẩn Lan ơi ! Ơi mái tóc thề

Ẩn Lan ơi ! Ơi mái tóc thề

Mùa Xuân nay làn gió có về, vỗ về hương xưa

Đêm nao học dưới trăng mờ, dòng chữ hững hờ...

Thoảng nghe tiếng hài của em

Tiếng hài của em, tiếng hài của em

Như sương lắng động, lắng động trên thềm

Trên thềm ngõ sau, ngõ sau (ư...) nhà

Em cười đem lại cho nhau

Đem lại cho nhau, đem lại cho nhau

Sợi tơ mớ tóc ối a buộc vào

Buộc vào với hoa, với hoa ngâu vàng

Ngủ quên trên sách mơ màng,

Tập sách thơm ngoan, áp má mê man

Gió lùa tỉnh dậy mùi lan chập chờn

Ẩn Lan ơi, em dỗi em hờn

Ẩn Lan ơi, em dỗi em hờn

Ẩn Lan ơi, như những cơn buồn, nỗi buồn thơm lâu

Em ơi ! Gọi em là đóa hoa sầu...

Là đóa hoa sầu...


Khi thi sĩ đưa thêm thơ cho tôi phổ nhạc thì tôi chọn bài Em Lễ Chùa Này vì cả hai chúng tôi đều muốn quay về xưng tụng những gì thuộc về văn minh Việt Nam, như ngôi chùa cổ ở miền Bắc là nơi, lúc còn nhỏ, tôi thấy những đôi tình nhân thường hẹn nhau tới tự tình.

 

EM LỄ CHÙA NÀY
(Theo thơ Phạm Thiên Thư - Phạm Duy phổ nhạc)

Đầu mùa Xuân cùng em đi lễ

Lễ chùa này vườn nắng tung bay 

Và ngàn lau vàng mầu khép nép

Bãi sông bay một con bướm đẹp.

Mùa Hạ qua cùng em đi lễ

Trái mơ ngon đồi gió mơn man

Từ lò hương làn trầm nghi ngút

Khói hương thơm bờ tóc em vờn.

Rồi mùa Thu cùng em đi lễ

Có con chim đậu dưới gác chuông 

Hoà lời ca vào làn sương sớm 

Gió heo may rụng hết lá vàng. 

Vào mùa Đông cùng em đi lễ

Lễ chùa này một thoáng mưa bay

Và ngoài sân vài cành khô gẫy

Gió lung lay một cánh lan gầy.

Tàn mùa Đông vào chùa bỡ ngỡ 

Tiễn đưa em trong áo quan này 

Từng cội hoa trầm lặng thương nhớ 

Tóc em xưa tơ óng như mây

Vườn chùa đây vào nằm trong đất

Nép bên hoa đây những hoa vàng 

Vườn đào thơm chập chờn cánh bướm 

Bướm quơ râu ngơ ngác bay ngang. 

Mộ của em mộ vừa mới lấp

Có con chim nào hót trên cây

Lời của chim chìm vào tiếng suối 

Suối xanh lơ buồn khóc ai hoài.

Rồi từ đây vườn chùa thanh vắng 

Đến thăm em ngày tháng qua mau.

Một nụ mai vừa nở trong nắng 

Hỡi em ơi ! Mây đã qua cầu 

Hỡi em ơi ! Mây đã qua cầu... 


Trước khi Phạm Thiên Thư được mọi người biết tới qua những bài thơ do tôi phổ nhạc như NGÀY XƯA HOÀNG THỊ, ĐƯA EM TÌM ĐỘNG HOA VÀNG... và nhất là qua tập trường thi ĐỌAN TRƯỜNG VÔ THANH... thì dưới bút hiệu Thái Phương Thư, thi sĩ đã có một bài thơ đăng trên báo nhan đề HUYỀN THỌAI TRÊN MỘT VÙNG BIỂN nói về người thủy thủ, nàng vũ nữ, thành phố biển, hầm rượu tối, tiếng kèn đồng... Tôi bèn phổ nhạc với một không khí rất siêu thực:


HUYỀN THOẠI TRÊN MỘT VÙNG BIỂN
(Theo thơ Phạm Thiên Thư - Phạm Duy phổ nhạc) 

Huyền thoại nào em mang mang trong lòng? 

Như tên một loài cỏ vàng bên sông

Một vì sao đêm đi về bí mật 

Sống lang thang trên vùng không trung.

Người thủy thủ buồn đứng nhìn nước biếc

Nhớ tên người tình thành phố trên bờ.

Nửa đêm mất hút trong vùng biển vắng

Một chùm sao rơi trên cành san hô.

Mỗi đêm mỗi đêm trên bờ biển xanh 

Một người vũ nữ ngồi chờ trăng lên 

Tiếng gió thì thào, tiếng sóng nghẹn ngào

Vì sao cô đơn trên vùng trời quen

Một vùng nước xanh, một vòng hoa tang 

Trên cây sương mù một vùng trăng vàng

Một người vũ nữ và một cái chết

Cành thập tự đen trên đồi cát hoang

Huyền thoại nào trên một vùng biển cả 

Câu chuyện bắt đầu giữa hai người tình 

Kể lại mơ hồ giữa vài ly rượu

Tiếng hát nào buồn mỗi đêm mỗi đêm.

Huyền thoại nào trên một vùng biển cả

Câu chuyện bắt đầu giữa hai người tình

Kể lại mơ hồ trong hầm rượu tối

Trên khuy kèn đồng mỗi đêm mỗi đêm...

Tóm tắt lại, khi tôi gặp thi sĩ Phạm Thiên Thư (cựu tu sĩ, pháp danh Tuệ Không) vào năm 1971 là tôi như thoát xác, vượt ra khỏi những đắng cay, chán chường và bế tắc của tâm ca, tâm phẫn ca, vỉa hè ca... Tôi muốn tạm bỏ việc xưng tụng cái nhất thời để tìm về cái muôn đời, nghĩa là tạm bỏ việc soạn nhạc nhân hòa để soạn nhạc nhiên hoà, tạm bỏ soạn nhạc tình cảm, xã hội để soạn nhạc tâm linh. 

Tôi khởi sự soạn ĐẠO CA. Tạm xa lánh NHẠC ĐỜI, tôi nghĩ rằng tôi có thể đi được vào NHẠC ĐẠO với một tu sĩ mà cái uyên thâm về đạo giáo chắc chắn phải hơn tôi rất xa…

 

PD