QUI KHUYEN HOC NINH HOA

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Vùng răng “chết” ở Ninh Hòa - Khánh Hòa

Từ đời ông…

Tuy hàm lượng fluor trong mạch nước ngầm rất cao, gấp nhiều lần cho phép, nhưng từ bao đời nay, người dân một số thôn thuộc 8 xã của huyện Ninh Hòa hàng ngày vẫn phải sử dụng nguồn nước nhiễm độc này để sinh hoạt, khiến hàm răng của nhiều thế hệ bị biến dạng, biến màu, ảnh hưởng đến sức khỏe và tâm lý của họ. Người dân nơi đây đang rất cần một nguồn nước sạch hơn, an toàn hơn…

° NHIỄM NẶNG FLUOR

Theo chỉ dẫn của người dân, từ Quốc lộ 26, chúng tôi lần thêm vài km đường lầy lội để đến nhà ông Nguyễn Hét ở thôn Đại Cát, xã Ninh Phụng - người được xem là nhân chứng lớn tuổi nhất đã uống nguồn nước nhiễm độc này từ nhỏ. Năm nay đã 73 tuổi, nhưng ông Hét trông vẫn khá khỏe mạnh và nhanh nhẹn, duy chỉ có hàm răng đã rụng bớt theo tuổi già, số còn lại thì đen xỉn lạ thường. Vừa xách nước từ dưới giếng lên để vo gạo thổi cơm trưa, ông Hét vừa tranh thủ kể chúng tôi nghe: “Đến đời tôi là đời thứ 3 sử dụng cái giếng này. Từ nước uống, nấu ăn, tắm rửa, giặt giũ… đều lấy nước từ dưới đó. Trước đây, tôi không biết vì sao từ đời ông, cha và cho đến mấy đứa con tôi, không ai nhai trầu hay nhuộm răng mà răng ngày càng đen. Mấy chục năm trước có cán bộ về đây lấy nước đi xét nghiệm, sau đó nói giếng của gia đình tôi và những nhà dân trong vùng này bị nhiễm độc fluor và khuyên chúng tôi không nên dùng nước giếng nữa. Biết nó làm hư răng, nhưng vì không có nguồn nước nào khác thay thế nên từ đó đến nay, gia đình tôi vẫn chỉ sử dụng cái giếng này”.

... đến đời cháu đều bị đen răng vì sử dụng nguồn nước nhiễm fluor.

Trong giai đoạn hình thành hệ răng, nếu cơ thể hấp thụ một lượng fluor quá 1,5 ppm trong nước uống thì có thể gây rối loạn tế bào sinh men răng, làm cho tế bào này không sản xuất được những chất căn bản của men răng bình thường và làm cho sự calci hóa của men răng bị ngưng trệ. Liều tối thiểu có thể gây triệu chứng ngộ độc (bao gồm tử vong hay cần sự can thiệp về y tế) là 5mg/1kg thể trọng.

 

Theo kết quả khảo sát của các ngành chức năng, vùng có mạch nước ngầm chứa hàm lượng fluor cao thuộc huyện Ninh Hòa, đều nằm trong khu vực tam giác được tạo bởi hạ lưu của hai con sông (sông Cái và sông Lốt), bao gồm một số thôn của các xã Ninh Tân, Ninh Thượng, Ninh Trung, Ninh Xuân, Ninh Phụng, Ninh Thân, Ninh Bình và Ninh Quang. Các mẫu nước lấy từ giếng nước sinh hoạt của các hộ dân trong khu vực này khi được phân tích, xét nghiệm tại Viện Vệ sinh TP. Hồ Chí Minh, Khoa Hóa phân tích Trường Đại học Bách khoa TP. Hồ Chí Minh, Viện Pasteur Nha Trang, đều cho kết quả nhiễm nồng độ fluor từ 10-18 ppm (mức cho phép là 1 ppm). Tuy đến nay, ngành Y học chưa có những nghiên cứu về những căn bệnh cụ thể có liên quan trực tiếp đến hiện tượng nhiễm độc fluor trong nước sinh hoạt, nhưng sự ảnh hưởng của chất này đối với sự hình thành và phát triển răng thì từ lâu đã được biết đến. Răng sẽ hình thành và phát triển bình thường, được bảo vệ, chống sâu nếu cơ thể tiếp nhận một lượng fluor thích hợp (từ nước uống hay các nguồn khác). Nhưng ngược lại, nếu cơ thể tiếp nhận một lượng fluor lớn quá giới hạn, răng sẽ không còn sáng bóng tự nhiên; trên men răng xuất hiện các mảng trắng đục thành từng lằn, đốm; răng ngả màu vàng, nâu, đen, thậm chí có thể biến dạng do sự xuất hiện của nhiều hố, rãnh… Bác sĩ Nguyễn Trọng Liêm - Trưởng Phòng Y tế huyện Ninh Hòa, người đã và đang bỏ nhiều công sức và tâm huyết theo đuổi vấn đề nước nhiễm độc fluor và tìm kiếm giải pháp nước sạch cho người dân nơi đây - cho biết: “Với nồng độ fluor trong nước uống (và nước sinh hoạt nói chung) cao gấp 18 lần bình thường, nhiều thế hệ người dân trong khu vực không chỉ bị nhiễm, nhất là ở độ tuổi hình thành răng vĩnh viễn (giai đoạn thay răng sữa) bị đen răng, mắc nhiều bệnh về răng, mà nó còn có thể trở thành nguyên nhân gây vàng và đen xương”.

° CẦN MỘT NGUỒN NƯỚC SẠCH!

Từ năm 1983-1984, sau khi đề tài khoa học của một sinh viên Khoa Răng – hàm – Mặt Trường Đại học Y dược TP. Hồ Chí Minh, được chứng minh thì vấn đề mạch nước ngầm ở một số vùng thuộc huyện Ninh Hòa bị nhiễm độc fluor đã được các cấp, các ngành chức năng của tỉnh và cả nước biết đến. Ngay sau đó, các cơ quan đã có sự khảo sát, nghiên cứu và áp dụng thử nghiệm các giải pháp nước sạch nhằm khắc phục hoặc thay thế nguồn nước hiện tại, như sử dụng ống lọc nước I.C.O.H; xây hồ, đúc lu chứa nước mưa, khoan giếng cung cấp nước sạch…; nhưng nhìn chung đều không có hiệu quả do thiếu kinh phí để mở rộng mô hình, không phù hợp với tập quán sinh hoạt của người dân địa phương.

Gia đình ông Trần Văn Quý đang sử dụng nguồn nước sạch tự chảy.

Năm 2000, được sự cho phép và hỗ trợ một phần kinh phí của UBND tỉnh và sự phối hợp của UBND huyện Ninh Hòa, Hiệp hội Răng - Hàm - Mặt Việt Nam, Tổ chức phi chính phủ La/pel (Cộng hòa Pháp) đã đến khảo sát và đầu tư xây dựng hệ thống nước sạch tự chảy tại xã Ninh Thượng. Hệ thống này bắt đầu từ một bể chứa 64m3 ở suối Bay nằm trên ngọn núi cao 92m, cách UBND xã Ninh Thượng khoảng 10 km về phía Tây. Từ đó, nước được dẫn xuống qua đường ống chính đường kính 114mm bằng tuýp nước, rồi phân ra nhiều nhánh, cung cấp cho các gia đình ở các thôn trong xã. Theo ông Lưu Phương Thảo - Chủ tịch UBND xã Ninh Thượng, cho đến nay, đây là công trình nước sạch đầu tiên và duy nhất hoạt động có hiệu quả trong số nhiều xã có mạch nước ngầm bị nhiễm độc fluor ở huyện Ninh Hòa. Sau 8 năm đưa vào sử dụng, được bổ sung và nâng cấp một lần vào năm 2007, đến nay hệ thống này đã đáp ứng nhu cầu nước sạch cho 700 hộ dân trong xã và một số hộ thuộc hai thôn Tân Phong, Tân Mỹ của xã Ninh Xuân. Với mức giá từ 1.400 đồng/m3 (dưới 20 m3) đến 5.000 đồng/m3 (từ 40 m3 trở lên), hiện nay hệ thống nước sạch này không chỉ đáp ứng được mong mỏi về nhu cầu sử dụng nước sạch của đại bộ phận người dân trong xã, mà hàng năm còn nộp ngân sách cho địa phương 40-50 triệu đồng. Ông Trần Văn Quý (thôn Đồng Xuân) phấn khởi cho biết: “Từ lâu gia đình tôi đã không yên tâm khi sử dụng nguồn nước giếng vì sợ chất fluor, nhưng đến năm 2006 mới có tiền mắc nước sạch tự chảy. Từ đó đến nay, do gia đình sử dụng tiết kiệm, chỉ dùng nước sạch để uống, nấu ăn, còn mọi sinh hoạt khác vẫn dùng nước giếng nên mỗi tháng chỉ tốn khoảng hai chục ngàn tiền nước sạch”. Không riêng ông Quý, hầu hết người dân đã sử dụng nguồn nước sạch đều cảm thấy yên tâm. Trưởng thôn Đồng Xuân vui vẻ bày tỏ: “Thế hệ như chúng tôi răng đen hay trắng không còn quan trọng, chỉ tội mấy đứa nhỏ phải mang “nụ cười đen” suốt đời! Vì vậy sau khi xã được lắp đặt hệ thống nước sạch, tôi luôn vận động bà con trong thôn cố gắng mắc nguồn nước này để sử dụng”.

Được biết, nguồn nước từ suối Bay rất phong phú với trữ lượng lớn có thể cung cấp đủ nước cho một số xã trong vùng và với độ cao gần 100m, áp lực nước đủ để có thể dẫn nước đi xa. Tuy nhiên, đường ống dẫn nước chính hiện tại sẽ quá nhỏ nếu muốn mở rộng mạng lưới ra khắp xã hoặc những xã lân cận.

Sau nhiều giải pháp nước sạch không khả thi, thì hệ thống nước sạch tự chảy ở xã Ninh Thượng lại đang trở thành “điểm sáng” trong quá trình đi tìm lời giải cho bài toán nước nhiễm độc fluor ở Ninh Hòa của các cấp chính quyền và các ngành chức năng. Hơn bao giờ hết, người dân ở xã Ninh Xuân, Ninh Bình và nhiều xã khác có mạch nước ngầm bị nhiễm độc fluor đang rất mong mỏi sẽ có ngày họ được thụ hưởng nguồn nước sạch như xã Ninh Thượng, để trên gương mặt con em họ sẽ nở những nụ cười tươi xinh, thay cho “nụ cười… đen” như nhiều người vẫn thường gọi!

T.A - M.T

Về trước

Mọi thông tin về Website xin gởi về webmaster@ninhhoatoday.net