QUI KHUYEN HOC NINH HOA

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Ồ ạt nuôi tôm thẻ chân trắng

Tuy đã được khuyến cáo nhưng phong trào nuôi tôm thẻ chân trắng (TTCT) vẫn tiếp tục lan rộng, vượt ra ngoài sự kiểm soát của các ngành chức năng. Việc ồ ạt nuôi TTCT đe dọa an toàn sinh học, an ninh sinh thái và phát triển bền vững nếu như không có biện pháp quy hoạch cụ thể...

 

VÙNG NUÔI: PHÁT TRIỂN Ồ ẠT

Số lượng tôm thẻ chân trắng phát triển ồ ạt, khó kiểm soát

 

Ông Võ Đình Long, cán bộ kinh tế xã Ninh Ích phấn khởi cho biết: “Xã có 250 ha mặt nước nuôi thủy sản thì có 100 ha nuôi TTCT, tập trung ở 3 thôn: Phú Hữu, Tân Phú và Vạn Thiện. Đây là vùng nước lợ thích hợp với TTCT. Từ chỗ chỉ có vài hộ nuôi với diện tích một vài ha vào năm 2005 (năm đầu tiên người dân biết đến TTCT), đến nay xã có hơn 120 hộ nuôi với 100 ha. Các thôn khác như Tân Đảo, Ngọc Diêm, do điều kiện tự nhiên không thích hợp nên người dân không nuôi TTCT”.

Vượt qua đoạn đường sắt vắt ngang đường đất, tôi có mặt tại thôn Phú Hữu, thôn có diện tích nuôi TTCT lớn nhất xã Ninh Ích. Trước mắt tôi là những “cánh đồng” ao nuôi nối tiếp nhau thẳng tắp với nhiều guồng đẩy sục khí đang hoạt động. Sau một hồi thuyết phục, một thanh niên đi thăm đìa dè dặt cho biết: “Tôi là người đầu tiên ở vùng này nuôi TTCT, thông qua một nhân viên của hãng cám CP. Lúc đầu, Công ty tài trợ lưới ngăn chim để quảng cáo cho sản phẩm thức ăn nuôi TTCT. Vùng này có khoảng 40 ha, hầu hết diện tích đã chuyển sang nuôi TTCT sau khi con tôm sú bị dịch bệnh. Diện tích nuôi tôm sú giờ chỉ còn 4-5 ha. Đây là vùng nuôi khá an toàn, chưa thấy dịch lớn. TTCT phải nuôi mật độ dày, tới 120 con/m2 mới đạt năng suất. Nếu tôm sú thu 1 tấn thì TTCT thu 3 tấn. Người nuôi TTCT phải đầu tư vốn khá cao, để thu hoạch được 1 tấn phải bỏ ra đến 30 triệu đồng. Nhưng mấy năm nay thời tiết thuận, người nuôi TTCT có lãi so với nuôi tôm sú…”.

Trên đường đi, tôi được một người đàn ông đứng tuổi đang đẩy chiếc xe chở đầy những bao đựng cám Hipo (một loại thức ăn dành cho TTCT) mách nhỏ đến “tiếp cận” một người đang ngồi trong túp lều phía xa. Đó là anh Tấn (ở Lương Sơn, Nha Trang), chủ của mấy ngàn m2 ao đìa nuôi TTCT. Anh Tấn khiêm tốn nói: “Đây là vụ thứ hai tôi ra đây thuê đìa nuôi TTCT sau hàng chục năm sản xuất giống tôm sú. Vụ vừa rồi, tôi thu được 13 tấn, bình quân chi phí 1 tấn hết 10 triệu đồng, giá bán 47-48 ngàn đồng/kg (loại 100 con). Nuôi TTCT “có đường ra”, ít lo bệnh dịch, thu mua cũng dễ dàng…”.

Sau khi tôm sú bị dịch bệnh triền miên, người nuôi đã đón nhận TTCT như một cứu cánh. Mấy năm gần đây, tôm sú “rớt giá” thậm tệ, điều này càng đẩy TTCT nhanh chóng “lên ngôi”. Tuy đòi hỏi vốn khá lớn nhưng bù lại, thời gian nuôi ngắn (90 ngày), dễ nuôi, ít dịch bệnh, ít tốn công chăm sóc nên TTCT có cơ hội phát triển mạnh. Hiện TTCT đang được người nuôi tôm nhắm tới. Nhiều đìa nuôi, vùng nuôi tôm sú trước đây, nay chuyển sang nuôi TTCT. Phong trào nuôi TTCT đang diễn ra ồ ạt, vùng nuôi TTCT xen kẽ các đối tượng nuôi tôm sú tiềm ẩn nhiều nguy cơ lây lan dịch bệnh.

TRẠI ƯƠNG: NGUY CƠ Ô NHIỄM

Dọc đường đến Hòn Khói, hàng loạt trại giống nằm san sát nhau, kéo đến tận mép biển. Tôi đến trại giống của anh Tư (thôn Mỹ Á, xã Ninh Thủy), một trang trại nhìn ngoài tưởng như ngừng hoạt động nhưng bên trong, việc sản xuất vẫn sôi động. Anh Tư, một chủ nuôi tôm, tâm sự: “Sau nhiều năm theo nghề “bọt nước”, tôi thấy “đuối” thật sự. Nợ ngân hàng, nợ tiền trại, tiền thức ăn… không biết bao giờ mới trả hết. Làm nghề này cũng nhiều may rủi. Mấy năm gần đây, TTCT “lên ngôi”, lấp chỗ trống cho tôm sú “hết thời” nên tôi chuyển sang ương nauplius (ấu trùng) cho các trại giống người Trung Quốc. Hiện giá tôm post 17 đồng/con, dự báo có thể lên nữa vì các tỉnh miền Tây đang vào vụ nuôi. Nhiều trại giống đã hoạt động trở lại sau một thời gian dài đóng cửa chờ giá…”. Những kinh nghiệm nuôi post tôm sú lại được anh Tư mang ra áp dụng nuôi TTCT. Anh cũng thừa nhận, trại ương post TTCT của anh không có hệ thống xử lý nước thải, chỉ “xổ” thẳng vào đất cho ngấm dần ra biển (!)

Trại giống của ông Đoàn Đình Khá (thôn Mỹ Á) cũng không khác gì trại của anh Tư, không đầu tư hệ thống xử lý nước thải. Chú Khá bộc bạch: “Nuôi TTCT khỏe hơn, năng suất cao, lời hơn tôm sú. Bây giờ người ta bỏ tôm đen (tôm sú) chuyển sang tôm trắng. Cái khó là bà con mình vừa làm vừa “mò mẫm” vì chưa được hướng dẫn kỹ thuật nuôi…”. Được biết, ông Khá đang sản xuất 20 bể nâu (ấu trùng) TTCT, mỗi bể 5 khối, thả 50 vạn con. Nếu được giá và sản lượng, sau khi trừ chi phí (khoảng 1,5 triệu đồng/bể, trong đó tiền mua nâu hết 700.000 đồng), mỗi vụ cũng lãi vài triệu đồng/bể.

Vùng Ninh Thủy, Ninh Phước có hàng trăm trại giống. Sau khi sản xuất tôm sú liên tiếp thua lỗ, nhiều trại đã chuyển sang sản xuất TTCT nhưng chủ yếu lấy nâu từ các trại giống của người Hoa. Nhưng nguồn gốc tôm bố mẹ, tôm ấu trùng không dám chắc đã được kiểm dịch. Sản xuất ồ ạt, chạy theo lợi nhuận vô tình dẫn đến khó khăn trong việc kiểm soát chất lượng con giống. Nguy cơ ô nhiễm từ các trại giống làm phát tán mầm bệnh ra môi trường là khó tránh khỏi.

CẦN CÓ QUY HOẠCH

Những trại sản xuất tôm thẻ chân trắng san sát…

“Tỉnh chưa có quy hoạch vùng sản xuất giống tập trung, hiện đang quy hoạch 50 ha tại Ninh Vân (Ninh Hòa). Ngành đã phối hợp với chính quyền các địa phương vận động người dân đăng ký quy hoạch mỗi vùng nuôi TTCT rộng 50 ha nhưng người dân không đăng ký, vẫn làm tự phát, tràn lan, đe dọa mất an toàn sinh học…

Đối với trại giống: đã cấp giấy phép cho 13 cơ sở nhưng hiện vẫn có tình trạng người dân nuôi TTCT “chui”. Lực lượng chuyên ngành đã phối hợp kiểm tra, xử lý các trại giống đã cấp giấy phép cũng như các trại chưa đủ điều kiện…”.

(Ông Lê Tấn Bản, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản)

Đến nay, huyện Ninh Hòa cũng như nhiều địa phương khác đang lúng túng trong quy hoạch vùng nuôi TTCT. Trước đây, huyện đã tiến hành quy hoạch tổng thể vùng nuôi TTCT nhưng hiện nay, quy hoạch mới thay đổi đã chồng lấn quy hoạch cũ. Nhiều địa phương đành “khoanh tay đứng nhìn” việc nuôi TTCT phát triển ồ ạt, tự phát do cơ sở không quản lý được vùng nuôi. Cùng với sự “lép vế” của con tôm sú trên thị trường, TTCT càng được dịp lấn lướt, diện tích nuôi TTCT ngày càng mở rộng. Với đà này, diện tích nuôi TTCT trong tỉnh không chỉ dừng ở con số vài trăm ha mà còn tiếp tục mở rộng, gây khó khăn cho công tác kiểm soát dịch bệnh. Được biết, tuy Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã cho phép sản xuất TTCT nhưng yêu cầu phát triển trong quy hoạch và còn đang thăm dò, nghiên cứu tiếp. Tại Khánh Hòa, việc nuôi TTCT không được khuyến khích bởi ngành chức năng lo ngại dịch bệnh bùng phát, đặc biệt là bệnh Taura, có thể làm liên lụy đến các đối tượng nuôi bản địa.

TTCT nguồn gốc Nam Mỹ, du nhập vào nước ta trong những năm gần đây. Việc phát triển một đối tượng nuôi mới luôn đòi hỏi sự nghiên cứu kỹ lưỡng và thận trọng, bởi nếu phát triển đại trà, không tuân theo quy hoạch có thể làm mất an toàn sinh học và an ninh sinh thái. Bài toán quy hoạch vùng nuôi TTCT rất cần được làm lúc này, khi mà bài học từ việc tôm sú làm hủy hoại môi trường vùng nuôi vẫn còn nhãn tiền.

H.A

Về trước

Mọi thông tin về Website xin gởi về webmaster@ninhhoatoday.net