QUI KHUYEN HOC NINH HOA

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hiu hắt...làng gạch Ninh Xuân - Ninh Hòa

26/10/2008

Gạch làm ra không tiêu thụ được chất đầy bên đường.

Những mẻ gạch đỏ au ra lò từ nhiều tháng nay cứ nằm vất vưởng đếm thời gian, chịu đựng nắng mưa. Nhiều tháng trôi qua, gạch sản xuất ra tại xã Ninh Xuân (Ninh Hòa, Khánh Hòa) không có nơi tiêu thụ. Hàng chục lò gạch ngưng hoạt động. Làng gạch hiu hắt. Những người công nhân đang đứng trước nguy cơ không có việc làm.

° Hiu hắt… làng gạch

Về lại làng gạch Ninh Xuân, (huyện Ninh Hòa) quang cảnh trước mắt chúng tôi là một vùng quê vắng lặng. Trước đây, nơi này không lúc nào được yên tĩnh bởi không khí nhộn nhịp, tấp nập của những cơ sở sản xuất gạch. Giờ đây, làng gạch chỉ còn lại những cái “xác lò” lạnh ngắt. Đây đó, những vùng đất loang lổ vết cày xới, những chiếc xe tải, xe ủi, xe chở đất… nằm chờ khởi động. Điều làm chúng tôi chú ý hơn cả là những đống gạch xiêu vẹo đang chờ người tiêu thụ. Bắt chuyện với chúng tôi, bà Nguyễn Thanh Xuân (thôn Phước Lâm - Ninh Xuân) nói: “Chưa bao giờ người dân làng gạch Ninh Xuân lại chứng kiến cảnh tượng yên tĩnh một cách đáng sợ như vậy. Gần một năm nay, người dân ở “làng gạch” này không buồn tính đến chuyện làm ăn. Hàng chục lò gạch theo nhau ngừng hoạt động. Hiện nay, chỉ còn vài hộ sản xuất cầm chừng, gạch làm ra chỉ để phơi nắng, phơi sương”. Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, hiện tại, làng gạch Ninh Xuân (chỉ tính riêng tại 2 thôn Phước Lâm và Vân Thạch) có gần 100 lò gạch. Các lò gạch mọc san sát nhau. Vào thời “vàng son”, các lò gạch ở đây là nguồn sống chủ yếu của người dân địa phương. Thời ấy, làng gạch Ninh Xuân không chỉ mang lại “miếng cơm manh áo” cho những người dân lao động nghèo tại địa phương mà còn thu hút khá đông lao động những vùng lân cận như: Ninh Phụng, Ninh Quang, Ninh Thân, Ninh Bình… Cũng nhờ vào nghề gạch, nhiều hộ gia đình đã thoát nghèo, vươn lên làm giàu. Sự phồn thịnh của làng gạch đã lôi cuốn nhiều người đầu tư sản xuất. Vì vậy, các vấn đề như: ô nhiễm do khí thải, cạn kiệt nguồn nguyên liệu… ảnh hưởng đến đời sống của người dân luôn được đặt ra. Nhưng giờ đây, làng gạch không còn khói, không tiếng ồn, không còn gây ô nhiễm… thì nỗi lo tìm kế mưu sinh đang đè nặng trên vai cả ngàn lao động trong khu vực. Chúng tôi nhẩm tính, mỗi lò gạch giải quyết khoảng 10 lao động. Con số người thất nghiệp sẽ không nhỏ.

Những lò gạch “không còn khói”.

° Nỗi lo mưu sinh

Tìm đến một lò gạch bỏ trống, chúng tôi được anh Nguyễn Thành Đạt, chủ lò cho biết: “Tôi làm nghề này đã được 20 năm, chưa bao giờ tôi nghĩ một ngày nào đó phải bỏ nghề. Nhưng giờ đây, gạch làm ra không bán được, không còn tiền trả cho nhân công nên đành ngưng sản xuất”. Mắt anh nhìn xa xăm với một nỗi buồn khó tả. Gia đình anh Đạt có 5 người. Đứa con lớn của anh đang học đại học ở TP. Hồ Chí Minh. Trước đây, mọi chi phí sinh hoạt trong gia đình, tiền ăn học cho con, gia đình anh đều dựa vào nguồn thu nhập từ hoạt động sản xuất gạch. Cách đây 3 tháng, lò gạch của anh ngưng hoạt động. Mọi chi phí sinh hoạt trong gia đình đều phải được tính toán lại một cách chi li. Không còn đủ khả năng chu cấp cho con ăn học ở xa, anh Đạt đành phải tìm đến khoản vay tín dụng hỗ trợ sinh viên nghèo của xã… Không chỉ có lò gạch anh Đạt đóng cửa, mà hầu hết các lò tại làng gạch Ninh Xuân đều ngưng hoạt động. Còn lại một số ít lò hoạt động cầm chừng theo kiểu “lấy ngắn nuôi dài”. Tuy không phải đóng cửa như lò gạch của gia đình anh Đạt, nhưng lò gạch Lộc Thành của gia đình chị Liên, hoạt động không mấy khả quan. Chị Liên cho biết: Hiện nay, lò gạch của gia đình chị chỉ sản xuất 1/3 công suất so với trước đây. Sở dĩ chị không dám làm nhiều vì gạch làm ra không ai mua, lại không có chỗ để chứa. Theo lý giải của các chủ lò gạch, nguyên nhân dẫn đến tình trạng gạch thiếu đầu ra là do sự tác động của giá cả thị trường. Trong thời điểm nền kinh tế lạm phát, giá cả các mặt hàng tăng mạnh (đặc biệt là các mặt hàng vật liệu xây dựng như: xi măng, sắt, thép…) nên các chủ đầu tư công trình xây dựng tạm hoãn hay thậm chí không còn khả năng thực hiện dự án. Do vậy, những viên gạch làm ra chỉ còn biết chờ thời vận. Hiện nay, giá thành của mỗi viên gạch trên thị trường dao động từ 220 - 230 đồng/viên. Trong khi, mỗi viên gạch được bán ra phải chịu mức thuế từ 300 - 320 đồng. Nếu bán, người dân sẽ chịu lỗ từ 80 - 90 đồng/viên. Gạch sản xuất ra không có nơi tiêu thụ hoặc phải bán với giá rẻ nên các chủ lò đã chọn giải pháp an toàn là ngưng sản xuất. Trong khi đó, số phận của những người lao động nghèo, chỉ biết có nghề làm gạch đang như “mành chỉ treo chuông”.

Người dân mong muốn có công việc ổn định.

Chị Nguyễn Thị Hoài, công nhân nghề gạch, người đã có 7 năm kinh nghiệm làm gạch ở xã Ninh Xuân cho biết: Gia đình chị có 4 người. Cả 2 vợ chồng chị đều là công nhân lò gạch. Nguồn thu nhập chính của gia đình chị chủ yếu bằng việc làm thuê cho các lò gạch. Trước đây, mỗi tháng 2 vợ chồng chị kiếm được từ 2,5 - 3 triệu đồng. Tuy nhiên gần đây, do gạch sản xuất ra không bán được nên các chủ lò gạch quyết định sản xuất cầm chừng. Trong khi những công nhân như chị Hoài ăn lương theo sản phẩm nên thu nhập giảm hẳn. Hiện nay, mỗi tháng, gia đình chị thu nhập chỉ còn từ 1 - 1,2 triệu đồng. Tuy vậy, không phải người lao động nào tại làng gạch Ninh Xuân cũng có được may mắn như gia đình chị Hoài. Đối với nhiều người dân ở xã Ninh Xuân và vùng lân cận, dường như họ chỉ biết một nghề duy nhất đó là làm gạch. Bởi vì, nghề này dễ học và dễ làm; không chỉ có người lớn mà ngay cả trẻ em cũng có thể tham gia một số công đoạn sản xuất gạch, miễn là có đủ sức khỏe.

° Lối thoát nào cho làng gạch?

Công nhân nghề gạch luôn thấp thỏm với nỗi lo thất nghiệp.

Có một thực tế đáng lo ngại là trong lúc những người dân làng gạch đang đứng trước nguy cơ phá sản, thất nghiệp, nợ nần chồng chất thì dường như chính quyền địa phương chưa có giải pháp gì. Theo một cán bộ xã Ninh Xuân, việc gạch bán không được chỉ là do cơ chế thị trường…, địa phương cũng không biết phải làm gì. Hiện nay, hơn lúc nào hết, người dân cần sự giúp đỡ của các cấp chính quyền trong việc tìm kiếm những giải pháp, hướng đi mới nhằm tháo gỡ khó khăn, giúp người dân ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, theo cách nói của những người có thẩm quyền, đây chỉ là việc của người dân. Chúng tôi còn nhớ, các cơ quan chức năng đã thành lập Cụm công nghiệp vừa và nhỏ Ninh Xuân với mục đích vận động các lò gạch thủ công vào đây, góp phần giải quyết dứt điểm tình trạng ô nhiễm môi trường trong khu dân cư. Việc di dời và chuyển đổi công nghệ cần nguồn vốn lớn; trong khi hiện nay, hoạt động sản xuất gạch bấp bênh, nỗi lo nợ nần luôn phập phồng trong ý nghĩ của người làm gạch. Liệu chủ trương trên có khả thi khi khó khăn người dân không được chia sẻ kịp thời?

Điều duy nhất mà những người làm gạch ở Ninh Xuân có thể làm bây giờ là… hy vọng. Anh Đạt, chị Liên hay hầu hết các chủ lò gạch tại làng gạch này đều mong thị trường gạch sẽ khởi sắc trở lại. Trong khi đó, với chị Hoài và hàng ngàn lao động nghèo, họ hy vọng có được công việc và mức thu nhập ổn định. Chuyện này vẫn phải chờ. Chúng tôi cũng hy vọng môi trường làng gạch Ninh Xuân trong lành hơn, nhưng không phải trong lành theo sự tĩnh tại của lò gạch và nguy cơ thất nghiệp của người lao động.

HIẾU LINH

Về trước

Mọi thông tin về Website xin gởi về webmaster@ninhhoatoday.net