QUI KHUYEN HOC NINH HOA

 

HOME

 

THÔNG TIN

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Điêu đứng vì vẹm chết hàng loạt ở Ninh Ích

Những bao xác heo chết vứt bừa bãi.

Gần nửa tháng nay, hàng trăm hộ dân làng Tân Đảo (Ninh Ích) chẳng biết Tết là gì. Người người lo lắng, nhà nhà hoang mang, không hiểu vì sao hàng trăm tấn vẹm trong đầm bỗng nhiên “lăn đùng” ra chết. Cả sản nghiệp hàng chục triệu đồng, gầy dựng cả năm trời, phút chốc tan biến như bọt nước. Không biết làm gì, ngày ngày họ lại lặn lội ra bãi triều, cố vớt vát những gì còn sót lại…

° CHẲNG MÀNG ĐẾN… NGÀY XUÂN

Ông Võ Đình Long, cán bộ phụ trách nông nghiệp xã Ninh Ích đưa tôi đến thăm bãi triều, nơi xảy ra vụ vẹm chết hàng loạt. Từ Quốc lộ rẽ vào con đường xuống khu vực nuôi chưa đầy 100m, tôi đã ngửi thấy mùi phân hủy của xác vẹm chết. Trên bờ, xác vẹm chất cao như “núi”, ước cả chục tấn vỏ. Nhiều người đang cố vớt vát những gì còn sót lại. Bên mép nước bãi triều, ông Tài (Tân Đảo) cùng cô con gái đang loay hoay chọn trong đống vỏ vẹm những con còn sống (ngậm miệng), chốc chốc hai cha con thay nhau đưa rổ vẹm xuống nước rửa lại rồi đổ vào bao, chờ đem bán. Hôm nay, Diễm - con gái ông (ở Nha Trang) cũng tức tốc về nhà giúp bố thu hoạch nốt chỗ vẹm còn sống. Diễm than: “Chắc kỳ này cha em lỗ nặng. Nhà có hai chị em gái theo chồng ở xa, hai ông bà ở nhà cố nuôi thêm con vẹm kiếm sống, vậy mà giờ đây chỉ nhìn thấy vỏ…”. Ông Tài thấy người ta nuôi vẹm có lãi nên cũng hùn hạp nuôi 2 năm nay, đầu tư hơn 2.000 cọc, lời đâu chưa thấy nhưng đợt này lỗ đã thấy rõ, số vẹm sống sót chỉ còn vài phần trăm.

Hệ thống xử lý nước thải tạm bợ của doanh nghiệp Việt Thắng.

Chị Nguyễn Thị Ninh (Tân Đảo) nhìn đống vỏ vẹm mà đau xót: “Tôi có biết Tết là gì! Tối ngày đi ra lại đi vào, đầu óc cứ rối tung. Về nhà cũng lo, ra bãi còn lo hơn. Sắp tới chẳng biết làm gì để sống, lấy tiền đâu nuôi 4 đứa con còn tuổi ăn học…”. Đầu tư 4.000 cọc với hơn 80 triệu đồng, anh chị chắc mẩm cuối vụ kiếm kha khá khi giá vẹm đang lên cao (5.000 đồng/kg). Thế nhưng bỗng chốc tài sản “không cánh mà bay”. 27 - 28 Tết, nghe “hung tin” vẹm chết hàng loạt, anh chị như người thất thần. Cả nhà ra kiểm tra mới “té ngửa”, không biết nguyên nhân thế nào mà hầu như con vẹm nào cũng “há miệng”, bung vỏ. Vậy là, số tiền đầu tư hơn 80 triệu đồng coi như đi tong. 80 triệu đồng chỉ vớt vát được 3 triệu đồng, đó là nhờ mấy ngày đầu bán ra giá vẹm còn cao (4 ngàn đồng/kg), còn nay thì càng bán càng lỗ, giá chỉ còn 3 ngàn đồng. Thuê công 1 người hết 100 ngàn đồng/ngày. 1 chiếc ghe, 6 người, vị chi 600 ngàn đồng nhưng bán vẹm chỉ được 400 - 500 ngàn đồng, lỗ vốn, thất thu đến 90%. Còn chị Trần Thị Thu Hồng (41 tuổi, Tân Đảo) nói như nghẹn: “Tết này có vui vẻ gì đâu anh. Nói thiệt, mấy năm nay, nhờ nuôi vẹm cũng đỡ vất vả, không giàu cũng tạm đủ ăn, mỗi năm cũng gỡ gạc dăm ba triệu, đỡ gánh nặng mưu sinh ngoài biển… Nhưng lần này thì coi như trắng tay. Trước đây, bình quân thu mỗi cọc 10kg, giờ giỏi lắm chỉ được 0,5kg, khổ quá…”. Nghe tiếng than của chị mà não cả ruột.

Thôn Tân Đảo có hơn 200 hộ nuôi vẹm. Mấy năm nay sống nhờ con vẹm nên nhiều hộ mua được xe, xây nhà, nuôi con ăn học, cả gia tài đổ vào vùng bãi triều. Giờ đây vẹm chết hàng loạt, phút chốc họ lâm vào cảnh tay trắng thật đáng thương.

Cha con ông Tài cố vớt vát những gì còn sót lại.

° VÌ SAO VẸM CHẾT?

27 tháng Chạp, những thông tin đầu tiên phát hiện vẹm chết làm mọi người ngỡ ngàng. Người ta bán tin, bán nghi, chia nhau kiểm tra và kết quả là có thật. Theo người dân ở đây, vùng bãi triều đầu tiên phát hiện vẹm chết là khu vực bãi thải của Doanh nghiệp (DN) Tư nhân Việt Thắng, một DN đang nuôi hàng ngàn con heo. Người ta phát hiện những ngày gần đây có cả xác heo con vứt bỏ xuống biển. Những ngày đầu khi mới phát hiện, số vẹm chết còn lai rai nhưng càng ngày càng nhiều và lan rộng đến mức người dân không thể thống kê nổi. Cả vùng bãi triều của đầm Nha Phu rộng hàng trăm ha, phần lớn mặt nước dành cho nuôi vẹm, đều có hiện tượng vẹm chết hàng loạt. Những ngư dân nuôi vẹm mà chúng tôi gặp đều khẳng định hiện tượng chết vẹm hàng loạt là do chất thải của DN Việt Thắng(?).

Không tin vào điều đó, tôi cùng ông Long làm một chuyến “thị sát” cơ sở này. Sau một hồi cố công tìm kiếm, chúng tôi cũng gặp ông Lê Thanh Trung, người quản lý trại heo. Ông Trung khẳng định, không có chuyện Việt Thắng đổ chất thải nuôi heo ra môi trường. Ông Trung cho biết: “Từ khi thành lập đến nay, quy mô trại heo lúc cao điểm lên đến hàng ngàn con, từ heo con đến heo sinh sản. Năm 2008, do khó khăn của ngành chăn nuôi nên hiện nay, trại chỉ nuôi cầm chừng khoảng 2.000 con. Việt Thắng đang thăm dò thị trường, nếu không có lợi, thời gian tới có thể tạm nghỉ. DN đã làm tốt việc quản lý nước thải, bảo vệ môi trường bằng cách làm ao lắng nước thải, đồng thời hạn chế khối lượng nước thải bằng cách hạn chế “tắm heo”. Luân phiên khi ao lắng đầy thì đào ao khác lắng lọc, sử dụng phân trong ao lắng phơi khô đem bán, hạn chế việc thẩm thấu chất hữu cơ ra môi trường…”. Chúng tôi đề nghị ông Trung dẫn đi xem hệ thống lắng, lọc của cơ sở. Thực tế không như những gì ông Trung nói. Trước mắt chúng tôi, chiếc ao hẹp nổi đầy bọt khí, bốc mùi hôi thối từ chất thải chuồng heo. Phía ngoài, bờ bao đã bị sóng đánh tan rã. Nếu nước triều lên thì nước biển và nước thải hòa làm một. Như vậy, việc ngăn chặn chất thải ra môi trường biển có bảo đảm? Ông Trung cũng thừa nhận với chúng tôi là gần đây việc tu bổ bờ bao không được chú ý. Chưa hết, trên con mương hẹp gần đó, nơi ông Trung cho là “tàn tích” của các ao lắng cũ cũng bốc mùi hôi nồng nặc, đen đặc bọt bèo. Trong dòng kênh đen, chúng tôi phát hiện cả những bao đựng xác heo con chết, nhưng ông Trung nói “không biết là cái gì”? Không hơn gì ao lắng đang hoạt động, dòng kênh đen này cũng nằm dưới mực nước lúc thủy triều dâng cao…

Xác vẹm chết chất cao như “núi”.

Chưa thể khẳng định vẹm chết hàng loạt là do chất thải của DN Việt Thắng. Tuy nhiên, có thể thấy, DN này đang gây ô nhiễm môi trường. Theo Trung tâm Quốc gia quan trắc cảnh báo môi trường và phòng ngừa dịch bệnh thủy sản khu vực miền Trung thuộc Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản III, từ ngày 29 tháng Chạp, khi có tin báo phát hiện vẹm chết hàng loạt, đơn vị đã tiến hành lấy mẫu từ ngày 30-1 (tức mùng 5 Tết). Các địa điểm lấy mẫu gồm: khu nuôi tập trung thôn Ninh Đảo; khu vực cống thải của Công ty Việt Thắng; khu vực gần cửa nhận nước thải của khu nuôi cá sấu (khu vực Ba Hồ) và khu vực núi Hòn Cóc. Đó là những vị trí nghi ngờ có hàm lượng chất hữu cơ cao. Qua phân tích các mẫu nước, đất của các địa điểm nói trên cho thấy, mẫu lấy tại khu vực cống thải của Việt Thắng đều cao hơn các nơi khác về hàm lượng chất hữu cơ và nhu cầu sử dụng ô xy trầm tích, đặc biệt là ô nhiễm trầm tích vượt tiêu chuẩn cho phép. Trung tâm đã đưa ra kết luận ban đầu, môi trường ô nhiễm là do trầm tích vùng nuôi, có nghĩa là lượng phân vẹm thải ra bị tích tụ lâu ngày gây ô nhiễm; thứ hai là do lạnh và nền đáy dày đã ảnh hưởng đến lượng ô xy hòa tan; việc trao đổi nước kém (vùng triều êm, kín gió) cũng làm gia tăng sự “khan hiếm” ô xy cùng với sự phân hủy của xác vẹm chết, quay lại “đầu độc” vùng triều. Đây là nguyên nhân gián tiếp gây chết vẹm hàng loạt. Tuy các nhà khoa học chưa khẳng định đâu là nguyên nhân chính nhưng theo chúng tôi, chất thải từ Việt Thắng là nguyên nhân quan trọng gây ra “cú hích” dây chuyền cho hiện tượng vẹm chết hàng loạt. Con vẹm tuy có khả năng ăn lọc nhưng với tính mẫn cảm cao khi nồng độ ô xy thấp, chúng dễ bị “đầu độc” và dẫn đến chết hàng loạt.

Một lần nữa, hiện tượng sinh vật bị chết do ô nhiễm môi trường lại gióng lên hồi chuông cảnh báo. Sự cảnh báo này liên quan đến nhiều vấn đề: quy hoạch, kỹ thuật, giống loài và cả sự vô trách nhiệm của DN trước vấn đề môi trường. Hơn lúc nào hết, người nuôi vẹm Ninh Ích đang cần Nhà nước hỗ trợ về nhiều mặt để họ có thể vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay…

Ông Nguyễn Công Toàn, Chủ tịch UBND xã Ninh Ích: “Xã đang chờ chỉ đạo của huyện, trước mắt khuyến cáo người dân thu hoạch toàn bộ lượng vẹm còn; thống kê chính xác thiệt hại để có cơ sở giúp dân vay vốn, giải quyết việc làm sau này. Việc khắc phục môi trường là khó, có thể chuyển đổi sang nuôi nghêu ít ô nhiễm hơn do lượng phân thải ít…”

H.A

Vẹm xanh chết hàng loạt trên đầm Nha Phu

Xác vẹm chất cao qua luôn cả đầu người

TTO - Chúng tôi đến thôn Tân Đảo, xã Ninh Ích, huyện Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa (cách thành phố Nha Trang chừng 10km) đã cảm nhận được cái lạnh lẽo “tử khí" từ xác chết của loài vẹm xanh tỏa ra ngay từ đầu của con hẻm dẫn vào làng.

Mùi hôi thối càng nồng nặc khi bãi xác vẹm hiện dần ra trước mắt và hai bên đường ruồi xanh đậu kín...

Tại đây xác vẹm được người dân chất đống cao ngất ngưởng vượt quá đầu người. Trên bãi đất trống vốn dùng làm nơi tập kết vẹm xanh để bán cho các thương lái hôm nay bỗng trở nên ảm đạm, không nhộn nhịp như xưa mà chỉ lác đác vài người.

 

Đầm Nha Phu giờ đây ảm đạm bao phủ

Hiện trong vực Đầm Nha Phu thuộc xã Ninh Ích có khoảng 200 hộ dân sống bằng nghề nuôi vẹm xanh với bình quân là 3.000 cọc, với giá thành đầu tư ban đầu một trụ có vẹm giống là 25.000 đồng/cọc.

Đợt vẹm chết lần này toàn bộ các hộ nuôi đều mất trắng và vẹm chết bắt đầu bùng phát từ hôm 27 tết đến nay và vẹm cứ chết từ trên ngọn xuống dần phía gốc cọc.

Được biết, vẹm xanh là giống nuôi rất thích nghi với mọi điều kiện sống, được các cơ quan đầu nghành thủy sản khuyến khích người dân tại đây nuôi để tái tạo môi trường vốn bị thoái hóa do trước đây nạn nuôi tôm tràn lan gây ra. Nhưng việc vẹm xanh đang chết trên diện rộng là câu hỏi lớn cần được các ngành chức năng nghiêm túc trả lời thỏa đáng là nguyên nhân do đâu!

 

Bãi tập kết vẹm lác đác vài bóng phụ nữ chờ lựa vẹm

 

Cọc nuôi vẹm nhổ bỏ chất đống ngay bờ

 

Lựa vẹm từ xuồng và rửa sạch bùn

 

Một buổi sáng lựa được vài rổ vẹm tốt

UYÊN HOÀNG HẠC

Về trước

Mọi thông tin về Website xin gởi đến webmaster@ninhhoatoday.net