QUI KHUYEN HOC NINH HOA

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ông Syvio Lamarche và loài voọc quý

Đã mấy năm nay, ông Syvio Lamarche, quốc tịch Canada được người dân thôn Ninh Tịnh, xã Ninh Phước, huyện Ninh Hòa (Khánh Hòa) gọi là “Kiểm lâm Tây”. Sở dĩ người ta gán cho ông biệt danh này vì ông đã từng đề nghị Hạt Kiểm lâm Ninh Hòa cung cấp cho mình bộ đồng phục để tham gia giữ rừng. Tuy lời đề nghị có vẻ hơi ngược đời, và dĩ nhiên cũng không được chấp nhận nhưng dân lâm tặc mỗi khi đi rừng săn thú, đốt than, chặt cây đều ngán ngẩm chào thua mỗi khi đụng độ ông “Kiểm lâm Tây”. Đáng nói hơn, ông là người có công phát hiện ra loài Voọc chà vá chân đen có tên trong sách đỏ Việt Nam, thế giới và đang tìm mọi cách kêu gọi các tổ chức, cá nhân tham gia bảo vệ loài động vật quý hiếm này.

° Từ đam mê động vật đến tình nguyện làm người giữ rừng

Ông Syvio Lamarche hiện là chủ của một khu du lịch có tên gọi Jungle Beach Resort ở Ninh Phước, Ninh Hòa. Hàng ngày, ngoài chuyện kinh doanh, ông còn dành một ít thời gian leo núi để ngắm nhìn và chụp hình các loài thú. Đây cũng là thú vui và niềm đam mê khi ông cùng vợ và con đặt chân đến nơi này làm du lịch. Đã mấy năm nay, tuy không am hiểu nhiều pháp luật Việt Nam, nhưng mỗi lần lên núi, hễ thấy ai khai thác gỗ, đốt than là ông lại ra tay can thiệp giống như quyền của một công dân nơi đất nước ông sinh sống. Dân đi rừng chuyên nghiệp có lúc tấn công cả lực lượng Kiểm lâm, nhưng khi đụng độ ông Tây lỳ lợm này chúng cũng phải lắc đầu chào thua. Thậm chí khi bắt gặp người đi rừng săn thú qua nhà, ông hỏi mua cho bằng được các con vật như: thỏ, chồn, sóc, cu li… và đưa trở lại rừng thả trước sự ngạc nhiên của đám thợ săn. Người hiểu thì tấm tắc khen ông có ý thức bảo vệ tài nguyên rừng, nhưng người không hiểu thì cho rằng ông này rỗi hơi làm những chuyện bao đồng. Ngay như vợ ông là chị Đinh Thị Loan, mỗi lần thấy chồng leo núi, hoặc đi đâu cũng nơm nớp lo sợ bọn lâm tặc có ý định trả thù. Sau nhiều lần can ngăn, thấy không lay chuyển được ý định của ông chồng, chị đành chấp nhận để chồng tiếp tục mang cái mác Kiểm lâm bất đắc dĩ. Chị nói: “Chú không biết đấy thôi, có không ít người dân địa phương ghét ông ấy ra mặt. Mỗi lần ai đốt nương làm rẫy, ngoài điện thoại cho Kiểm lâm, ông ấy còn huy động toàn bộ nhân viên đi dập lửa và kiên quyết không cho đốt rừng. Khi thấy người đi săn ban đêm rục rịch lên núi, ông liền mở nhạc to hết cỡ rồi bảo mọi người hát hò để đánh động cho thú rừng lẩn trốn. Mấy hôm trước, bắt gặp một người dân trong thôn bẫy được 1 con cu li (loài khỉ), sau khi hỏi mua không được, ông liền điện thoại cho Hạt Kiểm lâm xuống làm việc. Khi lực lượng Kiểm lâm có mặt, chưa kịp lập biên bản thì ông đã ôm con cu li chạy bộ chân đất lên núi để thả. Có ai như ông xã mình, hễ gặp mặt mấy anh ở Hạt Kiểm lâm là đề nghị được cấp quần áo, thậm chí còn đặt vấn đề với mấy ảnh nuôi ăn, ở và trả tiền lương cho 2 cán bộ Kiểm lâm để tham gia giữ rừng”.

° Đến phát hiện loài Voọc chà vá chân đen

Sau nhiều năm gắn bó với rừng Hòn Hèo, ngoài thú vui tao nhã được ngắm nhìn, chụp ảnh các loài thú ngoài thiên nhiên hoang dã, ý định khám phá nguồn gốc, tập tính của các loài thú đã được ông Syvio Lamarche âm thầm thực hiện. Để đạt mục đích của mình, ngoài thời gian leo núi, ông thường dành một khoảng thời gian nhất định vào buổi sáng, buổi chiều để quan sát qua ống nhòm và đánh dấu tỷ mỷ, ghi chép cẩn thận các loài thú xuất hiện trong từng khu vực. Sau nhiều năm miệt mài với niềm đam mê của mình, ông đã phát hiện loài voọc chà vá chân đen có tên trong sách đỏ Việt Nam và thế giới. Không chấp nhận việc người dân phá rừng, đốt than, săn bắn, ông Syvio Lamarche đã báo cáo cho Hạt Kiểm lâm Ninh Hòa, viết thư gửi Tỉnh ủy, UBND tỉnh và kêu gọi các tổ chức, cá nhân tham gia bảo vệ loài động vật quý hiếm này. Hôm chúng tôi có mặt, ông Syvio Lamarche cùng 3 chuyên gia thuộc Trung tâm Cứu hộ thú linh trưởng (Hội Động vật Frankfurt - Cộng hòa Liên bang Đức) ở Vườn Quốc gia Cúc Phương đang tiến hành khảo sát, đánh giá tình trạng của loài voọc chà vá chân đen; sự phân bố, cấu trúc và tác động của môi trường sống của chúng nhằm xây dựng phương án bảo tồn. Nơi đây cũng đang đón tiếp đoàn làm phim của Đài truyền hình Bavarian Broadcasting (Đức) đang thực hiện phóng sự về công tác bảo tồn thú linh trưởng ở Cúc Phương, Phong Nha Kẻ Bàng và Hòn Hèo (Khánh Hòa). Theo những tài liệu do ông Syvio Lamarche và đoàn thu thập được qua chụp ảnh, quay phim, hiện ở Hòn Hèo tồn tại tối thiểu 17 đàn với khoảng 110 cá thể voọc chà vá chân đen. Trong đó, xã Ninh Phú phát hiện được 4 khu vực chính là Dốc Rồng, Dốc Ba Ngọn, Suối Lạnh và Dốc Chinh; xã Ninh Phước có 2 khu vực là Rừng Cát, Ghềnh Nhảy; xã Ninh Vân có 3 khu vực là bãi Ca Lâm, suối Hoa Lan và Khu du lịch Hồng Hải

Trong chuyến thực tế lần này, tôi được dịp làm quen và trao đổi rất nhiều điều với ông Tilo Nalder, Giám đốc Trung tâm Cứu hộ thú linh trưởng Cúc Phương. Tuy đã gần 70 tuổi, nhưng ông vẫn không nghỉ. Hơn 10 năm tình nguyện sống ở Việt Nam nghiên cứu, ông đã làm mọi việc để cứu các loài thú linh trưởng có nguy cơ tuyệt chủng ở các nước Đông Nam Á. Ông đã từng tổ chức triển lãm ảnh về vẻ đẹp và sự quyến rũ của các loài voọc, vượn… Và ông cũng vô cùng phẫn nộ khi chứng kiến người ta thả nguyên cả con voọc vào bình ngâm rượu; mặt những con voọc thiểu não, đau đớn vì bị dính bẫy, tay bị gãy vương đầy máu; hay những chú voọc bị bắn chết nằm sõng soài giữa rừng xanh với vẻ mặt còn ngơ ngác… Ông Tilo Nalder cho biết: Voọc chà vá chân đen có tên khoa học là Pygathrix nigripes, được xếp vào nhóm IB, nhóm nghiêm cấm khai thác và sử dụng. Đây là một loài linh trưởng quý hiếm chỉ có mặt tại Campuchia và một số điểm rừng ở Việt Nam. Hiện nay, tuy chưa có số liệu thống kê cụ thể, nhưng loài thú này đang có nguy cơ tuyệt chủng vì nạn săn bắn, buôn bán động vật hoang dã và nạn phá rừng. Theo thống kê của Hội Động vật Frankfurt - Cộng hòa Liên bang Đức, trên thế giới hiện có 20 loài thú linh trưởng có nguy cơ tuyệt chủng, trong đó Việt Nam có tới 5 loài là voọc chà vá chân đen, voọc chà vá chân xám, voọc quần đùi trắng, voọc đầu vàng và voọc mũi hếch. Để bảo vệ loài voọc chà vá chân đen tại Hòn Hèo, Trung tâm đã kiến nghị các ngành chức năng, chính quyền địa phương thành lập khu bảo tồn nhưng chưa được chấp nhận.

° Bao giờ có khu bảo tồn?

Tổng diện tích đất rừng ở khu vực Hòn Hèo khoảng 14.500 ha, trải dài trên địa phận 7 xã: Ninh Phú, Ninh Đa, Ninh Hà, Ninh Thủy, Ninh Phước, Ninh Diêm và Ninh Vân. Những năm gần đây, việc phá rừng, đốt than và đặc biệt là nạn săn bắn thú rừng ở các địa phương diễn ra khá phức tạp. Thế nhưng, với 3 kiểm lâm viên phụ trách địa bàn thì xem ra công tác bảo vệ rừng ở khu vực này không mấy hiệu quả. Bà Nguyễn Thị Thu Hiền, chuyên gia Trung tâm Cứu hộ thú linh trưởng Cúc Phương tỏ vẻ bức xúc: “Voọc là loài thú có mức độ tiến hóa rất giống người. Sự hiện diện của loài động vật quý hiếm này là chứng chỉ minh chứng cho độ nguyên sinh của rừng Hòn Hèo so với các loại rừng khác ở Việt Nam. Nếu khu vực này không được bảo tồn, tương lai không xa loài voọc chà vá chân đen tại Khánh Hòa sẽ bị xóa sổ”. Cũng theo bà Hiền, ở các nước trên thế giới, khu bảo tồn động vật hoang dã chỉ chừng 5.000 ha rừng đã có tới 10 trạm gác, mỗi trạm được phân công 5 người túc trực thường xuyên để bảo vệ.

Trong buổi làm việc với cơ quan chức năng, đại diện Trung tâm Cứu hộ thú linh trưởng Cúc Phương đưa ra lời đề nghị sẵn sàng đầu tư xây dựng các trạm kiểm lâm, mua sắm trang thiết bị, thậm chí còn trả lương cho lực lượng tham gia bảo vệ rừng. Thế nhưng, lời đề nghị này xem ra khó trở thành hiện thực bởi nhiều vướng mắc về cơ chế, quy định chồng chéo của các ngành, địa phương mà không dễ gì tháo gỡ. Trao đổi với chúng tôi, ông Phan Huy Thắng, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Khánh Hòa cho biết: Trước mắt, lực lượng Kiểm lâm sẽ phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương tuyên truyền, vận động nhân dân nâng cao ý thức trách nhiệm, tích cực tham gia bảo vệ loài động vật quý hiếm trên địa bàn. Về lâu dài, có xây dựng được khu bảo tồn hay không còn phụ thuộc nhiều yếu tố như: thời gian nghiên cứu, khảo sát thực tế nhằm xác định rõ chủng loại, số lượng hiện trạng sinh sống của các loài động vật. Ngoài ra, còn phụ thuộc vào yếu tố con người, nguồn kinh phí để xây dựng cơ sở vật chất và chi phí cho hoạt động.

ANH TUẤN

Về trước

Mọi thông tin về Website xin gởi về webmaster@ninhhoatoday.net