QUI KHUYEN HOC NINH HOA

Trở về

MỤC LỤC THÔNG TIN NH

 

 

THÔNG TIN

NINH HÒA

 

 

Núi Sạn bị “xẻ thịt” đến bao giờ?

 

Giữa thanh thiên bạch nhật, tại khu vực núi Sạn (TP. Nha Trang), tiếng đục đá vẫn vang lên chát chúa. Những mảng núi vẫn từng ngày bị đẽo toác rộng ra trước sự lo ngại của người dân và chính quyền địa phương.

Nhiều năm nay, người dân ở các phường Vĩnh Hải, Vĩnh Phước đã nhiều lần phản ánh về tình trạng khai thác đá trái phép ở khu vực núi Sạn; sự việc này cũng từng được Báo Khánh Hòa đề cập. Vậy nhưng, sau các lần chính quyền địa phương và cơ quan chức năng ra quân kiểm tra, xử phạt, đến nay tình hình vẫn không mấy khả quan. Bức xúc trước thực trạng đó, một số người dân tại tổ 9, Tây Nam phường Vĩnh Hải tiếp tục đến Báo Khánh Hòa “cầu cứu”.

. Ngang nhiên phá núi

Núi sạn đang trở nên nham nhở bởi nạn khai thác đá

Theo chỉ dẫn của người dân, tiến thẳng theo đường Dương Vân Nga (phường Vĩnh Hải, TP. Nha Trang), chúng tôi dễ dàng tiếp cận với khu vực khai thác đá trái phép ở núi Sạn. Ngay từ xa, chúng tôi đã nghe thấy những tiếng đục đá lách cách. Thi thoảng, lại có vài tiếng đổ rầm rầm của những tảng đá lớn mới được tách ra khỏi vỉa lăn xuống phía dưới. Xa xa, những tốp người lô nhô đang hì hục chẻ từng viên đá trên lưng chừng núi. Chúng tôi không khỏi bất ngờ bởi đây là khu vực cấm khai thác nhưng giữa thanh thiên bạch nhật, núi đá vẫn bị “xẻo thịt”. Ông Nguyễn T. (người đến Báo Khánh Hòa phản ánh) chỉ tay về phía những người đang đục đá, nói: “Việc khai thác đá ở đây diễn ra suốt nhiều năm nay. Người dân sống trong khu vực đã nhiều lần phản ánh lên chính quyền địa phương, song không hiểu vì sao tình trạng này không được giải quyết triệt để. Hàng ngày, những người thợ đá vẫn công khai đục đá trên núi Sạn, còn chính quyền địa phương dường như vẫn chưa thực sự quan tâm tới vấn đề này. Nếu cứ để cho họ phá núi công khai như vậy, chắc chẳng bao lâu nữa núi Sạn sẽ đầy rẫy những vết cắt, khoét lồi lõm, vừa mất mỹ quan, vừa gây nguy hiểm cho các hộ dân xung quanh”.

Quả thực, việc khai thác đá ở đây diễn ra công khai. Các thợ chẻ đá nghiễm nhiên xem đó là chuyện bình thường. Ngay cả khi chúng tôi tiếp cận, họ cũng chẳng hề mảy may để ý. Mặc cho chúng tôi đứng nhìn với ánh mắt dò xét, các bác thợ đá vẫn phớt lờ chẻ hết tảng đá này đến tảng đá khác không một chút e dè, hoài nghi. “Xung quanh khu vực núi Sạn có biết bao người khai thác như thế. Chính quyền địa phương cấm nhưng chúng tôi vẫn làm bình thường từ bao năm nay. Lâu lâu mới bị bắt, nhưng cùng lắm là mất mấy cái đục, cây xà beng, cái búa thì nhằm nhò gì. Mấy thứ đó, sắm lại mấy hồi” - một thợ đục đá thản nhiên nói với chúng tôi.

Đúng như lời người thợ đục đá, đi vòng quanh khu vực núi Sạn, chúng tôi phát hiện đây không phải là điểm khai thác đá trái phép duy nhất. Xung quanh quả núi có tới hàng chục điểm khai thác lớn nhỏ vẫn hàng ngày hoạt động. Tại các điểm khai thác trái phép, đá chẻ được chất thành từng đống để đợi xe tải đến chở đi. Đặc biệt hơn, hầu như tất cả mọi ngả đường dẫn vào núi Sạn đều có bảng cấm và barie chặn xe vào vận chuyển đá, song tất cả đều trở nên vô hiệu. Có đá là xe tải loại nhẹ lại ngang nhiên tháo barie vào chở đi tiêu thụ.

. Hiểm họa chực chờ…

Hàng ngày, núi Sạn vẫn tiếp tục bị "xẻ thịt"

Có một điều làm chúng tôi không khỏi e ngại, đó là có những điểm khai thác nằm khá gần so với nhà dân, khoảng cách chỉ hơn 10m. Trong khi đó, đa phần các vị trí khai thác đều được moi theo dạng hàm ếch vào vách núi hoặc xả thẳng đứng. Kiểu khai thác thủ công và thiếu kỹ thuật như vậy đang tạo nên hàng loạt mảng núi bị hổng chân. Nếu gặp mưa lớn, nguy cơ đất đá phía trên bị sập xuống rất dễ xảy ra, các căn nhà phía dưới chắc chắn sẽ gặp nguy hiểm. Cách đây không lâu, người dân tại tổ 9, Tây Nam phường Vĩnh Hải vẫn còn chưa khỏi bàng hoàng trước việc 3 căn nhà ở ngay chân núi Sạn bị vùi lấp. Đó chính là hệ quả trực tiếp từ việc khai thác đá vô tội vạ. Tuy vụ sập núi chưa gây thiệt hại về người, nhưng nó đã gióng lên hồi chuông báo động về sự nguy hiểm đối với nhiều hộ dân còn lại.

Khai thác đá trái phép không chỉ gây mất an toàn cho những hộ dân sống quanh khu vực núi Sạn mà hiểm họa cũng luôn chực chờ đối với những người trực tiếp khai thác. Qua khảo sát các điểm khai thác, chúng tôi nhận thấy, các mỏ đá ở đây phân bố dày đặc, thợ không có kỹ thuật, chế độ an toàn không đảm bảo. Nhìn những mảng núi bị khoét ngang thân, các phiến đá chênh vênh như sắp đổ ập xuống, thật lo cho tính mạng của những người thợ đục đá. Suốt ngày đối mặt với nạn đá lăn, nhưng 100% thợ đục đá không được bảo hộ lao động. Ông Hoàng Văn Bồng (một thợ đục đá) cho biết: “Làm nghề chẻ đá thường phải đối mặt với nguy hiểm, nhưng sợ nhất là đá lăn. Ở mỗi bãi đá, người thợ không thể làm từ trên xuống mà phải làm từ dưới lên. Cứ hì hục moi, đẽo, chẻ những khối đá phía dưới, thợ đá không lường hết khối đá bên trên bị trống chân nên đổ ập xuống. Nguy hiểm hơn, một số thợ đá còn cố tình moi trống chân để khối đá bên trên đổ xuống cho dễ làm. Những lúc như thế phải lựa thế nhưng cũng may rủi thôi, nếu chạy sai hướng thì coi như…” - nói đến đó ông ngập ngừng bỏ lửng.

Với kiểu khai thác đá thủ công tràn lan như hiện nay, không biết sẽ còn bao nhiêu căn nhà ở gần chân núi bị vùi lấp khi có mưa lớn? Và ngay cả tính mạng của những người đục đá chẳng biết sẽ ra sao nếu một lúc nào đó có tảng đá lớn bất chợt ập xuống? Đến lúc đó, trách nhiệm của những người quản lý hẳn không hề nhỏ.

. “Bắt cóc… bỏ dĩa”

Núi Sạn đang dần thu hẹp. Ngày qua ngày, những “phu đá” vẫn cứ ngang nhiên lóc dần các “thớ thịt” của núi. Vậy cơ quan chức năng và chính quyền địa phương ở đâu? Họ không có biện pháp, buông lỏng quản lý hay cố tình làm ngơ? Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, suốt thời gian vừa qua, UBND TP. Nha Trang đã khá đau đầu về tình trạng khai thác đá trái phép tại đây. Từ năm 2009 đến nay, nhiều lần Phòng Tài nguyên - Môi trường TP. Nha Trang tiến hành kiểm tra và bắt giữ những người khai thác đá trái phép tại núi Sạn; chính quyền các địa phương cũng liên tục “để mắt” tới khu vực này. Tuy nhiên, các biện pháp xử lý hiện vẫn còn quá nhẹ, không đủ sức răn đe. Thái độ chưa thật sự quyết liệt của cơ quan các cấp khiến cho những người khai thác đá “lờn thuốc”; chính vì thế, cấm thì cứ cấm, còn khai thác vẫn diễn ra vô tư.

Ông Nguyễn Khánh Nguyện - Phó Trưởng phòng phụ trách theo dõi công tác xử phạt về đất đai, khoáng sản, Phòng Tài nguyên - Môi trường TP. Nha Trang thẳng thắn: “Trước đây, Phòng Tài nguyên - Môi trường đã nhiều lần phối hợp với các ban ngành kiểm tra và xử phạt hành vi khai thác đá trái phép tại núi Sạn. Tuy nhiên, do phải phối hợp với nhiều đơn vị nên thông tin dễ bị rò rỉ, khiến người vi phạm biết trước mà né tránh. Sắp đến, chúng tôi sẽ chỉ đạo cho cán bộ phòng cùng với UBND các phường liên quan kiểm tra và có biện pháp xử lý. Mới đây, chúng tôi đã chỉ đạo anh em phải ít nhất một tuần 2 lần đi kiểm tra để không xảy ra tình trạng khai thác khoáng sản trái phép. UBND thành phố cũng rất quan tâm đến vấn đề khai thác đá trái phép ở núi Sạn. Trong cuộc họp ngày 7-12-2011, UBND thành phố đã yêu cầu các địa phương đẩy mạnh công tác quản lý; đồng thời yêu cầu Phòng Tài nguyên - Môi trường tham mưu hình thức xử phạt để đủ sức răn đe”.

Theo đồ án quy hoạch hệ thống cây xanh TP. Nha Trang đến năm 2020 thì khu vực núi Sạn được quy hoạch sử dụng đất trồng rừng, tạo cảnh quan cây xanh cho thành phố. Do đó, UBND tỉnh đã yêu cầu các phường nghiêm cấm việc khai thác đá tại khu vực núi Sạn. Tuy vậy, việc “tàn phá” núi Sạn vẫn diễn ra. Những mảng núi bị khoét sâu tạo vô số “vết sẹo” lồi lõm, nham nhở đang ngày càng khiến cho núi Sạn trở nên biến dạng. Có thể 5 đến 10 năm nữa, nơi đây sẽ trở thành “lá phổi” cho thành phố, nhưng với đà tàn phá như hiện nay, để thực hiện được quy hoạch đó, Nhà nước sẽ phải tốn không ít công sức.

LAM ĐIỀN