QUI KHUYEN HOC NINH HOA

Trở về

MỤC LỤC THÔNG TIN NH

 

 

THÔNG TIN

NINH HÒA

 

 

Nơi ra đời tàu vỏ composite đầu tiên…

 “Nhà báo có sợ bụi, sợ ngứa không?”. Chúng tôi nhận được lời “cảnh báo” này trước khi bước vào xưởng đóng tàu (Viện Nghiên cứu chế tạo tàu thủy, Trường Đại học Nha Trang) - nơi có hơn 50 người thợ đang hăng say thi công những sản phẩm bằng vật liệu composite. Cảng Hòn Rớ lồng lộng gió biển, nhưng tại xưởng chế tạo rộng hơn 3.000m2 vẫn lan tỏa một mùi ngai ngái đặc trưng không mấy dễ chịu…

. Gắn bó với môi trường composite

Tàu Long Phú 17 có sức chứa khoảng 100 khách được thiết kế 2 thân bằng composite.

Anh Huỳnh Tấn Đạt - Trưởng phòng Thiết kế, Viện Nghiên cứu chế tạo tàu thủy cho biết: “Mỗi tháng, xưởng chế tạo và hoàn thành khoảng 30 sản phẩm composite. Ngoài tàu thủy, xưởng còn chế tạo nhiều sản phẩm dân dụng khác bằng vật liệu composite như: bể tắm nước nóng, bể nuôi thủy sản, đường ống hơi, thùng lạnh container… Vì vậy, công nhân tại xưởng không khi nào hết việc”. Khi chúng tôi bày tỏ ý định muốn tham quan xưởng, anh Đạt liền “cảnh báo” trước: “Nhà báo có sợ bụi, sợ ngứa không?”. Nghe anh hỏi, chúng tôi đã rất ngạc nhiên và tò mò. Nhưng khi bước chân vào xưởng thì chúng tôi hiểu ngay. Không chỉ có tiếng ồn từ các phương tiện làm việc, tại xưởng còn có bụi và đặc biệt là luôn bao trùm một mùi ngai ngái, khó chịu nơi sống mũi. Anh Đạt giải thích: “Composite là vật liệu được phức hợp từ các sợi cacbon hoặc sợi thủy tinh chịu kéo và keo polyeste chịu nén. Cái mùi khó chịu đó là do sợi cacbon và keo được gia nhiệt để ép vào khuôn; còn có bụi là do quá trình công nhân cắt, mài các sản phẩm composite. Những người mới tiếp xúc lần đầu sẽ thấy khó chịu vì bụi và mùi composite, thậm chí sẽ cảm thấy hơi ngứa ngáy. Tuy nhiên, nồng độ bụi và mùi trong không khí ở mức độ cho phép và công nhân đã có đồ bảo hộ lao động”.

 

Lắp ruột vào vỏ tàu làm bằng composite.

Chúng tôi quan sát thấy những công nhân ở đây phần lớn đều được trang bị khá đầy đủ đồ bảo hộ, từ quần áo, mũ đội, đến khẩu trang, găng tay… Khu nhà xưởng rộng hơn 3.000m2 với những ô cửa lớn được mở rộng để đón gió biển và hơi nước từ cảng Hòn Rớ, dường như cũng làm vơi bớt bụi bặm và cái mùi khó chịu đó. Đứng một lúc lâu trong xưởng, chúng tôi đã quen dần với môi trường composite. Trên một chiếc xuồng cứu nạn làm bằng composite, anh Nguyễn Văn Thắng đang dán keo và hoàn thành những công đoạn cuối cùng. Anh cho biết: “Tôi làm việc ở đây đã gần 6 năm nên quen với môi trường làm việc này. Lúc mới vào làm, tôi cũng hơi khó chịu vì mùi composite nhưng giờ thì thấy bình thường. Nhiều khi nghỉ Tết, nghỉ lễ dài ngày, không được ngửi mùi này lại thấy… nhơ nhớ”. Còn theo tâm sự của anh công nhân trẻ Nguyễn Đức Dũng thì thời gian đầu mới làm việc là những đêm dài mất ngủ: “Vì chưa quen làm việc với chất composite nên những ngày đầu, em cảm thấy rất khó chịu. Ban đêm, cổ và tay thường bị ngứa ngáy, rất khó ngủ. Lúc đó, em đã định nghỉ làm, nhưng thấy các bác, các anh trong xưởng đã làm việc ở đây 10, 15 năm rồi mà chẳng sao nên em lại cố gắng thích nghi”. Nói rồi, Dũng lại quay xuống tiếp tục mài bể tắm nước nóng; xung quanh Dũng, bụi composite bay mịt mù.

Anh Ngô Khắc Hải (phải) - Trưởng bộ phận khuôn mẫu hướng dẫn công nhân lắp ráp vỏ tàu.

Tuy làm việc trong môi trường độc hại nhưng tiếp xúc với những người thợ ở đây, chúng tôi thấy rõ sự hăng say lao động qua từng thao tác cẩn thận, tỉ mỉ. Có được sự hăng say đó một phần vì họ được Ban Giám đốc quan tâm chu đáo về đời sống vật chất và tinh thần. Nhưng quan trọng hơn, chính lòng yêu nghề đã khiến họ vẫn bám trụ và hăng hái làm việc trong môi trường này. Phần lớn những kỹ sư, công nhân đang làm việc tại xưởng từng là sinh viên của Trường Đại học Nha Trang. Đối với họ, ra trường, được làm đúng nghề đã là niềm vui, nhưng mỗi khi có con tàu hạ thủy, có sản phẩm xuất xưởng thì họ còn thấy tự hào vô cùng.

. Không ngừng sáng tạo với composite

Không chỉ chế tạo tàu bằng composite, Viện Nghiên cứu chế tạo tàu thủy Trường Đại học Nha Trang còn chế tạo nhiều sản phẩm dân dụng khác.

Tại xưởng đóng tàu của Viện Nghiên cứu chế tạo tàu thủy Trường Đại học Nha Trang, chúng tôi được tận mắt chứng kiến những công đoạn để làm ra một chiếc tàu có vỏ bằng composite. Từ bản thiết kế, các kỹ sư, công nhân của xưởng phải tạo ra một khuôn vỏ bằng gỗ và tạo bề mặt cho khuôn. Đây là một công đoạn khá quan trọng. Khuôn vỏ phải đảm bảo độ trơn láng, mịn, không có khiếm khuyết, ảnh hưởng đến chất lượng vỏ tàu. Khi làm khuôn vỏ, người thợ thường phủ một lớp sơn lót để sau khi tách khuôn, lớp sơn này sẽ chính là lớp sơn lót của vỏ tàu. Khuôn vỏ làm xong, công nhân bắt đầu đúc sản phẩm composite bằng cách dán xen kẽ 1 lớp sợi, 1 lớp keo. Các lớp phủ không được phép thực hiện liên tục mà phải đợi lớp này khô mới dán tiếp lớp khác. Số lượng các lớp phủ sẽ quyết định độ dày của lớp vỏ composite. Sau khi khuôn khô hoàn toàn, công nhân sẽ tách khuôn và lắp ráp các bộ phận, thiết bị cho tàu.

Đi tham quan xưởng, chúng tôi thấy phía bên trái xưởng có một con tàu dài 24m, rộng 5,2m, cao 2,6m, đang trong thời gian làm khuôn mẫu. Theo anh Ngô Khắc Hải, Trưởng bộ phận khuôn mẫu, đây là chiếc tàu chở thủy sản mà Công ty Thông Thuận (Ninh Thuận) đặt hàng. Sau khi hoàn thành, tàu sẽ có sức chở khoảng 90 tấn. Anh Hải chia sẻ: “Làm khuôn mẫu cho loại tàu chở hàng này không khó, chỉ đòi hỏi đúng kỹ thuật cơ bản. Riêng đối với những loại tàu có thiết kế phức tạp mà khách hàng có nhiều yêu cầu như: thủy phi cơ, tàu du lịch… thì chúng tôi cần tính toán kỹ lưỡng, chính xác từng bộ phận, trọng lượng của tàu”. Bộ phận làm khuôn mẫu hiện chỉ có 5 người. Tuy nhiên, họ phải đảm nhiệm một công đoạn khá quan trọng trong quá trình chế tạo sản phẩm composite. Nếu làm khuôn sai thông số kỹ thuật, bề mặt khuôn không đạt độ bóng, mịn hoặc làm khuôn chậm…, sẽ ảnh hưởng đến chất lượng và tiến độ hoàn thành sản phẩm. Anh Hải cho biết thêm: “Những sản phẩm đơn giản như bể nuôi thủy sản, bể tắm nước nóng… thì chỉ cần 1 - 2 ngày là hoàn thành khuôn. Nhưng đối với những sản phẩm phức tạp như các loại tàu lớn thì có khi 1 tháng hoặc lâu hơn mới xong công đoạn này. Tuy nhiên, với thời gian làm việc lâu năm trong nghề (15 năm), tôi và bộ phận khuôn mẫu luôn đáp ứng được yêu cầu công việc, ngay cả khi khách hàng cần bàn giao sản phẩm sớm hơn kế hoạch”.

Lắp ráp khuôn bể tắm nước nóng bằng composite.

Anh Huỳnh Tấn Đạt kể: “Chiếc tàu đầu tiên ứng dụng vật liệu composite mà Viện thực hiện được hạ thủy năm 1990. Đến nay, Viện đã nghiên cứu và chế tạo hàng trăm tàu bằng composite với mẫu mã, yêu cầu ngày càng cao của khách hàng. Không chỉ ở Khánh Hòa, nhiều đơn vị, doanh nghiệp ở các tỉnh, thành phố khác cũng đã đặt hàng và sử dụng sản phẩm composite do chúng tôi chế tạo. Trong đó, phải kể đến tàu thủy làm bằng composite - một lĩnh vực đòi hỏi kỹ thuật cao”.

Không bằng lòng với những mẫu tàu đã có, những người thợ chế tạo tàu composite ở Viện Nghiên cứu chế tạo tàu thủy Trường Đại học Nha Trang luôn tìm tòi, sáng tạo những mẫu thiết kế mới, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội. Giữa tháng 1 vừa qua, chiếc tàu 2 thân bằng công nghệ composite đã được hạ thủy và bàn giao cho Công ty Cổ phần Du lịch Long Phú, đánh dấu thành công của dự án “Hoàn thiện quy trình công nghệ chế tạo tàu 2 thân composite phục vụ du lịch biển”. Tàu Long Phú 17 có chiều dài 17m, rộng 7m, cao 2m, sức chứa khoảng 100 khách. Hiện tại, Viện đã nhận được nhiều đơn đặt hàng sản phẩm composite nói chung và tàu composite nói riêng.

Rời xưởng đóng tàu, chia tay những người thợ làm composite, cái mùi ngai ngái lẫn trong bụi bặm dường như vẫn lẩn khuất quanh mỗi chúng tôi. Nhìn lại, chúng tôi vẫn thấy bóng dáng những người thợ đang miệt mài để hoàn thành và hạ thủy những con tàu composite ra biển lớn.

HOÀNG DUNG

Composite là vật liệu rất nhẹ, chỉ bằng 40% so với nhôm (nếu cùng thể tích) và không bị ăn mòn hóa học. Vì vậy, nó được xem như một loại vật liệu công nghệ cao của hiện nay và tương lai. Anh Huỳnh Tấn Đạt cho biết: “Ở Việt Nam, Viện Nghiên cứu chế tạo tàu thủy Trường Đại học Nha Trang là đơn vị đầu tiên ứng dụng vật liệu composite để chế tạo tàu thủy”.