QUI KHUYEN HOC NINH HOA

Trở về

MỤC LỤC THÔNG TIN NH

 

 

THÔNG TIN

NINH HÒA

 

 

Khánh Hòa: Vựa tỏi Ninh Phước điêu đứng

"Tôi vui sướng như muốn phát điên khi phát hiện một động cát vôi lộ thiên rộng lớn ở ven biển Mỹ Giang (xã Ninh Phước, thị xã Ninh Hòa, Khánh Hòa). Thế là năm 1996, tôi đưa vợ con cùng người cha vào lập nghiệp ở Ninh Phước và bắt đầu trồng 4000m2 cây tỏi theo kiểu ở đảo Lý Sơn”, đó là câu chuyện ngày đầu đi tìm "miền đất hứa” cho tỏi Lý Sơn của anh Võ Ái Nhân. Như vết dầu loang, chẳng mấy chốc cả xã Ninh Phước trở thành vựa tỏi của Khánh Hòa. Nhưng, thương hiệu tỏi đang lan xa thì các dự án "đổ bộ”, số phận làng nghề đứng trước nguy cơ bị xóa sổ.

Vựa tỏi Ninh Phước đang đứng trước nguy cơ bị xóa sổ

Cứu cánh cho quê nghèo

Tỏi Ninh Phước có nguồn gốc từ tỏi Lý Sơn, với hương thơm đặc trưng, cay dịu, chất lượng không hề thua kém tỏi Lý Sơn do được canh tác theo kĩ thuật ở Lý Sơn và thổ nhưỡng phù hợp. Hành trình tỏi Lý Sơn về với vùng đất Ninh Phước và tạo nên một sản phẩm nông nghiệp chất lượng, tăng thu nhập cho người dân vùng này là một hành trình dài thử thách. Để có được một khu vực trồng phù hợp, đạt chất lượng như mong muốn thì phải đáp ứng được yêu cầu về chất đất, khí hậu đặc biệt là cát vôi quý hiếm được tạo nên bởi lớp lớp vỏ ốc, vỏ hàu hay san hô đã mủn hóa qua thời gian... Ninh Phước hội tụ đủ các yếu tố đó và thậm chí thiên nhiên còn ưu đãi hơn vì nơi đây nguồn nước tưới dồi dào, thuận lợi cho cây phát triển, mở rộng diện tích cũng như chuyển sang hướng sản xuất công nghiệp. Cây tỏi lên ngôi, người ta quen gọi nơi đây là "xã tỏi”, gọi cây tỏi là "vàng trắng”, trên những thôn như Ninh Tịnh, Ninh Yển, Mỹ Giang sự thay da đổi thịt hiện rõ, tỏi đã góp phần chính đổi đời người dân nghèo bám biển. Khi còn là một vài hộ trồng với diện tích 1,2ha thì đến nay diện tích trồng tỏi đã lên đến 85ha của toàn xã; không riêng gì Ninh Phước, cây tỏi cũng đã lan sang Ninh Vân, những nơi cây tỏi xuất hiện là người nông dân được cải thiện rõ nét về đời sống vật chất. Khi còn đang loay hoay tìm hướng xây dựng thương hiệu "Tỏi Khánh Hòa” vì chất lượng đã được khẳng định thì các dự án lần lượt "đổ bộ” vào mảnh đất này. Trong khoảng thời gian từ cuối năm 2007 đến đầu năm 2009, các dự án Kho xăng dầu Ngoại quan Vân Phong, Tổ hợp lọc dầu Petrolimex có công suất 10 triệu tấn/năm và Nhà máy nhiệt điện than Sumitomo (Nhật) công suất 2.640 MW lần lượt được phê duyệt, diện tích xã Ninh Phước được xem như đã quy hoạch gần hết. Vì vậy, tỉnh Khánh Hòa hủy bỏ phương án di dời hai thôn Ninh Yển và Mỹ Giang, thay vào đó là kế hoạch di dời toàn bộ xã Ninh Phước đến nơi khác.

Vật vã trước nguy cơ xóa sổ

Với 55ha bị thu hồi thì gần như là xóa sổ vùng tỏi đặc biệt này. Nếu làm một bài tính nhỏ về giá tỏi là 25 nghìn đồng/ kg tỏi tươi và cộng với sản lượng trên 90 tạ một héc ta (có nhiều hộ còn hơn gấp nhiều lần) thì đó là một con số thu nhập rất lớn. Vùng đất này trồng tỏi theo mùa vụ, tỏi cho thu hoạch sau hơn bốn tháng, người dân nơi đây còn xen canh và làm thêm lạc, ngô. Ông Phan Phùng - Chủ tịch Hội Nông dân xã Ninh Phước cho biết, "tôi cũng rất buồn khi vùng canh tác tỏi này bị biến mất hoàn toàn, tuy có những dự án làm khu sản xuất công nghệ cao tạo điều kiện và việc làm cho dân khi di dời nhưng không khả thi nên cũng dừng, dân chúng tôi đang hết sức lo lắng về tương lai sau này khi mà trong tay chưa có nghề, chưa thể chuyển đổi nghề ngày một, ngày hai”. Đôi mắt ông đượm buồn như bao người dân khác đã xem cây tỏi như sự gắn kết máu thịt.

Theo phương án di dời trước mắt là 860 hộ và hai thôn, nhưng phương án di dời chính là 1.500 hộ dân với trên 6.500 nhân khẩu được chia theo: các hộ theo nghề biển được tái định cư tại khu tái định cư xóm Quán, xã Ninh Thọ, với khoảng 40ha; các hộ làm nghề nông và làm nghề khác về tái định cư tại xã Ninh Thủy, diện tích khoảng 100ha, diện tích cho mỗi hộ 5 khẩu không quá 200m2. Dân ra đi nghĩa là vùng "vàng trắng” bị xóa sổ hoàn toàn. Việc tái định cư không gắn với định canh là một hệ lụy khó lường, bấp bênh về đời sống cho nhân dân, bài toán ấy và lời giải rất khó bởi tại nhiều dự án ở nhiều khu vực trên nước ta đã cho thấy điều đó. Cái tên "xã tỏi” và loài cây "vàng trắng” sẽ về đâu cùng bao đôi mắt trăn trở mưu sinh...

KIM HOÀNG