QUI KHUYEN HOC NINH HOA

Trở về

MỤC LỤC THÔNG TIN NH

 

 

THÔNG TIN

NINH HÒA

 

 

Được mía, mất rừng

 

TP - Ven quốc lộ 26 từ buôn Tương (Ninh Tây, thị xã Ninh Hòa) lên đèo Phượng Hoàng (M’Drak) trước kia là rừng căm xe (còn gọi là cẩm xe) xanh tốt, nay chỉ còn vài đám cây căm xe giữa các rẫy mía.

Rẫy mía lấn dần rừng căm xe.

Tấm bảng lớn bằng bê tông, ghi: “Rừng căm xe, nghiêm cấm khai thác, chặt, đốt cây, làm rẫy” đứng lạc lõng giữa những rẫy mía, những đống mía vừa chặt, chờ xe chở đi.

Anh Tăng Văn Thông cho biết, bốn anh em anh theo cha mẹ từ Diễn Châu (Nghệ An) vào Ninh Tây lập nghiệp, hiện nay đại gia đình anh có gần hai chục hécta mía, thu nhập mỗi năm dăm trăm triệu đồng. Cùng buôn Tương, anh Y Nghi, dân tộc Ê Đê đang thu hoạch đám mía cuối cùng trong rẫy mía hơn 2 ha. “Trừ mọi chi phí, mỗi hécta còn khoảng 30 triệu đồng” - Y Nghi nói.

Theo ông Lê Xuân Tuyên, Chủ tịch UBND xã Ninh Tây, toàn xã có 1.005 hộ dân nhưng có đến 2.100 ha mía, sản lượng mỗi năm trên 100.000 tấn, là xã nhiều mía nhất tỉnh Khánh Hòa.

Cây mía giúp nhiều gia đình thoát nghèo, làm giàu, nhưng diện tích mía tăng cũng làm giảm đáng kể diện tích rừng căm xe. Khi thực hiện định canh định cư theo dự án 327, đồng bào Raglay, Ê Đê được cấp đất ven quốc lộ 26, từ giáp đường trở vào không quá 100m.

Do rừng căm xe ở ngay sau rẫy, địa hình bằng phẳng, đất màu mỡ, nên khi trồng mía có lãi, đồng bào tìm cách phá rừng trồng mía. Cách phổ biến là “lấn dần từng bước”, bằng cách lột vỏ, hoặc khoét lỗ ở thân cây rồi bỏ muối vào, cho cây chết dần. Trước kia, ở Ninh Tây có trên 600 ha rừng căm xe, nay chỉ còn khoảng 400 ha.

Theo ông Lê Thanh Hóa, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm thị xã Ninh Hòa (HKLNH), UBND thị xã đã chỉ đạo ngăn chặn kịp thời tình trạng chặt phá rừng căm xe tại xã Ninh Tây, xử lý một số vụ điển hình. Nhưng do người dân lấn dần rừng ở nhiều điểm rải rác xa nhau, nên khó bị phát hiện. Khi phát hiện vi phạm, việc xử lý cũng khó khăn.

Có 52 hồ sơ vụ việc phá rừng ở Ninh Tây năm 2011 chưa xử lý được, hầu hết do Ban quản lý rừng phòng hộ Ninh Hòa (RPHNH) chuyển giao cho HKLNH.

Các biên bản lập không phát hiện phạm pháp quả tang, không tạm giữ được tang vật, phương tiện vi phạm, đương sự không ký tên vào biên bản, không có người chứng kiến.

Một số trường hợp lập biên bản khi diện tích rừng bị phá đã được trồng mía, số cây căm xe bị chặt ít.? Do vậy, tất cả các trường hợp trên đều không có căn cứ để xử lý vi phạm, theo quy định tại Nghị định số 99/2009/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý rừng, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản.

Từ đầu năm đến nay, Ban quản lý RPHNH tiếp tục chuyển cho HKLNH thêm 21 hồ sơ phá rừng ở Ninh Tây, nhưng không đủ cơ sở, chứng cứ pháp lý để xử lý vi phạm.

Ông Lê Xuân Tuyên cho biết, xã đã vận động được trên 90% số hộ dân ký cam kết không phá rừng. “Đồng bào cam kết thế, nhưng với việc phá rừng để trồng mía dễ, xử lý khó, việc giữ diện tích rừng căm xe sẽ rất khó khăn”, ông Tuyên nói.

Nguyễn Đình Quân

 * * *

 

Cây mía lên ngôi, rừng phòng hộ tan tác

Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm TX.Ninh Hòa (Khánh Hòa) - ông Lê Thanh Hóa - thừa nhận: “Việc phát triển “nóng” cây mía đã, đang gây sức ép phá rừng và mất rừng nghiêm trọng”. Thực tế rừng phòng hộ (RPH) cây căm xe Ninh Tây duy nhất còn sót lại ở tỉnh Khánh Hòa đang “chết” dần.

 

Mía xen lẫn trong rừng căm xe Ninh Tây. Ảnh: Lưu Phong

Giết rừng bằng mọi kiểu

Đất rừng màu mỡ, lại quanh năm nhờ thời tiết thuận lợi nên cây mía Ninh Tây tươi tốt, xanh ngát và cho năng suất cao. Chính “hấp lực” này khiến người dân các buôn Suối Mít, Tương, Sông Búng... đổ xô “trảm” rừng tự nhiên và RPH cây căm xe ở đầu nguồn dọc QL26 và Dốc Váng - Bến Lễ nằm giáp xã An Ninh Tây (TX.Ninh Hòa) với tỉnh Đắc Lắc để trồng mía.

Lội sâu vào rừng, chúng tôi đau xót trước những cánh rừng căm xe bị tàn phá nham nhở, quá nhiều cây chết đứng hoặc bị triệt hạ không thương tiếc; nhiều khoảnh rừng vừa bị “cạo trọc” để chuẩn bị trồng mía. Hầu hết những cây gỗ lớn trong rừng đều bị lâm tặc chặt sạch; và hàng trăm rẫy mía nằm len lỏi trong RPH cây căm xe.

Anh Y.N - dân tộc Ê Đê ở buôn Tương - vô tư nói: “Cả chục người nghèo trong xã vẫn đang khai hoang đất, chặt cây căm xe ở trong phía núi kia kìa. Còn dưới tán rừng, người dân chỉ cần phát dọn thực bì, dùng dao gọt gốc cây và đổ muối cho cây căm xe chết dần. Sau đó, bà con băm đất trồng mía. Cái cây mía phát triển lấn rừng đến đâu thì cái cây rừng chết đến đó...!”.

Từ kiểu phá rừng “độc đáo” này mà đa số hộ dân ở đây đều có từ 2-5ha mía trong RPH căm xe, như hộ ông Nguyễn Sĩ Hội, Tăng Văn Lưu, Trần Viết Đoàn, Y Nhi... Nhiều hộ dân chuyên phá RPH rồi bán đất hoặc cho người khác thuê trồng mía. Ông Nguyễn Hồng Hiển - nguyên cán bộ địa chính xã cũng phá rừng và đang rao bán 5ha đất ở khu vực RPH căm xe...

Hạt Kiểm lâm TX.Ninh Hòa cho biết, hiện RPH căm xe đã mất trắng hơn 200ha (trong tổng số 600ha). Và chỉ trong 5 tháng đầu năm 2012, mía “nuốt” mất hơn 10ha rừng cây căm xe và đang tiếp tục lấn lên đồi núi.

Trắng rừng mới lập biên bản

Rừng căm xe (nhóm 2) đang “chảy máu” ở ngay trước mặt Trạm quản lý BVR Ninh Tây (Ban quản lý RPH Ninh Hòa - đơn vị được tỉnh Khánh Hòa giao quản lý rừng căm xe). Thế nhưng, đơn vị này lại buông lỏng quản lý, kiểm tra, thiếu xử lý kiên quyết. Qua tìm hiểu, từ năm 2011 đến nay có đến 76 trường hợp (riêng 5 tháng đầu năm 2012 có 24 trường hợp) vi phạm lấn chiếm, phá hàng chục hécta rừng căm xe.

Tuy nhiên, đến nay các vụ việc này vẫn chưa thể xử lý được. Theo báo cáo số 18 mới đây của Hạt Kiểm lâm TX.Ninh Hòa, có quá nhiều vướng mắc trong việc quản lý, lập biên bản xử lý vi phạm. Cụ thể, các biên bản vi phạm do BQL RPH Ninh Tây đã lập đều không phát hiện phạm pháp quả tang, không tạm giữ được tang vật, phương tiện vi phạm. Các đương sự có tên trong biên bản kiểm tra không ký tên vào biên bản, không có người chứng kiến; một số trường hợp vi phạm ghi tên trong biên bản là dân xã Ninh Tây, nhưng qua xác minh lại không có tên tại địa phương...

Nhiều hộ dân phá rừng và canh tác cây mía, mỳ từ nhiều năm trước, nhưng năm 2011, Trạm QLBVR Ninh Tây mới lập biên bản và đề nghị đơn vị chức năng xử lý! Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm TX.Ninh Hòa (Khánh Hòa) - ông Lê Thanh Hóa - cho hay: “BQL RPH Ninh Hòa lập biên bản không đủ cơ sở, chứng cứ pháp lý. Do vậy, dù chính quyền địa phương đã họp bàn nhiều lần nhưng vẫn chưa có giải pháp để xử lý vi phạm các vụ lấn chiếm, phá rừng căm xe Ninh Tây nhằm để giáo dục, răn đe”.

Lưu Phong