QUI KHUYEN HOC NINH HOA

Trở về

MỤC LỤC THÔNG TIN NH

 

 

THÔNG TIN

NINH HÒA

 

 

Tận diệt rong mơ ở biển miền Trung

Theo các nhà khoa học, những vùng biển có cây rong mơ sinh sống và phát triển thực sự là "rừng nhiệt đới dưới nước", vì đây là loài thực vật biểu hiện đầy đủ hệ sinh thái ven biển. Thế nhưng, chưa bao giờ, nguồn rong mơ ở các địa phương thuộc vùng Nam Trung bộ lại đứng trước thách thức tồn vong như hiện nay. Cứ theo đà khai thác theo kiểu tận diệt như thời gian qua, chẳng mấy chốc, loài rong quý sẽ không còn tồn tại...

Rong mơ là một loài tảo biển rất có giá trị trong ngành chế biến thực phẩm, dược phẩm.

Nguy cơ cạn kiệt

Theo kinh nghiệm của ngư dân, những vùng biển có nhiều rong mơ bao giờ cũng rất giàu hải sản, đặc biệt là tôm và các loài nhuyễn thể. Có lẽ vì thế mà trước đây, người dân vùng biển luôn có ý thức bảo vệ loài rong biển này. Nhưng nay, do nhu cầu xuất khẩu sang Trung Quốc ngày càng lớn nên tình trạng khai thác, vận chuyển, buôn bán rong mơ ở các địa phương miền Trung đang diễn ra rất phức tạp. "Những "khu rừng dưới biển" mất đi, đồng nghĩa với sự cạn kiệt các nguồn lợi thủy sản.

Thời gian qua, ở khu vực biển Khánh Hòa, ngày nào cũng có ngư dân đi khai thác rong mơ. Từng ngày biển mất san hô, tiếc vô cùng!" - Ông Trương Văn Lành, một ngư dân ở xã đảo Ninh Vân (thị xã Ninh Hòa, Khánh Hòa) bày tỏ sự lo lắng. Theo ông Lành, mấy năm trở lại đây, do rong mơ khô bán được giá, ở vùng biển Khánh Hòa, cứ đến thời điểm cuối hè, khi rong mơ rộ vụ, người dân đua nhau ra biển khai thác.

Có những thời điểm, người ta kéo nhau ra khơi không phải để đánh bắt cá mà là tìm địa điểm có nhiều rong mơ để thu hái bán lấy tiền. Hiện, loại rong mơ một nắng được thương lái mua với giá từ 4-5 ngàn đồng/kg. "Trước đây, cá tôm nhiều, sống khỏe. Nay việc đánh bắt gặp khó khăn, xoay ra vặt rong mơ, cũng sống khỏe. Dân tụi tui một ngày ra biển khai thác rong mơ lận vô bờ kiếm từ vài trăm ngàn đến cả triệu ngon ơ. Nhà nước nói bảo vệ san hô, nhưng bụng đói, đầu gối phải bò…" - Ông Nguyễn Văn Tam, hàng xóm của ông Lành, chen ngang.

Câu chuyện của hai ngư dân ở xã đảo Ninh Vân đã cho thấy tình hình khai thác rong mơ đã và đang rất "nóng". Xác nhận thông tin này, bà Lê Thị Lan, chủ một cơ sở chuyên thu mua rong mơ khô ở thị xã Ninh Hòa có thâm niên hơn 5 năm trong nghề cho biết: "Tụi tui thu mua rong mơ để giao lại cho các đại lý lớn xuất khẩu sang Trung Quốc. Rong mơ Việt Nam xuất khẩu rất "hút hàng" vì chất lượng cao, giá lại rẻ. Hiện nay, mỗi ngày, ở Ninh Vân có hàng chục tấn rong mơ được ngư dân khai thác...".

Do rong mơ bán được giá, nhiều ghe tàu gác chuyện khai thác hải sản để tham gia khai thác.

Ẩn họa ngày tận diệt

Theo điều tra của Viện Hải dương học, một trong những diễn biến xấu xảy ra đối với hệ sinh thái ven bờ ở các tỉnh Nam Trung bộ hiện nay là đồng thời hàng loạt khu vực biển có rong mơ bị khai thác quá mức. Đến một lúc nào đó, rong mơ không còn thì đồng nghĩa với việc thảm thực vật ven biển có chức năng cân bằng sinh thái biển cũng biến mất. Những năm gần đây, do thương lái Trung Quốc đẩy mạnh việc thu mua nên càng kích thích nghề khai thác rong mơ ở các địa phương như Quảng Nam, Quảng Ngãi, Khánh Hòa, Phú Yên phát triển. Ở một số vùng biển, "chỉ tiêu" khai thác rong mơ năm sau thường cao hơn năm trước mới có thể đáp ứng nhu cầu bán ra thị trường.

Tại xã biển Bình Hải, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi chẳng hạn, trong khi các nhà khoa học của Viện Hải dương học ngày đêm nghiên cứu vai trò của rong mơ với sinh thái biển, trằn trọc tìm cách bảo vệ thì tình trạng khai thác rong mơ bừa bãi diễn ra từng ngày. Còn trên vùng biển Khánh Hòa, không một ai đủ tự tin khẳng định có thể ngăn chặn triệt để tình trạng khai thác rong mơ theo kiểu tận diệt.

Một cán bộ xã đảo Ninh Vân (xin giấu tên) thẳng thắn nói rằng: "Làm sao cấm đoán được khi một ki-lô-gam rong mơ khô có giá bằng gần nửa ký gạo mà người ta lại khai thác khá dễ dàng. Nếu có cấm thì bắt hôm trước, hôm sau lại tái diễn mà thôi. Ở địa phương chúng tôi, có thời điểm toàn bộ ghe tàu của ngư dân gác chuyện khai thác hải sản sang một bên để tham gia khai thác rong mơ...".

Rong mơ Việt Nam được rao bán trên mạng kinh doanh Trung Quốc.

Qua tìm hiểu, được biết, sở dĩ người dân ở một số vùng biển Nam Trung bộ ồ ạt khai thác rong mơ là do loài thực vật này được xem như một loại hàng có giá trị cao trong ngành chế biến thực phẩm, dược phẩm, thường được xuất khẩu qua nhiều nước, trong đó chủ yếu là Trung Quốc.

Về vấn đề này, ông Trương Hoằng, một thương nhân ở thị xã Ninh Hòa, Khánh Hòa, cho biết: "Các cơ sở gom mặt hàng này thường nhập qua Trung Quốc thông qua các cửa khẩu đường bộ. Tụi tui không biết rong mơ có ích lợi chi, nhưng được thương lái Trung Quốc mua rất nhiều. Nhiều lúc, lượng hàng kham hiếm, họ liên tục hối thúc chúng tôi thu mua gấp...".

Cũng theo ông Hoằng, không chỉ ở vùng biển Bình Hải mà ở nhiều nơi hiện nay, khá nhiều ghe tàu được đầu tư chỉ để chuyên khai thác rong mơ. Thương nhân này cũng tiết lộ rằng, chủ các cơ sở thu mua không phải là không biết nguy cơ phía Trung Quốc ban đầu thu mua với giá cao, sau đó để giá rớt thảm hại, nhưng vì lợi ích trước mắt, cả người khai thác và các cơ sở kinh doanh đều "ngó lơ".

Cụm từ "ngó lơ" mà vị thương nhân sử dụng, quả thực là rất "đắt". Có một thực tế là từ trước đến nay, do hám lợi trước mắt, người ta thường đầu tư khai thác hoặc mua bán nông, thủy, hải sản một cách ồ ạt để chạy theo những cơn sốt do thương lái Trung Quốc tạo ra, để rồi sau đó, không chỉ thiệt hại kinh tế mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng tới môi trường.

Thực trạng khai thác quá mức loài thực vật biển quý là rong mơ ở các vùng biển Nam Trung bộ có lẽ chỉ được chấm dứt khi mỗi người dân biển thực sự đau đáu trước những câu hỏi: Chúng ta muốn biển sống hay chết? Chỉ vì muốn kiếm thêm "đồng ra, đồng vào" thì có nên vô tình "trấn lột" biển, hủy hoại môi trường tự nhiên cho tới "chết" hay không?

Dương Thu Hường