Gom nắng trên tay 

Đường ngoằn nghoèo qua bao nhiêu lộ đất, rồi thay hình đổi dạng, thẳng thớm lớp đá nhựa đen bóng thong dong chạy giữa hai hàng phố thị mới mờ sớm mà đã đông đúc, nhộn nhịp, phô trương đủ loại sắc màu. Rồi lại một quãng gập ghềnh _ lại tiếp nữa, một đoạn chợ xổm kéo dài ồn ào, náo nhiệt.

Trời mờ sương, nắng sớm mai còn uể oải dậy muộn. Chiếc xe máy vẫn âm thầm lướt nhanh trên con đường ngút ngàn trong sương lạnh. Lại qua một đoạn rẽ với những chùa chiền xen theo quán xá. Sương lãng đãng theo đoạn đường phố chợ nhưng  càng đến nơi lũng vắng, sương càng mờ mịt lạnh buốt tay chân !.. Lại tiếp tục con đường vươn lên chúi xuống. Dấu vết người thưa thớt dần rồi hoang vắng hẳn. Những đồi lớn, nhỏ lô xô chạy rượt đuổi theo hai bên đường. Thêm một đoạn cua ngoặt gấp, lại một đoạn len theo ven vạt rừng bị đốt loang lỡ, rồi lại tiếp tục thoai thoải duỗi mình, nhìn trời cao lồng lộng. Gió núi sớm mai dường như vẫn thở dài se sắt trên những vạt đồi xa.

Xe dừng trước rào chắn, xuất trình giấy tờ. Tiếp tục một đoạn đường chênh vênh men theo sườn đồi. Nơi đón khách đến thăm nuôi tù là một dãy dài nhà gỗ nâu bóng còn thơm mùi sơn mới. Dãy nhà thinh lặng  nằm giữa một vùng đất rộng trồng toàn bạc hà.

Như cả một xã hội thu nhỏ lại - có giàu sang nghèo khổ, có già nua mỏi mệt xen lẫn trai tráng thanh niên. Lại có cả trẻ con còn ẳm ngửa trên tay. Trẻ con chạy loăng quăng quanh sân trại đùa với tóc bạc lưng còng. Những khuôn mặt khắc khổ, nụ cười gượng gạo ẩn ước lệ thầm, bên những khuôn mặt non tơ mắt biếc môi hồng.

Xong các thủ tục giấy tờ. Chờ đến lượt. Người lạ bốn phương về đây, trong khoảnh khắc cùng chung cảnh ngộ nên dễ trở nên thân quen thật tự nhiên . - Thăm ai ? - Thăm chồng, án tù còn khoảng hai năm . - Trẻ thế, lại phải thăm nuôi ai ? - Anh trai, án tù bốn năm , gây rối, cố ý đánh người gây thương tích. Còn anh ? - Thăm thằng bạn còn án hai năm, vợ hắn đã đi lấy chồng khác, con gởi lại nội nuôi , trông hắn mau về nuôi dạy thằng nhỏ. 

Một bà già trong chiếc áo bà ba nâu đẫm mồ hôi. Giỏ thức ăn nặng theo chân run. Công an ở đây đã quen bà nhiều, bà được ưu tiên cho vào nằm nghỉ nơi dãy phòng dành cho người nhà tù nhân trọ qua đêm. Con gái bà đã bốn mươi tuổi. Hai mươi lăm năm đầu ở nhà với mẹ. Sau đó là quãng thời gian dài lang thang từ trại giam này đến nhà tù khác. Và bà mẹ, tuồi đã bạc mỏng dần theo ngày tháng, cứ lẽo đẽo theo sau vết chân con. Trong giỏ hàng thăm nuôi hôm nay, còn kèm theo một chiếc lược nhựa xanh cho con gái chải tóc !

Đến trưa, sau buổi lao động cải tạo, đội quân áo sọc đen xếp hàng dài trật tự, theo sau hai người công an dẫn bước … Những người thăm nuôi chen nhau, vịn hàng rào, nhón chân, cố nhận ra người quen trong hàng quân áo sọc _ từ bên kia đồi bạc hà, hướng đến nơi dãy phòng đợi, gặp thân nhân …

Con ngồi trước mặt, gân guốc, đẹp đẽ khỏe mạnh. Tay dài vai rộng, lúng túng cười. Biết tin đứa em gái đã đi làm nơi xa vẫn bình an, vừa mãn tang đứa em gái nhỏ, thấy mẹ vẫn khỏe mạnh, vẫn cười vui. Một chút chia sẻ, một chút lo âu, một chút vui mừng…

Rồi cũng hết giờ thăm nuôi. Chung quanh lao xao những tiếng nghẹn ngào, tiếng cười nhỏ, những lời cố với dặn dò nhau. - Đứng lặng nhìn mái tóc đen cắt ngắn xa khuất dần sau dãy đồi. Những ngọn thông già lặng trầm giữa trời xanh và trên cao kia, phải chăng gió núi vẫn sắt se thở than lời năm tháng ?…

Quay xe về giữa trưa nắng gắt. Buổi sớm lạnh tan biến từ lâu. Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột thật đáng sợ. Nắng chợt như đổ lửa trên đường, đốt cháy từng vòng xe. Đường thưa vắng, không gian lặng. Chỉ nghe tiếng máy xe ru đều. Lại nhớ những vòng xe quay đều đảo điên tất bật hơn mười năm làm thân chợ chạy. Vẫn luôn là thế - đường dài – một mình - Quay xe về, là vượt lại rừng thưa, vượt qua lũng vắng, vượt qua phố chợ, xe lại lăn đều trên những con đường đất bụi mù …Thấm thía hình ảnh chiếc xe trong những trang Kiều “Một xe trong cõi hồng trần…”   Một câu viết nào của Đặng Tiến ? “… có những khi đi làm về, leo thang gác để lên phòng, tôi nghe những bước chân trên bục gỗ dội vào tim đau nhói. ..” . Và câu thơ nào tự ru mình ? - Ta về , nhà quạnh đêm thâu/ Chong đèn chỉ thấy hơi mù liêu trai.

Không về đến nhà ngay mà vòng xe chạy ngược lên Ninh Bình, tìm đến ngôi trường. Trường như vẫn thơm mùi vôi mới, có hàng cây xanh đang lên, có gió chạy run qua sân trường vắng. Trường yên tĩnh lạ lùng trong ngày nghỉ, không học trò, không tiếng trống. Không gian khoáng đãng, bình yên ru êm lòng người.

Bao phong ba giông tố, ngược xuôi, tất tả một đời người. Chiều nay, quăng bỏ hết bên ngoài cổng trường. Chỉ để lại nơi đây, một góc đời thanh thản bên hiên thềm vắng…

Hãy xin được là vậy. Giữa sân trường chiều nay và từng ngày trước mặt, có một người ngồi đó, vay mượn chút yên bình, lặng lẽ gom hết nắng sân trường về giữ ấm đôi tay . . .

ĐỘ NGẠN

Về trước