Ngọt ngào và cay đắng

… vui buồn Ngày Báo Chí 21/06 -nhớ lại tháng năm qua. 

1. Một bài báo giá hơn hai chỉ vàng.

Năm 1993, truyện ngắn “Thằng Đức “ của tôi được đăng trên báo Khánh Hòa Chủ nhật, có tranh minh họa của họa sĩ Thanh Hồ. Bài báo đầu tay đã làm tôi vui lắm !. Nhưng đâu phải tôi vui vì số tiền nhuận bút bốn mươi nghìn đồng cho tác phẩm ấy (giá trị lúc bấy giờ được những 45kg gạo trắng, kể ra cũng quá ưu ái so với đồng lương giáo viên lúc đó ), mà đó là chuyện về một buổi chiều, sau giờ dạy tôi đi mua mì lát ở sân bay Dục Mỹ – Ninh Sim (chúng tôi phải làm thêm mới sống được với nghề ) rồi nhắn gọi một chiếc xe ba gác dưới bến lên chở. Tôi về trước lo cơm nước cho gia đình. Cơm vừa chín tới thì tôi nghe tiếng gọi “cô ơi “, tiếng sột soạt

của bao hàng được kéo từ xe xuống…Tôi chạy ra thì thấy Đức – cậu học trò lớp 7 tội nghiêp của tôi đang ì ạch, loay hoay với bốn bao mì to tướng. Đức đã phải nghỉ học vì gia cảnh hồi mấy tháng trước. Em chính là nhân vật trong truyện ngắn Thằng Đức của tôi. Tôi gọi em vào để hỏi chuyện và gửi tiền công luôn. Em bẽn lẽn nép bên góc cột rồi khẽ thưa :

- Dạ …em không lấy tiền của cô nữa đâu .

Tôi ngạc nhiên bởi lần trước em vẫn nhận một cách tự nhiên khi người ta gọi chở hàng đến cho tôi, sao hôm nay lại thế. Tôi nhấn giọng :

- Này,  nếu em không nhận tiền, lần sau làm sao cô có thể nhờ chở mì được !.

Đức cúi đầu bối rối :

- Nhưng thưa cô…nhờ cô mà em được …có…có ba !

Dưới màu trăng sáng, đôi mắt cậu bé ánh lên niềm hạnh phúc vô biên. Tôi bần thần kéo em vào lòng “Đức ơi ! Em nói gì vậy ?”.

Chúng tôi ngồi trước hiên nhà, trăng vàng soi xuống trần gian một thứ ánh sáng huyền diệu bao la… Đức tin cậy kể cho tôi nghe chuyện ba mẹ em từ lâu đã xa nhau vì hoàn cảnh, khi Đức còn nằm trong bụng mẹ. Em chưa bao giờ gặp được ba. Bỗng dưng  tuần trước, ông từ xa về thăm hai mẹ con. Ông bảo có người chú họ ở dưới Ninh Hòa đọc được bài viết về em trên báo Khánh Hòa Chủ nhật. Nhờ bài báo, biết rõ hoàn cảnh sống của em, chú xúc động liền báo cho ba em hay, dù ba đã có gia đình khác. Chắc do lòng thương cảm bởi tình cha con nên ba em tìm về. Có lẽ cuộc sống của ông cũng không dư dả mấy bởi nhìn dáng vẻ cũng cơ hàn lắm. Thế nhưng ông lần trong mấy lớp áo, lấy ra hai chỉ vàng y,  trịnh trọng đưa cho má em, xin lỗi và năn nỉ bà cho em đi học lại… Kể đến đây, Đức ngập ngừng :

- Nhờ cô mà…má em đã chữa lành bệnh còn sắm đươc gian hàng nhỏ bán gạo nữa. Em…em cảm ơn cô nhiều lắm !

Nói xong, Đức vụt chạy ra sân, quay xe ra ngõ, phóc lên yên chiếc ba gác, đạp thật nhanh trong khi tôi chưa bừng tỉnh khỏi cơn mê từ câu chuyện của một bài báo nhỏ. (Đó chỉ là một bài báo tường được thầy Hồ Đăng Đức, người thầy giáo cũ, nguyên giáo viên trường Nguyễn Văn Trỗi –Nha Trang, trong đoàn thanh tra tỉnh đã đọc được. Xúc cảm, thầy chân tình bảo tôi “Em chép lại và gửi cho báo Khánh Hòa đi!” ). Vâng lời thầy tôi đã gửi . Và bài báo đã giúp em Đức nhận đươc tình cha. Có cha và có cả vàng. Những hai chỉ vàng y cho một bài báo!

Cao cả và nhân đạo biết bao nghề viết báo ! Hạnh phúc thật quá đỗi ngọt ngào !

2….Và cay đắng.

Từ đó tôi thường viết những điều tôi cảm nhân được gần gũi quanh mình. Nhưng một kỷ niệm về bài viết “Giá như hồi ấy” đã làm tôi chùn bước. Đó là chuyện bên cạnh nhà tôi có gia đình anh Bảy Phước đông con nên cuộc sống rất khó khăn. Sau nhờ thực hiện sinh đẻ có kế hoạch và biết cách tổ chức làm ăn nên gia đình anh đã khá lên từng ngày. Đến thăm nương rẫy anh đã nghe thấy tiếng cười giòn giã của chị bên đĩa thịt rừng vừa nướng lên thơm phức, thích quá nên tôi đã viết thành truyện. Báo Khánh Hòa vừa đăng thì đài phát thanh xã phát đi phát lại bài viết ấy trong hai tối. Nghe cũng hay hay bởi từ những cảnh đời thực lại mang đến cho tôi những niềm tin phía trước …

Nhưng thật bất ngờ, buổi trưa hôm ấy, lúc tôi chuẩn bị đến trường thì nhân vật  chính trong “Giá như hồi ấy”– anh Bảy Phước – mình trần trụi, đang huơ chân múa tay trước cổng nhà tôi. Hoảng sợ, tôi vội chốt cửa thật chặt mà nghe “ tim đập chân run “. Ngoài kia anh Bảy Phước đang chửi toáng lên và trách cứ : “Tui nghèo tui khổ kệ ông kệ cha tui, mắc chi cô đưa tui lên báo, lên đài !.”. Cứ thế, anh ta la lối mặc cho hàng xóm can ngăn. Xô được cánh cổng gỗ, anh lăn bừa lên những đám cải non xanh mơn mởn, công sức hơn cả tháng trời vợ chồng tôi chăm bón. Khi mọi người lôi đươc anh ra cũng là lúc vườn rau của tôi tơi nát, tan hoang ! .

Sau đó, qua hỏi han, tôi mới biết do anh nghe đài phát thanh đọc có tên anh (anh Bảy P. ở thôn…xã…) nhưng anh nghe không rõ đầu đuôi, trong lúc lai rai bên chén rượu anh nhận biết lờ mờ một điều là tôi kể khổ về anh. Để chắc chắn, anh qua đài phát thanh xã Ninh Sim hỏi, người phát thanh thật thà bảo “Cô giáo Là bên nhà viết về anh đó, quá đã còn gì .” Thế là trong cơn men, sự việc ” cay đắng” đã xảy ra.

Không hiểu do còn non tay hay vì không có duyên với báo chí mà kể từ đó tôi không muốn viết nữa, dù cuối năm Báo Khánh Hòa có nhắc nhở và gửi thiệp chúc xuân. Nhớ có lần tôi vào tòa soạn báo, gặp trực tiếp Tổng biên tập báo KH, lúc đó là anh Vinh Sơn, anh đã động viên khi tôi kể lại sự tình. Anh bảo rằng tên nhân vật có thể viết tắt….Và anh đã cười vui, khích lệ “Đó ,dễ ai viết được bài báo giá hai chỉ vàng đâu. Cô phải tiếp tục viết đi !”. Dẫu không theo nghiệp bởi thấy mình chưa đủ sức nhưng lòng tôi vẫn nung nấu một ước mơ : một lúc nào đó duyên báo chí lại đến, tôi có cơ may được cày xới một chút trên mảnh đất  văn chương, dù để được bứt hương trên ngọn cây (thơ) hay đào gốc cây nhâm nhi rễ đắng (*)(tin, bài) chấp nhận những ngọt ngào lẫn cay đắng của cuộc đời .

Và bây giờ, từ trang web ninhhoatoday.net, tôi bắt đầu tìm thấy được những cảm xúc xưa ấp ủ của riêng mình…Lại bắt đầu cầm bút, mà lòng thầm cảm ơn về một chút tình tri ngộ, hy vọng rằng rồi có được chăng, chút lòng tôi sẽ  được tiếp tục gieo hạt cho đời ?

Huỳnh Thị Là

GV Trường THCS Chu Văn An - Ninh Đa

(*) : mượn câu chữ của Chế Lan Viên.

VỀ TRƯỚC