TUỲ BÚT : NHỚ NEM NINH HÒA

            Ở nước ta, có 4 mùa: xuân, hạ, thu, đông, nhưng miền Trung (Huyện Ninh Hòa nói riêng) chỉ có 2 mùa nắng và mưa. Mùa nắng bắt đầu từ tháng giêng, nức nẻ ruộng đồng, gió nam thổi về rát mặt. Đến tháng 7 (rằm tháng 7 phá hội mưa giông), là mưa dai dẳng đến tháng 10 âm lịch. Ở cái xứ “nắng không ưa mưa khó chịu” thế mà tình sâu nghĩa nặng, ta nghe khúc hát giao tình hò giã gạo đậm đà quê hương như sau:

                                    Đêm trăng qua sông Lốt

                                    Nghe tiếng giã gạo thùng thình

                                    Lắng nghe giọng chị em mình

                                    Cho xin vào chung giã

                                    Để “qua” tỏ chút tình bên nay sông.

            ( Lốt là tên sông từ Đá Bàn chảy qua các xã Ninh Trung, Ninh Đông)

            Thế rồi cuộc hò đối đáp xảy ra, cuối lúc chia tay,các nàng mới hát như thế này:

                                    Giã rồi em sẽ trả công

                                    Xâu nem Mỹ Hiệp phải lòng anh em.

            Giã vừa có nghĩa giã gạo và từ giã.

            Mỹ Hiệp là tên làng xưa của Thị Trấn Ninh Hòa.

            Anh em nếu đọc theo chữ quốc ngữ là: N, EM.

            Phải chăng kết quả buổi hát giao tình là đây, là xâu nem Mỹ Hiệp có ý nghĩa anh em. Không biết bao giờ, nem Ninh Hòa có ý nghĩa làm quen thay thế cho cau trầu vào đầu thế kỷ thứ 20, thế kỷ chữ Quốc ngữ thay thế cho chữ Nôm.

            Quả thật ăn nem Ninh Hòa, nuốt vào họng rồi còn có hương vị mặn nồng chua chát của miếng trầu cau, đến nỗi đã thưởng thức một lần thì năm nhớ mười thương mãi không thôi.

            Đất Ninh Hòa tiềm năng sẵn có, nhưng chưa giàu, thú vui đơn sơ, đặc sản quê mùa, chỉ có nem (Miếng thịt nhỏ gói với lá chùm ruột) nhưng làm ta nhớ ta thương. Những lúc bạn bè gặp nhau, vài chiếc nem một ly rượu cũng thành chuyện, hay xâu nem làm quà cho người xa xứ, vị thịt chua chua, vị tiêu nồng ấm hơi đất Ninh Hòa. Giữa đời sống kinh tế thị trường hôm nay, người ta phải làm nhanh, ăn nhanh … thì  nem đáp ứng được yêu cầu trên và cũng làm chạnh lòng du khách, nhớ về Ninh hòa.

            Hoá ra hạnh phúc nhiều khi không phải là dư dả tiền bạc vật chất, mà có khi là quê nghèo đã chắt chiu cho ta vị mặn mòi nồng ấm, như mẹ già vẫn nuôi ta khôn lớn bằng hột lúa củ khoai và lời hát ru con ngủ miệt mài. Chỉ ngần ấy thôi, đủ cho ta nhớ những lúc lẻ loi, nơi đất khách quê người, còn có một thứ để nhớ về Ninh Hòa.

ĐỖ  ĐỘ

Thôn Tân Tứ, Xã Ninh Thượng

Ninh Hòa

VỀ TRƯỚC